Specijalno za „Politiku” od dopisnika Tanjuga
Zagreb. - Hrvatsko državno tužilaštvo podnelo je zahtev za istragu i raspisivanje međunarodne poternice protiv Sime Dubajića, koji se sumnjiči za likvidaciju 13.000 ratnih zarobljenika na Kočevskom rogu u Sloveniji od 26. maja do 5. juna 1945. godine, a o tome hoće li zahtev biti prihvaćen, znaće se za nekoliko dana.Predmet je uručen istražnom sudiji zagrebačkog županijskog suda Krešimiru Devčiću koji će odluku doneti nakon što prouči istražni zahtev po kome je Dubajić kao major Jugoslovenske armije komandovao jedinicom sastavljenom od boraca 11. dalmatinske brigade koja je likvidirala zarobljenike.

Hrvatsko tužilaštvo predlaže da, osim istoričara koji su se bavili Narodnooslobodilačkom borbom, a čija imena još nisu predložena, bude ispitano i nekoliko svedoka, među kojima i 84-godišnji Ivan Gugić koji je bio borac 11. dalmatinske brigade. On je još 1953. godine u Rimu dao iskaz u kome je kao najodgovornijeg za likvidacije optužio Dubajića, pa je spreman da to u istrazi ponovi i video-vezom iz Australije gde sada živi.

Kao jedan od dokaza tužilaštvo navodi njegovu autobiografiju „Život, grijeh i kajanje: Od Kistanja do Kočevskog roga” iz 2006, kao i tekstove i TV emisije u kojima govori o zločinu i priznaje ga. Tužilaštvo podatak o 13.000 žrtava zasniva na dokumentima Petog britanskog korpusa o evakuaciji 10.000 hrvatskih zarobljenika ioko 3.000 civila koji su predani Jugoslovenskoj armiji u dogovoru s majorom Dubajićem. Dubajić taj dokumenat koristi u svojoj autobiografiji uz priznanje da je ranije uvećavao cifru likvidiranih na nekoliko desetina hiljada, dok za naređenje pokolja proziva Ivana Matiju Mačeka, Maksa Baću i Jovu Kapičića. Za učešće u pokolju Dubajić proziva Milku Planinc, nekadašnju predsednicu Saveznog izvršnog veća u SFRJ, koja je više puta demantovala bilo kakvu povezanost s tim događajima.

Simu Dubajića, nakon penzionisanja u činu potpukovnika i umetničke faze u kojoj je glumio, pisao scenarije i asistirao u režiji filmova i TV emisija, Okružni sud u Zadru ujesen 1968. osudio je na godinu dana zatvora, uslovno na tri godine zbog neprijateljskog delovanja protiv jugoslovenskog nezavisnog socijalističkog razvoja i omalovažavanja dela Edvarda Kardelja „Socijalizam i rat”.

Vojno tužilaštvo u Karlovcu optužuje ga 1993. zbog terorizma, jer je u novembru 1990. okupio grupu koja je postavila barikade na drumu Obrovac-Gračac i organizovala oružane straže koje su pucale po civilima. Dubajić je u kontekstu Kočevskog roga prvi put pomenut 1956. u emigrantskom časopisu „Hrvatska država” koji je izlazio u Minhenu gde je optužen za masakr oko 30.000 Hrvata, alii 5.000 pripadnika srpskih jedinica – četnika Draže Mihailovića i Dobrovoljačkog korpusa Dimitrija Ljotića.

Poslednjih godina protiv Dubajića je podneseno nekoliko krivičnih prijava – u jednoj od njih terećenje za zločine u Blajburgu, a sredinom maja 2007. Hrvatsko kulturno veće zatražilo je da se protiv njega podigne optužnica zbog zločina u Kočevskom rogu, a od srpskih vlasti zahteva njegovo izručenje. Pojedini istoričari,recimo Josip Jurčević, više puta su tražili procesuiranje Dubajića i drugih bivših partizana koje su prozivali za zločine 1945. godine. Sa nekim bivšim borcima sprovedeni su informativni razgovori, ali se od toga odustalo nakon protesta Saveza antifašističkih boraca i antifašista i nakon što je smrt jednog od osumnjičenih partizana prekinula istragu.

Simptomatično je što se zahtev za istragu protiv Dubajića, koji od 1991. živi u Beogradu gde je otišao pošto mu nisu ispunjene ambicije da komanduje vojskom Krajine, podiže u usijanoj atmosferi nakon otkrića leševa u Hudoj jami u Sloveniji koji su odmah bez ikakve istrage proglašeni hrvatskim žrtvama partizana.

Nenad Jovanović