Posle niza godina prisustva i povremenog odsustva u našoj sredini, Aleksandar Petrov je na srpskom jeziku objavio novu knjigu studija o srpskim pesnicima 20. veka. Njegov naučni, kritičarski i umetnički opus spada u veoma retke pojave u našoj kulturnoj sredini. Spajajući izuzetnu erudiciju oslonjenu na rusku i anglosaksonsku teorijsku misao i umetnički potencijal, Petrov je i u knjizi „Kanon. Srpski pesnici 20. veka” u velikoj meri postavio nove i visoke naučne standarde.

U književnoistorijskom i književnoteorijskom smislu, Aleksandar Petrov inventivno pristupa prevrednovanju književne tradicije, oslanjajući se na višestruka značenja termina „kanon” i „kanonizacija”. Autor uvodi novi model kanonizacije srpske poezije, koji se zasniva na odabiru visokoestetskih pesničkih opusa u značenju pojma „kanon” E. R. Kurcijusa, potom na delima koja tematski sadrže nasleđe vizantijske književnosti i kulture i, na kraju, na semantici kanona kao obnovljenog srednjovekovnog književnog žanra. Tako su se u prvom tomu „Kanona”, a autor predviđa još tri, našla tumačenja četiri pesnika: Jovana Dučića, Desanke Maksimović, Vaska Pope i Ivana V. Lalića. U uvodnom tekstu obrazlaže se trojno značenje pojma kanona, a u originalnom tekstu „Vizantijski kanon” Petrov sistematično prati razvoj ideje Vizantije u 20. veku. Elemente vizantijskog nalazi i u Kostićevoj pesmi „Santa Maria della Salute” smatrajući je „početkom vizantijskog kanona srpskog pesništva 20. veka”. Niz „vizantijskog kanona” minulog veka sačinjava i Rakićev kosovski ciklus, pesma „Zapis cara Dušana” Veljka Petrovića, Bojićeve „Galije carske”, „Carski Dučić” i „Vidovdanske pesme” Miloša Crnjanskog.

U dvanaest studija Petrov je postavio načela za novu kanonizaciju srpskog pesništva 20. veka upozoravajući nas u završnim poglavljima da kanonizacija, dekanonizacija i rekanonizacija jesu koliko književni toliko i društveni procesi i pojave. Čini se da je kanonizacija koju predlaže Petrov, takođe, duboko kodirana kritičarskim i društvenim tokovima koji su valorizovali vizantijsko, srednjovekovno i moderno književno nasleđe otkriveno u Dučićevoj ili Lalićevoj poeziji. Sabirajući rezultate novih čitanja srpske poezije u proteklih dvadeset godina, Petrov je uobličio jednu liniju kritičarskog i književnoistorijskog pregnuća niza savremenih tumača našeg pesništva.

Dučićev opus se sagledava kroz nekoliko modernih i u našoj nauci još uvek novih problema, poetike ciklusa, strukture i tipologizacije naslova kao kohezionog faktora zbirki pesama. Petrov se u analizama oslanja na Lihačovljev termin konceptosfera kojim se opisuje konceptualizacija slike sveta „okružene emocionalnim, ekspresivnim, vrednosnim oreolom” u pesmi. Na tom tragu se kod Dučića otkrivaju koncepti vremena, prostora, Boga, ljubavi i smrti. Petrov uvodi i nove teorijske termine oslanjajući se na Bahtinovu terminologiju; astrotop, astrohron, lirohronotop, lirohron i lirotop. Ovim pojmovima se opisuju naslovi pesama i ciklusa zasnovani na spoju astralnog, vremenskog i prostornog, npr. „Jutarnje pesme” ili „Rimski sonet”.

U Popinoj i Lalićevoj poeziji prate se procesi ciklizacije, intertekstualni i kontekstualni aspekti i struktura pesničkih slika. Pozivajući se na saznanja lingvokulturoloških teorija koncepta prostora i vremena, poezija oba pesnika se otkriva kao nepresušan izvor jezičkih i kulturnoistorijskih sistema protkanih savremenim pesničkim izrazom. U Lalićevoj poeziji opisuje se konceptualna sfera rekanonizovane Vizantije i kanona kao književnog žanra.

„Kanon” Aleksandra Petrova se tako čita kao začetak nove kanonizacije srpskog pesništva proteklog veka, ali i kao vrsno tumačenje pojedinih poetičkih pitanja na teorijsko-metodološkim osnovama američke i ruske nauke o književnosti.