Turizam na Solunskom frontu

Od našeg dopisnika
Skoplje – Solunski front ne prestaje da bude inspiracija potomcima heroja sa Kajmakčalana, Galičice i Kožuva, planina na kojima su vođene završne bitke. Istoričari i filmadžije se Solunskom frontu vraćaju najčešće povodom obeležavanja značajnih datuma, a sada se pominje da bi prostor na kome su vođene važne bitke u Prvom svetskom ratu mogao da postane deo atraktivne turističke ponude ski-centra „Kožuv” kraj Đevđelije.

O nesvakidašnjoj ideji direktora centra Angela Nakova, skopski  „Dnevnik” objavljuje zanimljivu reportažu kojom najavljuje oživljavanje „istorijskog turizma”. Koristeći činjenicu da je novi, najveći i najmoderniji zimski turistički centar „Kožuv” smešten u blizini terena na kojima su pre skoro jednog veka vođene najveće bitke u Prvom svetskom ratu, Nakov je došao na ideju da budućim posetiocima centra ponudi zanimljivu turističku turu.

Uz pomoć obučenih vodiča i dobrih poznavalaca istorije Prvog svetskog rata, posetioci Kožuva će izvan zimske sezone moći da obiđu mesta na kojima se protezao slavni Solunski front.

Na pomenutoj planini još i danas stoje ostaci utvrđenja, rovovi i komandni punktovi protivničkih armija koje su tu vodile odlučnu bitku i izvojevale pobedu saveznika koji su porazili nemačku i bugarsku vojsku.

Nakov smatra da bi takve turističke ture, u vanredno lepom ambijentu, na nadmorskoj visini i do 2.000 metara, bile i prilika da se posetioci upoznaju sa sudbinama vojnika i istorijatom bitaka koje su vođene na tom delu fronta. Prema istorijskim podacima, na Solunskom frontu je u armijama zaraćenih strana učestvovalo 500 hiljada vojnika, a njih 200 hiljada zauvek je ostalo u gudurama makedonskih planina.

Pozivajući se na makedonske istoričare, autor teksta i njegov sagovornik podsećaju da je na Solunskom frontu učestvovalo 106.000 Makedonaca od kojih su 53.000 bili mobilizovani u srpskoj, 33.000 u bugarskoj i 20.000 vojnika u grčkoj armiji.

Nakov je izjavio da je „istorijski turizam” značajan deo ponude turističkog centra „Kožuv”, a ceo projekat je zamišljen kao kombinovana tura gde bi učesnicima u pohodu stazama Solunskog fronta bila na raspolaganju i motorna vozila. Na taj način bi svi zainteresovani mogli da obiđu celu liniju protezanja fronta od nekih 260 kilometara, od Kožuva preko Kajmakčalana do Galičice iznad Prespanskog jezera.

Ova turistička ideja je ostvarljiva i zbog činjenice da je sve više stranaca koji samoinicijativno obilaze lokacije na kojima su vođene najžešće bitke u proboju Solunskog fronta.

Dovoljno je podsetiti da su na pomenutom frontu učestvovali vojnici sedam država pa shvatiti da će broj zainteresovanih za turističku destinaciju „Stazama Solunskog fronta” biti dovoljan za ostvarenje turističkih planova uprave zimskog turističkog centra „Kožuv” kraj Đevđelije.