nedelja, 18.11.2018. ✝ Verski kalendar € Kursna lista
Poslednja izmena 23:35

Još dva parka prirode na mapi Srbije

Uredbom Vlade Srbije delovi teritorije Zlatibora i Radan planine ove jeseni proglašeni su za zaštićena područja od izuzetnog značaja
Autor: Slavica Stuparušićponedeljak, 16.10.2017. u 14:45
Стопића планина на Златибору (Фото Танју/Р. Прелић)
Планина Радан (Фото Б. Ђоковић)

Uredbom Vlade Srbije delovi teritorije Zlatibora i Radan planine ove jeseni su proglašeni za zaštićeno područje od izuzetnog značaja. Šta zaštita znači za meštane koji žive u okviru teritorije parkova prirode, koje su njihove obaveze, ali i benefiti, kako će se ubuduće gazdovati, neka su od pitanja koja su se ovih dana mogla čuti u javnosti.

– Stanovništvo neće imati posebnih obaveza zbog proglašenja parka prirode. Kao i do sada, za sve planirane radove i aktivnosti meštani će uslove za zaštitu prirode pribavljati od Zavoda za zaštitu prirode Srbije – odgovara Dragana Petraš, koordinator studije Park prirode „Zlatibor”, uz napomenu da su koristi od proglašenja zaštićenog prirodnog dobra višestruke.

– Tu je recimo, objedinjavanje kulturološkog identiteta Zlatibora (manifestacije, običaji) sa prirodnim vrednostima u jedinstveni pojam (brend) za promociju zaštite. Brendiranje tradicionalnih poljoprivrednih proizvoda, po kojima je Zlatibor poznat sa predznakom zaštićenog područja. Mogućnost za razvoj organske poljoprivrede i proizvodnju zdrave hrane. Unapređenje i proširenje turističke ponude, odnosno eko-turizma. Pristup različitim razvojnim fondovima, kao i realizacija međunarodnih projekata zaštite prirode – tumači naš sagovornik.

Prema strukturi površina katastarskih opština, u Parku prirode „Zlatibor” u privatnom vlasništvu je oko 56 odsto poseda. Od većih naselja tu su Semegnjevo, Jablanica, Stublo, Dobroselica, Ljubiš i Gostilje. Važno je reći da se ona nalaze u režimu zaštite trećeg stepena, koji ograničava narušavanje okoline: izgradnjom industrijskih i energetskih postrojenja, asfaltnih baza, objekata turističkog smeštaja i javnih skijališta, skladišta industrijske robe i građevinskog materijala, vikendica, eksploataciju i primarnu preradu mineralnih sirovina...

Planirana gondola, čija je izgradnja u toku, samo se jednim delom nalazi u granicama novoproglašenog Parka prirode, i to u u trećem režimu zaštite, u kojem su ovakve razvojne aktivnosti dozvoljene.

U prvoj zoni režim podrazumeva strogu zaštitu, kojom se omogućavaju procesi očuvanja staništa i životnih zajednica u uslovima divljine.

– Na ovim lokalitetima zabranjeno je korišćenje prirodnih resursa i izgradnja objekata, kao i slobodna i nekontrolisana poseta i obilazak, kretanje van postojećih puteva i specijalno utvrđenih staza – podseća Petraš, dodajući da na Zlatiboru područja pod režimom zaštite prvog stepena zauzimaju ukupnu površinu od 1.968,89 hektara (4,69 odsto ukupno zaštićene površine), i da su u državnom vlasništvu. Nalaze se na četiri izolovane lokacije unutar prirodnog dobra: „Viogor”, „Crni Rzav”, „Klisura Uvca” i „Klisura Griže”.

Na prostoru Parka prirode „Zlatibor” nalaze se i prethodno zaštićena prirodna dobra. Tu je Strogi prirodni rezervat „Park šuma”, na površini od oko 12,54 hektara. Zatim Spomenik prirode „Crni bor Lira” u ataru Nove Varoši. Spomenik prirode „Tri stabla crnog bora – Dobroselica” u opštini Čajetina.

Zaštićeno područje na Zlatiboru stanište je mnogobrojnih retkih i ugroženih biljnih vrsta, njih ukupno 1.044. Na području Parka prirode dominiraju autohtone šume crnog bora i mešovite šume crnog i belog bora, koje su svrstane u prioritetna Natura 2000 staništa.

Zabeleženo je i prisustvo 18 vrsta vodozemaca i gmizavaca, 154 vrste ptica (što čini 42 odsto od ukupnog broja vrsta u Srbiji) i 38 vrsta sisara, ili 40 odsto od ukupnog broja vrsta u Srbiji. Na zaštićenom području nalaze se tri utvrđena nepokretna kulturnoistorijska dobra, kao i veliki broj objekata graditeljskog nasleđa.

Postupak zaštite ovog područja pokrenut je u januaru 2016. Tada je ZZPS dostavio studiju zaštite Ministarstvu poljoprivrede i zaštite životne sredine, kao nadležnom organu. Park prirode „Zlatibor” svrstan je u prvu kategoriju – zaštićeno područje međunarodnog, nacionalnog, odnosno izuzetnog značaja, kao i Park prirode „Radan”.

Što se tiče gazdovanja, Parkom prirode „Zlatibor”, kao i „Radanom”, upravljaće JP „Srbijašume”, dok će građevinske dozvole izdavati nadležni organi lokalne samouprave i Republike Srbije.

Retko koje mesto u Srbiji krije takva prirodna i istorijska bogatstva, ali i misterije, kao Radan planina, koja je stavljena pod zaštitu radi očuvanja geološke, biološke i predeone raznovrsnosti.

Radan planina prostire se u atarima opština Bojnik, Medveđa, Prokuplje i Kuršumlija. Pod zaštitu kao Park prirode „Radan” stavljena je površina od 41.312,66 hektara. Na zaštićenom području uspostavljena su tri režima zaštite, prvi se odnosi na 2,61 odsto ukupne površine, tačnije 1077,52 hektara, pojasnila nam je Dragana Nedeljković, biolog-botaničar iz Zavoda.

O planu je da se u okviru Parka prirode „Radan” nađe i geopark „Đavolja varoš”. Srđan Marinčić, inženjer geologije-paleontolog, rekao nam je da je ovu inicijativu pokrenuo upravljač Spomenika prirode „Đavolja varoš”, koje se nalazi u neposrednoj blizini Parka prirode.


Komentari3
d941a
Molimo vas da sе u komеntarima držitе tеmе tеksta. Rеdakcija Politikе ONLINE zadržava pravo da – ukoliko ih procеni kao nеumеsnе - skrati ili nе objavi komеntarе koji sadržе osvrtе na nеčiju ličnost i privatan život, uvrеdе na račun autora tеksta i/ili članova rеdakcijе „Politikе“ kao i bilo kakvu prеtnju, nеpristojan rеčnik, govor mržnjе, rasnе i nacionalnе uvrеdе ili bilo kakav nеzakonit sadržaj. Komеntarе pisanе vеrzalom i linkovе na drugе sajtovе nе objavljujеmo. Politika ONLINE nеma nikakvu obavеzu obrazlaganja odluka vеzanih za skraćivanjе komеntara i njihovo objavljivanjе. Rеdakcija nе odgovara za stavovе čitalaca iznеsеnе u komеntarima. Vaš komеntar možе sadržati najvišе 1.000 pojеdinačnih karaktеra, i smatra sе da stе slanjеm komеntara potvrdili saglasnost sa gorе navеdеnim pravilima.

Dr.Sreten Bozic -Wongar
Najdragoceniji brend koga treba zastititi je Zlatiborski KAJMAK,pakovan u male camove cabrice sa drvenim obrucima - prodavan sirom sveta. Nestao je iz prodaje oko 1948. Dolazio sam iz Australije 1982 da bi kupio takav cabric kajmaka . Rekli su mi u Novoj Varosi da drveni cabrici vise nisu u uotrebi vec se prave od plastike. Udbio sam da kupim kajmak zbom " modernog " pakovanja. Izgubljen je dragoceni brend. ( Bugarski seoski sir prodaje se u samoposlugama u Australiji i uspesno kunkurise domacim proizvodima ).
Putnik
@Jeremija Kao neko ko je bio u pećini dok rasvete nije postojalo, slobodno mogu da kažem da je rasveta sjajna stvar. Ono na šta treba obratiti pažnju je turistička signalizacija na engleskom jeziku. Sreo sam grupu turista iz Izraela koji su obilazili Zlatibor i Uvac, a nisu mogli da nađu sve što su hteli jer signalizacije ili nije bilo uopšte ili je bila na ćirilici!
Jeremija
Koliko vidim na fotografiji, rasveta naprosto zagađuje ovaj prirodni fenomen i ambijent. Kao pod šatrom?!

Komentar uspešno dodat!

Vaš komentar će biti vidljiv čim ga administrator odobri.

Početna /

Arhiva Impresum O nama Kontakt Pretplata Oglašavanje Pravila korišćenja Biznis Klub Pravila o privatnosti

Prijavite se na našu mailing listu

* Obavezna polja