Kanalizacioni sistem grada ne može da „proguta” onoliko vode koliko u jednom momentu može da se obruši na kolovoze širom prestonice. To je jedan od razloga zbog kojih su brojne saobraćajnice u poslednjih nekoliko dana bile pod vodom. Drugi faktor, prema rečima Jovana Despotovića, profesora na Građevinskom fakultetu, koji utiče na plavljenje je nekontrolisana urbanizaciju u gradskom jezgru.

– Takozvana plombna gradnja koja cveta poslednje dve decenije pretvarajući zelene površine, dvorišta i placeve sa udžericama u višespratnice sprovodi se bez analize uticaja na infrastrukturne sisteme poput vodovoda, kanalizacije za upotrebljene vode i sistema za kanalisanje kišnice. Takva gradnja prevazilazi kapacitete glavnih kolektora gradske kanalizacije – objašnjava Despotović.

Betoniranjem i asfaltiranjem zelenih površina dolazi do pretvaranja propusnih površina u nepropusne za kišu što znatno povećava ukupnu količinu vode koju kanalizacija treba da prihvati.

Svi hidrotehnički sistemi u gradu napravljeni su za određenu količinu vode, kaže Svetozar Ljubinković, direktora sektora elektromašinskih postrojenja „Vodovoda i kanalizacije”.

– Najkritičnije tačke u gradu, sliv niske dunavske zone kojim je obuhvaćen deo Dorćola ispod Ulice cara Dušana sve do Dunava, nemaju kišnu kanalizaciju, tako da na tim lokacijama često dolazi do poplava – objašnjava Ljubinković.

Bez kišne kanalizacije su, napominju stručnjaci ove komunalne kuće, i delovi Dedinja, Kaluđerice i Banovog brda.

Ogromna količina kišne vode ostaje na ulicama i zbog malobrojnih slivnika raspoređenih pre pola veka, deformisanih kolovoza koji sprečavaju slivanje ali i zbog šuta i građevinskog materijala koji na kolovozima ostaje. Profesor Despotović objašnjava da ulice nisu projektovane za pronošenje velikih količina vode i zato se dešavaju odroni asfalta, ivičnjaka pa čak i delova zgrada. Sve to doprinosi zapušavanju slivnika, formiranju malih prepreka na drumovima i koči oticanje kišnih voda ka kanalizacionom sistemu.

Rešetke su predviđene, kako napominju u „Vodovodu”, da prime najviše sedam litara vode u sekundi, što je malo u odnosu na količinu padavina, tačnije 27 litara vode u sekundi koja se ovih dana sručila na Beograd. Budući da na pojedinim delovima kolovoza ovih „prijemnika” kišnice nema, postavlja se pitanje kuda bujica može dalje da oteče.

Sprečavanje poplava u centralnim gradskim zonama moguće je jedino, kaže Despotović, ako se izgradi niz retenzija (privremena jezera u koja otiče višak kišnice) na slivovima Kumodraškog i Banjičkog potoka, na slivu Topčiderske reke...

– U Beogradu još ima načina da se obilne i sve češće kiše bolje kanališu, uz „žrtvovanje” određenih terena u gradskom jezgru ili na obodima pojedinih potoka i kolektora i njihovo pretvaranje u retenzije za sprečavanje poplava u najnižim delovima grada – smatra Despotović.

Glavni grad raspolaže sa 36 kanalizacionih crpnih postrojenja od kojih su 13 kišne stanice. One služe za sakupljanje atmosferske vode sa saobraćajnica, a neke od njih nalaze se kod Mostarske petlje, topčiderskog i čukaričkog podvožnjaka.

Mnoga naselja u prestonici još su bez kanalizacije, a njihovi stanovnici privremeno su se snašli izgradnjom septičkih jama. Međutim, posle većih padavina ovo rešenje postaje novi problem, jer se fekalne vode izlivaju na ulice. Planovi razvoja beogradske kanalizacije postoje, ali kad će ona stići do svakog dvorišta u Kumodražu, Surčinu, Malom Mokrom Lugu, Batajnici, Krnjači, Altini i delovima centralnih opština zavisi od finansijskih sredstava.

-----------------------------------------------------------

Svašta se skladišti u kolektorima

Kapacitet kanalizacionih postrojenja je nedovoljan, što potvrđuje i činjenica da je kanalizacioni sistem u prestonici star između 20 i 50 godina. Istovremeno se iz svih kolektora, čija dužina u gradu seže do 200 kilometara, godišnje izvadi oko 10.000 kubnih metara raznoraznog materijala. Često se u kanalizacionim cevima mogu pronaći veš-mašine, karburatori, razne životinje i kojekakav otpad. Osim toga, neki potrošači nelegalno prazne septičke jame u postojeće kolektore, a dešava se i da privatnici koji čiste septičke jame u delovima grada koji nisu kanalisani ispuštaju taj otpad pravo u kanalizaciju.

M. Brakočević – D. Mučibabić