Iz Hjustona,sa prvog Svetskog kongresa o nano-medicini, u Beograd je stigla vest da je na ovom skupu predstavljena revolucionarna novina u ranom otkrivanju raka, posredstvom dijagnostičke sonde– onkosenzora. Vest je za nas utoliko interesantnija što je na čelu projekta američki naučnik srpskog porekla dr Bogdan Maglić, inače fizičar.  

Da li će ovo otkriće promeniti dosadašnji način dijagnostike i lečenja raka za sada je još neizvesno jer tako nešto mora da odobri Američka uprava za lekove i hranu, kaže za „Politiku” profesor dr Milić Petković, bliski poznanik naučnika Maglića, koji je imao priliku i da vidi kako pomenuti onkosenzor izgleda.

– Otkriće ima vrhunski značaj. Pored eksperimentalnih, tim je dobio i kliničke rezultate, ali prema mojim informacijama još nema odobrenja FDA – američke Uprave za lekove i hranu, što je ključna stvar da bi se primenjivalo – kaže dr Petković, urolog po specijalnosti, inače i sam istraživač, dodajući da još najmanje pet godina ovo istraživanje neće stići u Srbiju.

U čemu je značaj ovog otkrića i šta novo nudi u ranom otkrivanju teškog oboljenja, objasnili su u pisanom saopštenju članovi tima dr Maglića. Oni navode da je onkosenzor uređaj koji na potpuno nov i krajnje jednostavan način otkriva maligne ćelije u samom začetku. Reč jeo bezbolnoj metodi otkrivanja raka, koja bez operacije, intravenske tečnosti i biopsije otkriva maligne ćelije, uz neuporedivo veću preciznost od postojećih dijagnostičkih uređaja kakav su skener, magnetna rezonanca ili pozitronska emisiona tomografija (PET). Za onkosenzor pomenuti stručnjaci tvrde da ima preciznost od 98 procenata, što je bolji rezultat i od hirurške biopsije.

„Onkosenzor postavlja dijagnozu ’bombardovanjem’ DNK nukleotida i tkiva sa fento-neutronima velikim brzinama, koji detektuju razliku u prisustvu kiseonika u malignom i zdravom tkivu. Hipoksični kancerogeni tumori sadrže od 50 do 90 procenata manje kiseonika nego zdravo tkivo. Uređaj otkriva razliku u prisustvu kiseonika između malignog i zdravog tkiva i samim tim otkriva rak”, navode stručnjaci u saopštenju.

Dr Petković objašnjava da je reč o dijagnostičkom setu koji se sastoji iz pločica i cevčica, jer onkosenzor je zapravo test koji se radi na osnovu tkiva uzetog sa grlića materice ili iz krvi, i vrlo je lak za upotrebu. Zatim se posebnom metodom meri količina kiseonika koji koristi ćelija i na osnovu toga se utvrđuje da li postoji maligna bolest.

Naučnici iz Srpske akademije nauka i umetnosti, čiji je dr Bogdan Maglić inostrani član, za sada su uzdržani u proceni značaja ovog otkrića, čekajući da ovi rezultati ipak budu objavljeni u nekom od relevantnih naučnih časopisa.  

Direktor Instituta za onkologiju i radiologiju Srbije profesor dr Nenad Borojević u izjavi za „Politiku” kaže kako je teško dati odgovor na pitanje da li će, na kraju, fizika rešiti jednu od najvećih zagonetki medicine i pobediti rak, otkrivajući ga u najranijoj fazi.

– Ne mogu da kažem ni da je ovo revolucionarno otkriće ni da nije. Ono otkriva novu metodu, pre svega namenjenu ranoj dijagnostici malignih bolesti, ali je meni nepoznat sam fizički fenomen koji je baziran na utvrđivanju neujednačenosti koncentracije kiseonika u nekim tkivima – kaže dr Borojević.

Profesor Borojević primećuje i da se ovim pristupom zapravo ukazuje na nesavršenost dosadašnjih načina utvrđivanja maligniteta skenerom, PET skenerom ili magnetnom rezonancom. On kaže kako je svaka od ovih dijagnostičkih metoda specifična i senzitivna, ali da uvek postoji procenat lažno pozitivnog i lažno negativnog nalaza.