Tri straha koja su najprisutnija kod stanovnika Srbije jesu strah od siromaštva, gubitka posla i nestanka sopstvenog naroda, pokazalo je juče predstavljeno istraživanje Fakulteta za kulturu i medije Univerziteta Megatrend u Beogradu i TNS „Medijum galupa”, kompanije za istraživanje tržišta, javnog mnjenja i medija.

– Kod naših građana kolektivni strahovi potiskuju individualne. Primećuje se, takođe, da su strahovi veći 2009. nego što su bili pre pet godina – objasnio je juče na konferenciji za novinare Srbobran Branković, profesor na ovom univerzitetu i rukovodilac projekta sprovedenog u okviru predmeta medijska analitika.

Rezultati istraživanja ukazali su i na činjenicu da se posledice ratnih zbivanja devedesetih još osećaju, pa je etnička distanca i dalje izražena.

– Na skali prihvaćenosti, odnosno odbojnosti, od plus pet do minus pet, Albanci su dobili minus 3,3, Hrvati minus dva, Mađari minus 1,6, a istu ocenu dobili su Romi, Bošnjaci i Makedonci – minus 1,3 – rekao je Branković i dodao da su nam najmanje odbojni Crnogorci sa ocenom minus 0,5 i Makedonci sa minus 0,1.

Ako je verovati istraživanju, najprihvatljiviji građanima Srbije su Rusi, pa Italijani i Japanci. S druge strane, najveću odbojnost osećamo prema Amerikancima i Englezima. Iz rezultata istraživanja zaključuje se da u Srbiji i dalje vlada izrazita odbojnost prema manjinskim seksualnim grupama.

– Ona je najveća prema transseksualcima, koji su dobili ocenu minus 4,5, a sledi gej populacija i biseksualci sa minus 4,1, dok su lezbijke dobile ocenu minus 3,9. Jedini koji su dobili  pozitivnu ocenu jesu heteroseksualci i to 3,2 – kazao je Branković i dodao da netrpeljivost prema seksualnim manjinama raste sa porastom godina života, a opada sa porastom obrazovanja.

U gradovima najcenjenije profesije su sportisti i zabavljači, a u selima poljoprivrednici, sveštenici i lekari. Najnepopularniji su političari, sudije, advokati i privatni vlasnici velikih firmi.

– U mlađoj generaciji preovlađuje izrazito negativan stav prema „žestokim momcima”. Ipak, u grupi 18 do 24 godine šest odsto kaže da su im te osobe bliske, tri odsto da su im izrazito bliske, a u grupi 25–30 godina je još više simpatizera. Dok pet odsto smatra ove osobe bliskim i još toliko izrazito bliskim – naveo je Branković rezultate istraživanja.

Žarko Trebješanin, profesor Fakulteta za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, kazao je da nije iznenađen zbog činjenice da su kod nas izraženiji kolektivni strahovi, jer su oni povezani sa situacijom u kojoj se zemlja nalazi – u stanju rata ili krize.

– Ovi strahovi se vrlo realni i aktuelni, a naročito su povezani sa državnim problemima. Kada pogledamo rezultate etničke distance videćemo da je ona manja nego što je bila ranije – obrazložio je Trebješanin i istakao da je ovo istraživanje pokazalo i to da je u Srbiji prisutna homofobija koja je, u stvari, odraz netolerancije.

Ovo istraživanje rađeno je na uzorku 2.400 građana, uzrasta od 18 i više godina, a pravilno su zastupljeni polovi, starosne i obrazovne grupe.

V. Dugalić