Vidovdanskom arhijerejskom jutarnjom liturgijom u manastiru Gračanica juče je na Kosovu i Metohiji obeležena 619. godišnjica Kosovskog boja. U Gračanicu je pristiglo više od hiljadu Srba sa Kosova, ali i drugih delova Srbije – na Kosmet je juče došlo više autobusa sa izbeglim Srbima iz Niša, Beograda, Kragujevca, Kruševca. Liturgiju u, uprkos velikoj vrućini, prepunoj porti zadužbine kralja Milutina služili su mitropolit raško-prizrenski Artemije, mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije i vladika Teodosije.

Istovremeno sa dolaskom Srba u Gračanicu, Kosovska policijska služba započela je postupanje po operativnom planu „Vidovdan 2008”, u čijem su sprovođenju učestvovali policajci iz Kosovske Mitrovice i Prištine. Svi putevi do Gazimestana iz pravca Kosovske Mitrovice ili Gračanice iz bezbednosnih razloga bili su otvoreni samo za automobile i autobuse, dok su kamioni morali da koriste zaobilazne pravce. Najavljeni marš Srba ka Gazimestanu nije bio dozvoljen, a kontrolu su pored KPS-a vršili i vojnici Kfora i pripadnici Unmik policije.

Među brojnim gostima manastirske porte u Gračanici susrećemo i poznatog srpskog lobistu iz SAD Džejmsa Džatrasa. Džatrasu je ovo bila treća poseta Gračanici, a prvi put je na Kosovu na Vidovdan.

– Čak i sa novom srpskom vladom, neće biti moguće značajnije narušiti položaj Srba na Kosovu. Budite sigurni da će se stvari uskoro preokrenuti. U Vašingtonu su sve glasnije čuju stavovi da samoproglašena nezavisnost Kosova loše funkcioniše, čemu najviše doprinosi izostajanje očekivanog talasa priznavanja nezavisnosti. Zato srpski narod mora da bude jak i da nastavi da pruža podršku svojoj braći na Kosovu i Metohiji – rekao je Džatras za „Politiku”.

Po završetku liturgije, nepregledna povorka autobusa i putničkih automobila zaputila se desetak kilometara severno od Prištine prema Vučitrnu, na Gazimestan, gde je po predanju bilo samo središte Kosovske bitke 1389. godine. Kako se povorka bližila Prištini, nervoza Albanaca – vozača automobila koje je policija zaustavljala i preusmeravala da bi se osigurao put srpskom konvoju, bila je sve veća. Ipak, sve se završilo na pretnjama prstom i ponekom psovkom. Albanci nas psuju na srpskom, valjda da bismo ih bolje razumeli. Pripadnici KPS-a nisu dozvolili posetiocima da do Gazimestana dođu vozilima, već su ih primorali na dugotrajnu šetnju po vrelom danu od parkinga do samog spomenika, što je kod mnogih izazvalo ogorčenje i bes.

Posle obilaska Gazimestana, povorka se vratila u Gračanicu gde je održana dodela medalje „Majka devet Jugovića”, koja se tradicionalno dodeljuje majkama sa petoro i više dece.
Ipak, centralni deo jučerašnjeg obeležavanja godišnjice Kosovskog boja bila je osnivačka Skupština Zajednice opština AP KiM. Skupština je održana u amfiteatru Fakulteta tehničkih nauka u Kosovskoj Mitrovici. U svečanoj atmosferi, uz prisustvo mitropolita crnogorsko-primorskog Amfilohija, Srbi na Kosovu dobili su svoj prvi predstavnički organ od ulaska trupa NATO u pokrajinu. Za prvog predsednika Skupštine Zajednice opština AP KiM izabran je Radovan Ničić, član Srpske radikalne stranke.

– Za mene je izbor na mesto predsednika velika čast, kako bih bio predstavnik naroda sa KiM. Nadam se da neću dugo imati ovu privilegiju, jer bi uskoro trebalo da se održe i izbori za Skupštinu AP KiM, na kojima će se pokazati prava snaga naroda i njihovih legalnih predstavnika. Mi smo delegati grada i opština i predstavljamo volju naroda izraženu na lokalu, a želim da ovaj dom preraste u Skupštinu Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija – rekao je za „Politiku” novoizabrani predsednik Skupštine Zajednice opština AP KiM.

Ministar za Kosovo i Metohiju Slobodan Samardžić rekao je „Politiku” da osnivanje Skupštine Zajednice opština Autonomne pokrajine Kosova i Metohije predstavlja „politički kapu” za sve institucije države Srbije na Kosovu formirane od 11. maja do danas.

– To će biti najviši predstavnički organ Srba u pokrajini i na taj način ćemo dovršiti organizacionu strukturu srpske države na KiM. Naravno, najveći posao će biti da ona zaista počne da funkcioniše – rekao je za naš list ministar Samardžić. On je objasnio da će međunarodna zajednica, i pored početnog protivljenja, uskoro morati da prizna legitimnost lokalnih izbora na KiM održanih 11. maja.

– Unmik prećutno već priznaje rezultate lokalnih izbora. Postepeno će oni to morati da priznaju, samo je pitanje da li će ih priznati sama Srbija. Jer, najpre naša država mora te rezultate da podrži stopostotno, jer će ih samo na taj način prihvatiti i međunarodna zajednica – rekao je Samardžić. Ocenjujući rad ministarstva kojim je rukovodio prethodnih godinu dana, Samardžić je kazao da je to kratak rok da bi se postigli rezultati kojima bi bio zadovoljan, te da će započeti projekti morati da budu nastavljeni ukoliko se želi njihov potpuni uspeh.

Marko Albunović      
------------------------------------------------------------------------
 
Deklaracija o osnivanju Skupštine Zajednice opština AP KiM:

Mi, slobodni i odgovorni građani Republike Srbije, odbornici u 26 opština u Autonomnoj Pokrajini Kosovo i Metohija, koja je neotuđivi deo jedinstvene i nedeljive Republike Srbije, koje su 11. maja 2008. godine, naši jednako slobodni i ravnopravni sugrađani izabrali na slobodnim, pravičnim i zakonitim izborima, koje su u Skupštinu Zajednice opština Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija delegirale skupštine opština, članica Zajednice, uviđajući preku i nužnu potrebu da zaštitimo svoje živote, prava, slobodu, građansko dostojanstvo, identitet, integritet, kulturu i imovinu, poštujući Ustav i zakone Republike Srbije, a odbacujući sve nepravne secesionističke akte, pozivajući se na Povelju Ujedinjenih nacija, Helsinški završni akt i Rezoluciju 1244 SB UN, odbacujući proglašenje otcepljenja naše Autonomne Pokrajine od naše Republike kao nezakonito i ništavo, odupirući se svakoj nepravdi, samovolji i nasilju, slobodnom voljom okupismo se u Kosovskoj Mitrovici na Vidovdan, 28. juna 2008. godine, da saglasno članu 12. Ustava Republike Srbije i članovima 88. i 89. Zakona o lokalnoj samoupravi, utemeljimo Skupštinu Zajednice opština Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija, koja nasleđuje Zajednicu srpskih opština i naselja Kosova i Metohije, i da donesemo Deklaraciju o osnivanju Skupštine Zajednica opština Autonomne Pokrajine Kosovo i Metohija.

Opšte odredbe

1. Skupština Zajednice opština AP KiM predstavničko je telo građana Republike Srbije u AP KiM.
2. Rad Skupštine je javan

Nadležnost

3. Skupština Zajednice usmerava i usklađuje rad opština članica Zajednice.
4. Skupština Zajednice donosi deklaracije, rezolucije, predloge i zauzima stavove koji se odnose na državne organe Republike koji deluju u AP i koji joj podnose redovne i, prema potrebi, vanredne izveštaje.
5. Skupština Zajednice ima pravo da Narodnoj skupštini predlaže zakone od značaja za život građana u AP.

Sastav i organi Skupštine Zajednice

6. Skupštinu Zajednice čini 45 delegata, koje iz svojih redova biraju odbornici skupština opština koje konstituišu Zajednicu.
7. Mandat delegata u Skupštini Zajednice traje do izbora novog delegata, po konstituisanju narednog saziva skupština opština koje konstituišu Zajednicu.
8. Svaka konstituišuća opština ima najmanje jednog delegata u Skupštini zajednice.
9. Skupština Zajednica ima predsednika, potpredsednike, sekretarijat i osniva odbore.

Zasedanje Skupštine Zajednice i način rada

10. Skupština Zajednice sastaje se u dva redovna godišnja zasedanja i održava vanredna zasedanja po potrebi.
11. Skupština Zajednice donosi Poslovnik o radu, kojim detaljnije utvrđuje pravila i način rada.
                                                                                      
U Kosovskoj Mitrovici
O Vidovdanu, 28. juna 2008.