Prizren u plamenu u martovskom pogromu

U nezapamćenom pogromu albanskih terorista 17. i 18. marta 2004. godine, nad nedužnim srpskim stanovništvom, njihovom imovinom, nad pravoslavnim crkvama i manastirima na teritoriji Kosova i Metohije, učestvovalo je oko 60.000 okorelih albanskih ekstremista.

Pred očima pripadnika Kfora porušeno je i spaljeno više od 30 crkava i manastira, oko 900 srpskih kuća, dok je ubijeno deset srpskih duša. Za samo dva dana divljanja albanskih hordi, sa svojih vekovnih ognjišta proterano je oko 4.000 Srba, ne računajući 200.000 proteranih juna 1999. Njih oko 4.000 spas su potražili u sredinama na području KiM u kojima su nastanjeni isključivo stanovnici srpske nacionalnosti ili u mestima centralne Srbije.

Nema mesta na Kosmetu koje se nije našlo na udaru albanskih ekstremista, čiji je cilj bio na unište sve što je srpsko. Sve crkve i manastiri u drevnom carskom gradu Prizrenu, koji se nalazi na samo 18 kilometara od albanske granice, kao i kuće čiji su vlasnici Srbi, našli su se u plamenu. Gorela je Crkva Svetog Đorđa u centru Prizrena, a ništa bolje nije prošla ni Crkva Bogorodice Ljeviške, kao ni ostale prizrenske svetinje.

Manastir Svetih arhangela, koji se nalazi na samo kilometar i po od Prizrena, bio je porušen i spaljen. Dok je goreo, bratstvo nije htelo da ode iz njega po cenu života. Monasi su evakuisani tek na insistiranje pripadnika Kfora, ali su se već nakon mesec dana vratili i nastavili da žive u šatorima, sve dok manastir nije obnovljen.

Nije pošteđena ni prizrenska bogoslovija „Kirilo i Metodije”. Albanski ekstremisti porušili su je i spalili do temelja. U ovom požaru život je izgubio Prizrenac Dragan Nedeljković (60).

U dva dana divljanja malobrojni Srbi koji su ostali u svojim kućama i stanovima doživeli su pravi teror, a jedan broj njih pretučen je do besvesti, kao što je slučaj s Dobrilom Dolašević, učiteljicom u penziji, koja ni nakon toga nije htela da ode iz voljenog grada. Tek nakon dve godine, zbog bolesti i zadobijenih povreda, teška srca morala je da ode iz Prizrena.

Gotovo da nema mesta na Kosovu i Metohiji gde 17. i 18. marta 2004. nisu divljale albanske horde, čiji je cilj bio da proteraju ili pobiju preostali srpski živalj. Nažalost, i dan-danas Srbi u južnoj srpskoj pokrajini žive u getu i svakodnevnom strahu. Iseljavanje i dalje traje. Prema podacima Kancelarije za KiM, za poslednje četiri godine, više od dvadeset odsto Srba napustilo je Kosmet.

Miroslav Todorović,

Beograd/ Prizren