SRB – U ličkoj varošici Srb obeležena je 69. godišnjica ustanka naroda Hrvatske i otkriven obnovljeni spomenik, rad vajara Vanje Raduša.

Događaj koji organizuje Srpsko narodno veće, u saradnji sa Savezom antifašističkih boraca i antifašista Hrvatske, i opštinom Gračac, a pod pokroviteljstvom predsednika Sabora Luke Bebića, prisustvovali su hrvatski predsednik Ivo Josipović i Mlađan Đorđević, izaslanik predsednika Srbije Borisa Tadića.

Pošto su Josipović, predsednik NSV Milorad Pupovac, izaslanik šefa Sabora Luke Bebića i predsednica Saveza antifašističkih boraca Vesna Čulinović-Konstatinović otkrili spomenik, delegacije su položile vence.

Skup protiče uz prisustvo brojnih pripadnika hrvatske policije, jer su u Srbu, u neposrednoj blizini, i veterani i predstavnici desničarske partije Autohtona hrvatska stranka prava, kojih, prema policijskim procenama, ima između 200 i 300.

Oni su organizovali kontramiting, jer tvrde da u Srbu nije bio partizanski, već četnički ustanak, uz pokolj nad Hrvatima.

U delegaciji Srbije, uz Đorđevića, bio je i ambasador Srbije u Hrvatskoj Stanimir Vukićević.

U obraćanju prisutnima, predsednik Josipović je naglasio da je spomenik dokaz da svako zlo mora biti pobeđeno i da je obnova spomenika dokaz da vlada drži do antifašističkih tradicija.

„Svim državama regiona zajednička je borba za ulazak u Evropsku uniju, jer nam je samo tako moguć trajni mir”, rekao je Josipović i dodao da će Hrvatska, koja će prva ući u Uniju, dati podršku svim državama regiona, kako zbog sebe, tako i zbog bezbednosti Evrope i ovog njenog dela.

Predsednik Srpskog narodnog veća Milorad Pupovac naglasio je da antifašizam bez Srba i bez priznavanja Srba kao dela antifašističke tradicije nije potpun.

„Srbi u Hrvatskoj dali su nemerljiv doprinos antifašističkoj borbi, ali mnogi to ne znaju i ne vrednuju Srbe po onom što je bilo 40-tih, već po onom što je bilo 90-tih godina, kada su neki Srbi pokušali uništiti bratstvo i veru dva naroda. Sa takvima mi nemamo ništa zajedničkog”, rekao je Pupovac.

On je podsetio da je to poruka svima koji misle da se, kako je naveo, okupljamo po tradicijama koje nam ne pripadaju.

Vicepremijer Slobodan Uzelac izjavio je da nema demokratske vlade koja se ne bi ponosila tim činom i da je spomenik u Srbu simbol dobra i slobode.

„Ovo je spomenik jednom od najvažnijih događaja u istoriji Srba i Hrvata”, naglasila je Čulinović-Konstantinvić.

Ona je poručila da je dok god ima profašističkih ekscesa, potrebno čuvati jednakost, poštovanje i snošljivost.

Prisutnima su se obratili i predstavnik sekcije Šeste ličke divizije u Beogradu Slavica Todorić i načelnik opštine Gračac Goran Đekić, koji ih je upoznao sa teškim položajem opštine.

Na platou oko spomenika okupilo oko 2.500 ljudi.

Obnovu je organizovala i, sa oko 415.000 evra, finansirala hrvatska vlada, na inicijativu Srpskog narodnog veća.

U saradnji sa kabinetom predsednika Srbije i Zavičajnim udruženjem Ličana i Srba, kod dela udruženja u Srbiji, prikupljeno je oko 90.000 evra, koji su iskorišćeni za kupovinu i obradu kamena za visoki stub spomenika.

Zbog toga su prisutni aplauzom zahvalili i Milki Forcan zbog doprinosa u prikupljanju sredstava, s obzirom na da je ona bila na čelu organizacionog komiteta.

Samostalna demokratska srpska stranka je, kao deo koalicionog sporazuma sa vladom, 2007. godine uvrstila spomenik u Srbu na listu pet velikih spomeničkih celina za koje traži obnovu, a dužnost praćenja obnove spomenika preuzelo je SNV, čiji predsednik Pupovac u brojnim prilikama naglašava da nema hrvatskog antifašizma bez Srba.

Podsetimo da je posle niza ustaških zločina po Lici i bosanskoj Krajini, ustanak pod vođstvom Komunističke partije Jugoslavije, dignut 27. jula 1941. godine, kada su oslobođeni Srb i Drvar.

Pre rata se taj datum slavio kao Dan ustanka u Hrvatskoj i BiH.

Spomenik je postavljen 1951. godine, a srušen je paljbom iz hrvatskih tenkova nakon „Oluje”, u avgustu 1995, kada je ceo Srb spaljen i srušen, iako tamo nije bilo borbenih dejstava.