Kosta Bogdanović: „Ženskolik”

Povodom pet decenija rada Koste Bogdanovića, beogradski Muzej savremene umetnosti priredio je izložbu koja fokusira značajne stvaralačke refleksije ovog umetnika. Inače, Bogdanović, istoričar umetnosti, bio je i dugogodišnji kustos ovog Muzeja u kojem je, između ostalog, početkom sedamdesetih godina, afirmisao fenomen vizuelne kulture i kao teoretičar, istraživač i profesor nastavio je da deluje na našim umetničkim akademijama.

Rajka Bošković, autor izbora i postavke „Uzvišeno u senci”, u svojim tezama problemski utemeljuje najbitnije fenomene tipične za Bogdanovićev stvaralački kredo. I podnaslovima u svojoj studiji – Profil umetnika, Obuhvat istraživanja i umetničkog izraza, Izazov materijala, Imaginacija boje, Pentagram i oduhovljena praznina, Savremeno traganje za pojmom lepo – Boškovićeva poentira krucijalne tačke u Bogdanovićevoj umetničkoj praksi, a po istoj logici su osmišljeni i vizuelni segmenti ove decentne postavke. Valja dodati da je Rajka Bošković dobro upućena u Bogdanovićevu teoriju i praksu jer je jedna od (usamljenih) sledbenika njegovih terijskih istraživanja vizuelne kulture.

Reč je o serioznoj ličnosti neverovatne stvaralačke energije i posvećenosti, koja istražujemoć materijala (drvo, zemlja, metal, staklo, kamen), a u jednostavnim reljefnim formama, često bojenim (plava, zlatna, bela), nastoji da dosegne estetičke kategorije kao što su tiho, zdravo, mirno, uzvišeno, lepo. Problemski putevi Bogdanovićeve skulpture mogu se tumačiti i kao svojevrsna sublimacija velikog iskustva istraživača i umetnika na delu ili umetnika koji na delu proverava provodljivost sopstvenog teoretskog sistema u kojima se zalaže za harmoniju autorske nedeljivosti.

Postavka u Kući legata može se posmatrati i kao kritičarski rezime sa posebnom osetljivošću za Bogdanovićev autorski znak; ovaj rezime ne prati hronološki, niti retrospektivni aspekt dela, već afirmiše njegove suštinske osobenosti, tzv. forme sa aurom i evolutivni princip blizak poetici minimalizma. Postavka je uglavnom bazirana na crtežima i zidnim instalacijama, a ove forme su grupisane u određene celine kojima se naglašava njihova poetska konciznost i odmereni jezički asketizam.

Bogdanović, vajar, istoričar i teoretičar umetnosti, predstavlja jedinstvenu pojavu na našoj recentnoj umetničkoj sceni, a njegove stvaralačke ideje i ideali vezuju se za kulturnu i istorijsku memoriju u kojoj je sublimirano živo osećanje savremenosti. Očito, vokacija ovog autora ispoljava se u različitim kreativnim formama (izložbe, predavanja, knjige, udžbenici,) čiju međusobnu koherentnost obezbeđuju duboko ukorenjeni principi etičke i estetičke strukture same ličnosti. Nenametljiva ličnost tihog postojanja i sofisticiranosti, izgradila je utemeljen umetnički princip koji je nagrađen, između ostalih, i „Politikinom” nagradom 1993.godine.