subota, 14.12.2019. ✝ Verski kalendar € Kursna lista
Poslednja izmena 18:56

Otkriveno naselje staro 8.000 godina

Autor: Danilo Kocićsreda, 03.10.2018. u 11:12
Детаљи са истраживања (Фото ОРЕА институт, Беч)

Leskovac – Arheolozi su otkrili ostatke naselja starog skoro 8.000 godina u blizini Caričinog grada, nedaleko od Lebana, na jugu Srbije.

– Projekat je započeo 2017. godine kada je ispitano više lokaliteta u leskovačkoj regiji, a nakon analiza istraživanja, zbog rezultata koji su najviše obećavali, za dalja iskopavanja izabran je lokalitet Svinjarička čuka u Štulcu, nedaleko od Caričinog grada. Iskopavanja na ovom lokalitetu započeta su 20. avgusta i trajala do 28. septembra 2018. i tom prilikom je istražena površina od oko 100 kvadratnih metara u dva arheološka iskopa (sonde) – kaže dr Aleksandar Bulatović, naučni savetnik u Arheološkom institutu u Beogradu.

Dr Bulatović ističe da je otkrivena akumulacija keramike i drugih nalaza iz starijeg gvozdenog doba (prva polovina prvog milenijuma pre n. e.). Na dubini manjoj od metra konstatovani su ostaci objekata iz poznog bronzanog doba (1400–1200 pre n. e., a precizniji datumi će biti poznati za nekoliko meseci), koje su činile veće aglomeracije fragmenata posuda, zatim parčići zidnog lepa, životinjske kosti, koji su činili deo tadašnjeg domaćinstva poput tegova, kamenih i koštanih alatki.

– Ispod ovog – nastavlja dr Bulatović – naišli smo na sloj u kojem su se nalazi hronološki pomešan materijal (neolit, bakarno doba i bronzano doba), a zatim smo naišli na prilično dobro očuvan neolitski kulturni sloj, koji je samo delimično istražen i koji će biti istraživan sledeće godine.

Neolitski sloj se pojavio prilično plitko, na oko 0,7 m, dok je dubina na kojoj se pojavio u južnoj sondi bila preko jednog metra. Na tom nivou konstatovani su brojni fragmenti podnog i zidnog lepa (verovatno delovi stambenog objekta), s mnogobrojnim nalazima tipične „starčevačke” keramike, kamenih sekira, tegova od pečene zemlje, alatki od okresanog i glačanog kamena... Prema oblicima i ukrašavanju posuda može se zaključiti da pripada mlađoj, odnosno klasičnoj fazi starčevačke kulture, odnosno prvoj polovini 6. milenijuma pre n. e. (precizniji datumi će se znati za nekoliko meseci, nakon radiokarbonskih analiza). S obzirom na to da su paleogeografska bušenja od prošle godine pokazala da se kulturni sloj iz ovog perioda nalazi i na dubini od preko dva metra, koji je datovan u vreme pre 6000. godine pre n. e., tj. za nekoliko stotina godina stariji od sloja koji je istražen ove godine, na ovom lokalitetu se sledeće godine očekuju izuzeto značajni rezultati.

– Od neolitskih nalaza iz ove godine izdvajaju se nekoliko antropomorfnih (čovekolikih) figurina načinjenih od pečene zemlje (jedna je gravidna, odnosno u drugom stanju), labreta od pečene zemlje (neka vrsta pirsinga za usne), a od nalaza iz bronzanog doba pronašli smo tri skoro cela pehara iz srednjeg bronzanog doba s trapezasto modelovanim obodom, i jednu antropomorfnu figurinu od pečene zemlje iz poznog bronzanog doba, s rukama u stavu adoracije – naglašava dr Bulatović.

Ciljevi projekta

Fokus projekta u geografskom smislu usmeren je prema leskovačkoj kotlini i njenom razvoju u praistoriji. Istraživači imaju za cilj da detaljno analiziraju ovu oblast, kao jedan važan region južnomoravskog sliva, za koji se veruje da predstavlja čvorište međuljudskih komunikacija kroz različite periode prošlosti. Do sada je otkriveno nekoliko lokaliteta, uglavnom zahvaljujući slučajnim površinskim nalazima. Cilj jeste prepoznavanje pejzaža u prošlosti, kao i socio-kulturnog razvoja različitih zajednica, počev od prvih zemljoradnika i stočara koji su ove prostore naseljavali pre oko 8.000 godina, preko bakarnog doba, sve do kraja bronzanog doba pre oko 3.000 godina, i pronalaženje njihovog mesta u širem okruženju.

U središtu ovog projekta nalazi se tzv. proces neolitizacije između Anadolije, Egeje i Balkana. Potraga za najranijim zemljoradnicima i stočarima u leskovačkoj kotlini osvrće se na pitanja kada i na koji način su prve neolitske zajednice došle na teritoriju evropskog kontinenta. Čini se da teritorija južne Srbije, a posebno sliva Južne Morave, igra važnu ulogu u širenju ranog neolita pre oko 8.000 godina.

Različiti naučni interesi uticali su na to da oblast Puste Reke i susedne oblasti budu izabrani kao pogodno tlo za buduća proučavanja, kako do sada nisu realizovana sistematska istraživanja lokalnog ili međunarodnog karaktera. Arheološki institut u Beogradu i Narodni muzej u Leskovcu, prema rečima prof. dr Barbare Horejš, svakako predstavljaju dobro pripremljene i iskusne partnere za ovaj.

Da li su ove najranije zajednice svoju ekonomiju zasnivale na zemljoradnji? Da li su ovo bile grupe zemljoradnika i stočara? Da li su svoju ekonomiju zasnivali na pripitomljenim biljkama i životinjama? Da li je proces neolitizacije bio pod uticajem mobilnosti koja je usvojena od strane lokalnih lovaca sakupljača? Koliko su intenzivne i kakvog karaktera su bile promene u poznijoj praistoriji u ovom regionu? Ovo su pitanja koja su rukovodioci projekta postavili kao glavne.


Komentari2
72c24
Molimo vas da sе u komеntarima držitе tеmе tеksta. Rеdakcija Politikе ONLINE zadržava pravo da – ukoliko ih procеni kao nеumеsnе - skrati ili nе objavi komеntarе koji sadržе osvrtе na nеčiju ličnost i privatan život, uvrеdе na račun autora tеksta i/ili članova rеdakcijе „Politikе“ kao i bilo kakvu prеtnju, nеpristojan rеčnik, govor mržnjе, rasnе i nacionalnе uvrеdе ili bilo kakav nеzakonit sadržaj. Komеntarе pisanе vеrzalom i linkovе na drugе sajtovе nе objavljujеmo. Politika ONLINE nеma nikakvu obavеzu obrazlaganja odluka vеzanih za skraćivanjе komеntara i njihovo objavljivanjе. Rеdakcija nе odgovara za stavovе čitalaca iznеsеnе u komеntarima. Vaš komеntar možе sadržati najvišе 1.000 pojеdinačnih karaktеra, i smatra sе da stе slanjеm komеntara potvrdili saglasnost sa gorе navеdеnim pravilima.

Bata
Molim redakciju da nam ne servira ovako bajate stvari!
Миливоје Радаковић
Ovo je staro ilirsko naselje, Kalimero se zove. Ili je prestoni grad Svetog Hrvatskog carstva, u kome su izmisljeni tocak, vatra, struja, gravitacija, penkala i kravata, dakle svi osnovi moderne civilizacije, kada su Protohrvati prihvatili Krscanstvo 8 tisuca godina prije Krista.

Komentar uspešno dodat!

Vaš komentar će biti vidljiv čim ga administrator odobri.

Početna /

Prijavite se na našu mailing listu

* Obavezna polja