Operacija prebacivanja Slobodana Miloševića u Hag 28. juna 2001. godine izvedena je u režiji MUP-a Srbije, britanske obaveštajne službe, SMIP-a i Generalštaba vojske SR Jugoslavije. Komanda Ratnog vazduhoplovstva i PVO SR Jugoslavije nije imala nikakva saznanja o helikopterskom prebacivanju bivšeg jugoslovenskog predsednika na aerodrom Dubrave kod Tuzle sve do saopštenja preko medija. Kako je tekla ta operacija zbunjivanja sa skoro istovremenim letovima tri različita helikoptera da se ne bi znalo u kojem se nalazi Milošević i ko je tu koga nadmudrio?

U 16.25 časova 28. juna 2001. po usmenom naređenju načelnika Generalštaba VJ generala Pavkovića komandant RV i PVO general Smiljanić naređuje da se pojača osmatranje severnog i severozapadnog dela teritorije i da se uključe i radari koji inače nisu u operativnom radu, a pokrivaju taj deo vazdušnog prostora. Pored toga naredio je da se u tročasovnu gotovost stave po tri helikoptera na aerodromima Kovin i Niš. U sistem VOJ kao pojačanje uključene su jedinice 2/20.bVOJIN i osmatrački radar 3/250.rbr PVO. U 890. mešovitoj helikopterskoj eskadrili i 787. transportnoj helikopterskoj eskadrili stavljena su u tročasovnu pripravnost po tri helikoptera.

Komanda RV i PVO nije imala nikakve informacije o letovima helikoptera MUP-a do dobijanja vanrednih najava. U 16.22 helikopter MUP-a AB-212, pozivni znak „YUHCA”, najavljen je pod brojem 6502 sa maršrutom aerodrom Surčin–Banjica. Nije izvršena prijava poletanja, iako je to obavezno najkasnije 30 minuta pre započinjanja leta, već samo sletanje na Banjicu u 16.20 sati. Isti helikopter AB-212, najavljen je pod novim rednim brojevima 6507, 6508 i 6509, za 19.00 sati sa maršrutom leta Banjica–Obrenovac, sletanje, Loznica, sletanje, Surčin. Poletanje sa Banjice izvršeno je bez prijave leta. Prijavljeno je poletanje iz Obrenovca u 19.09 i sletanje u Loznicu u 19.30 sati. Poletanje iz Loznice nije prijavljeno. Prema podacima 280. CEIO radio-tehničkim izviđanjem ovaj helikopter je registrovan u 19.46 na prilazu aerodroma Tuzla. Sleteo je na istočni kraj piste i sačekao da mu priđe tamnosivo „pik-ap“ vozilo. Ponovno je sleteo u Loznicu u 20.15 da bi kao redni broj 6509 poleteo za Beograd gde je sleteo u 20.45 sati. Za let helikoptera AB-212 postoji dozvola SMIP-a o preletu na maršruti K2 za Sarajevo i na tu dozvolu RV i PVO daje mišljenje da taj let odobri u 21.10 sati. Prethodno, komandant RV i PVO general Smiljanić nije odobrio taj prelet ka Tuzli, ali je na zahtev OC GŠ VJ i SUKL-e general Petrović taj prelet odobrio.

Drugi helikopter u igri zbunjivanja, tip SA-342, pozivni znak „YUHED“, najavljen je pod rednim brojevima leta 6500 i 6501 u 13.27 sati. Maršruta je aerodrom Surčin-Banjica, sletanje, aerodrom Surčin. Ovaj helikopter je najavljen pod novim rednim brojevima leta6503 i 6504 u 18.47 sati, maršruta Banjica-Obrenovac-Bogatić, sletanje – aerodrom Surčin. Poletanje sa Banjice prijavljeno je u 19.02, a sletanje u Bogatić prijavljeno je AKL Surčin u 19.33 sati. Prijavu sletanja u Bogatić OC Ko PVO nije ni dobio.

Treći helikopter, tip Mi-17, pozivni znak „YAF-215“, najavljen je pod rednim brojevima 6505 i 6506 u 18.51 sati sa maršrutom Surčin–Banja Koviljača sletanje – Beograd. Helikopter je poleteo sa Surčina u 19.10, sleteo je u Banju Koviljaču u 19.37. Prijava o sletanju u Banju Koviljaču nije stigla na OC Ko PVO. Nema ni prijave o poletanju iz Banje Koviljače. Posada tog helikoptera MUP-a za pozivni znak koristila je vojni indeks „YAF-215!“.

U vreme svih tih letova pojavljuje se i let M-18, „dromader“, redni broj 8354 na maršruti Beograd–Bogatić–Beograd. Najava izvršena u 12.40 sati za period od 17.00 do 21.30 sati. Zadatak: „zaprašivanje komaraca“.

U isto vreme transportni avion britanskog RAF-a „HS-125B“ najavljen je u 20.03 sati pod rednim brojevima 6534 i 6535. Maršruta leta je „Tompa“ u 20.15 sati – aerodrom Surčin, sletanje u 20.55 – „Tompa“ u 22.10 sati. Najava nije realizovana, jer je britanski avion pre ulaska u naš vazdušni prostor okrenuo u kurs prema Sarajevu. Dalje je praćen od strane OC Ko PVO kao formacija 9235 do Tuzle gde je i sleteo u 21.15 sati. Sa aerodroma Tuzla britanski avion, u kojem je bio Slobodan Milošević, poleteo je u 21.50 sati prema Splitu, praćen je kao formacija 9600 kod 1702.

Sve najave za navedene letove helikoptera date su kasno u odnosu na planirano vreme poletanja. Za let pod rednim brojem 6505, helikopter Mi-17, najava je dostavljena šest minuta kasnije od planiranog vremena poletanja, a za 6503, helikopter SA-342, dve minute kasnije. Redni broj leta 6502 realizovan je čak i pre stizanja najave. Prijave poletanja izvršene su za redne brojeve 6503, 6507 i 6508, dok za ostalih sedam rednih brojeva nisu. Nijedan let nije u potpunosti izvršen prema najavi-prijavi u odnosu na vreme, mesto i tačke poletanja-sletanja. I pored pojačanog osmatranja vazdušnog prostora navedeni helikopteri MUP-a Srbije nisu otkriveni ni praćeni radarima iz sistema VOJIN. Naime, helikopteri MUP-a Srbije leteli su na visinama ispod 100 metara.

Sutra: Šta otkrivaju transkripti

Miroslav Lazanski