Četiri knjige posvećene Metohiji i Podrimlju

U okviru biblioteke „Koreni, naselja, poreklo stanovništva, običaji”, koju uređuje Borislav Čeliković i objavljuje „Službeni glasnik” u saradnji sa Srpskom akademijom nauka i umetnosti, u knjižari „Geca Kon” predstavljene su tri knjige posvećene srpskoj Metohiji, kao i knjiga posvećena Podrimlju. Kako je naglasio priređivač, prostranstvo Metohije i njen istorijski značaj u prošlosti srpskog naroda uslovili su to da zbog broja studija napisanih o naseljima, stanovništvu, narodnom životu i običajima objavi ukupno četiri toma posvećena ovom predelu.

U razgovoru su učestvovali dr Mirjana Menković, etnolog, muzejski savetnik Etnografskog muzeja, dr Uroš Šešum, istoričar, docent na Katedri za istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu, mr Milun Stijović, istoričar, istraživač saradnik Istorijskog instituta SANU i član Odbora za KiM pri SANU, kao i Borisav Čeliković, urednik i priređivač biblioteke „Koreni”.

Kako se moglo čuti, ova edicija na jednom mestu objedinjuje najrazličitije podatke o ovom području, za kojima se često tragalo po arhivama i bibliotekama, a podseća na važnost sistematskog, stalnog i institucionalnog bavljenja građom i istraživanjima sa terena Kosova i Metohije, a ne samo finansiranja određenih projekata.

Dr Mirjana Menković zapazila je koliko su za srpsku kulturu važna i korisna istraživanja objavljivana do sada u Srpskom etnografskom zborniku, ali i ova izdanja u okviru edicije „Koreni”. Ona je, takođe, primetila koliko i kultura odevanja i nošnji odražava promene u društvu, promene odevnog obrasca između dva svetska rata, prouzrokovane zbegovima i migracijama. Kako je istakla, od 1999. do 2003. godine obavljala je teška terenska istraživanja na ovom području, svedočeći o uništavanju srpskog kulturnog nasleđa u selima kroz koja je prošla u oklopnim kolima. Uroš Šešum zapazio je da nigde priroda nije tako pitoma i život tako surov kao u Metohiji, a Milun Stijović podsetio je na važnost dostignuća onomastike, kao i prethodnih terenskih istraživanja Pavla Ivića i Svetozara Stijovića.

Prva knjiga o Metohiji sadrži najstarije naučne studije i zabeleženu etnografsku građu, objavljene uglavnom pre Drugog svetskog rata ili neposredno nakon njega. Druga knjiga je posvećena severnoj Metohiji, predelima Rugove, Metohijskog Podgora, Prekoruplja, Prekovoda i Reka. Treća – južnoj Metohiji, koju čine Has, Podrima, Prizrenski Podgor i Žur, a četvrta, pod nazivom Podrimlje, donosi studije i priloge koji se odnose na antropogeografska, etnografska i istorijska istraživanja ostatka jedinstvene prirodno-geografske sredine Podrimlja. Taj prostor ruski konzul Ivan Stepanovič Jastrebov smatra Starom Srbijom.

Metohijska kotlina nalazi se u jugozapadnom delu Srbije i omeđena je planinama Mokrom, Žljebom, Koprivnikom, Koritnikom, Šarom, Dezerskom, Žarom, Crnoljevom i Drenicom. Prostire se na 4.329 kvadratnih kilometara. To je jedna od tekućom vodom najbogatijih oblasti na Balkanu.