Prošlo 32 godine od Titove smrti

BEOGRAD – Na današnji dan pre 32 godine umro je višegodišnji predsednik Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije i lider jugoslovenskih komunista Josip Broz Tito, ličnost o kojoj postoje oprečna mišljenja.

Tito je umro 4. maja 1980. u 15.05, u Kliničko-bolničkom centru u Ljubljani.

Četiri dana kasnije, na sahranu lidera SFRJ u Beogradu došlo je 700.000 ljudi, 209 državnih i partijskih delegacija iz 128 zemalja sveta, što je bio najposećeniji pogreb nekog državnika u 20. veku.

Poslednju poštu Titu, koji je bio i jedan od osnivača Pokreta nesvrstanih, tada je odao 31 šef države, 22 premijera, četiri kralja, šest prinčeva i 11 predsednika skupština. Iz sveta podeljenog po hladnoratovskim linijama, došli su državnici iz oba tabora.

Tito je predvodio oslobodilački pokret koji je oslobodio Jugoslaviju u Drugom svetskon ratu 1945. i od tada je do smrti bio na čelu i države i komunističke partije.

Tokom dugogodišnje vladavine, Tito je optuživan za stradanje političkih neistomišljenika i za vođenje ekonomske politike zasnovane na uzimanju kredita kako bi se održavalo blagostanje, što je, tvrdi se, proizvelo veliki spoljni dug i ekonomsku krizu u SFRJ.

Period njegove vladavine, međutim, među stanovništvom svih republika i pokrajina tadašnje velike države, i dalje važi za simbol boljeg, sigurnijeg i bolje uređenog života od potonjeg.

Prema mnogim ocenama, sa Titovom smrću počeli su dezintegracioni procesi u SFRJ, a u godinama pred njen raspad, počele su kritike i distanciranja od njegovog lika i dela.

Svake godine, na godišnjicu Titove smrti, u Kuću cveća u Beogradu u kojoj je sahranjen, dolaze simpatizeri, porodica i posetioci iz svih krajeva bivše Jugoslavije.

Od 1980. godine Kuću cveća, u sklopu Muzeja istorije Jugoslavije, posetilo je više od 17 miliona ljudi. Broj posetilaca se 1990-tih godina znatno smanjio, ali od tada ponovo raste.

Josip Broz je rođen je Kumrovcu, u hrvatskom Zagorju 1892. godine, u mešovitoj hrvatsko slovenačkoj porodici, a kao austrougarski kaplar učestvovao je u Prvom svetskom ratu - između ostalog i u borbama protiv srpske vojske. Ranjen je i zarobljen u Rusiji 1915. godine, pa je izvesno vreme bio zarobljenik, a u njegovim zvaničnim biografijama navođeno je da je učestvovao i u Oktobarskoj revoluciji.

U Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca vratio se krajem 1920. godine, kada je postao član Komunističke partije, a 1937. njen generalni sekretar, posle smenjivanja i streljanja Milana Gorkića.

Radio je 1936-1937. u Kominterni u Moskvi, u vreme kad je likvidiran znatan broj jugoslovenskih komunističkih prvaka.

Kao vođa KPJ predvodio je u Drugom svetskom ratu Partizanski pokret, odnosno Narodnooslobodilačku vojsku a iz rata je izašao kao legendarni vođa.

Tito je ostao upamćen i po tome što je 1948. godine odbio Staljinov pritisak, odnosno Rezoluciju Informacionog biroa komunističkih partija, nakon čega je decenijama dobijao značajnu finansijsku pomoć od SAD.

---------------------------------------------------

U Kući cveća redovno velika poseta za dan Titove smrti

BEOGRAD – Više od 700 ljudi iz gotovo svih krajeva bivše Jugoslavije do podneva je obišlo Kuću cveća u Beogradu, gde se nalazi grob dugogodišnjeg predsednika SFRJ Josipa Broza Tita, preminulog na današnji dan pre 32 godine.

Prema rečima zaposlenih u Muzeju istorije Jugoslavije, u čijem se sastavu nalazi Kuća cveća, ovaj podatak ukazuje da je, što se tiče posećenosti, stanje „redovno”.

To su agenciji Beta potvrdili i stalni posetioci ovog neformalnog, okupljanja na kojem se svake godine odaje pošta Josipu Brozu.

Grob Josipa Broza Tita danas je prekiven vencima brojnih organizacija SUBNOR-a, saveza antifašista i drugih koje poštuju njegovo lik i delo.

Te organizacije od podneva imaju okupljanje u zgradi Muzeja „25. maj” pod nazivom „Skup za budućnost”, u organizaciji „YU centra Tito” iz Beograda.

Na glavnom parkingu ispred Muzeja istorije Jugoslavije je oko podneva bilo desetak autobusa iz Hrvatske, Bosne i Hercegovine, Slovenije, Makedonije i Srbije. Očevici tvrde da ih ispred Partizanovog stadiona ima još „nekoliko desetina”.

Predstavnici „YU centra Tito” rekli su agenciji Beta da nije bilo autobusa iz Crne Gore, i to „možda zato što je danas radni dan”, a upitani za Kosovo, izjavili su da odatle niko nije došao.

Među posetiocima, kao i obično, ima ljudi svih godišta; mladi i stari dolaze porodično ali i pojedinačno. Dosta njih nosi crvene majice i šalove sa amblemom Tita.

Iz Slovenije je došlo desetak ljudi obučenih u uniforma bivše JNA ili u partizanske uniforme sa trorogim kapama-titovkama kakve su se nosile u toj bivšoj jugoslovenskoj republici tokom Drugog svetskog rata.

Darko Kerber, stari posetilac okupljanja u Kući cveća za 4. maj, i ove godine se pojavio porodično, a uniforme su, kao i on, nosili njegova supruga i sin, koji je osnovac. Agenciji Beta je izjavio da mu je to prilika da upozna nove ljude i ponovo vidi one koje je upoznao na ranijim odavanjima pošte Titu.

Ulaz na ovo „hodočašće” se ne plaća, a u zvaničnoj prodavnici suvenira pri Muzeju istorije Jugoslavije Beti je rečeno da se pad kupovne moći oseća, ali da se suveniri ipak kupuju - doduše oni manji i jeftiniji.

Kao i svake godine, u parku ispred Muzeja istorije Jugoslavije sjatile su se na desetine prodavaca suvenira - običnih građana - koji nude sve i svašta u vezi sa Titom i bivšom zajedničkom državom: od zastava, grbova i amblema preko knjiga i monografija o doživotnom predsedniku SFRJ, do gramofonskih ploča i loptica za golf marke „RangeKing” koje je Tito navodno koristio kad je igrao golf.