Zagađenje – najveća pretnja po zdravu životnu sredinu

Na Svetski dan čistog vazduha (za vedro nebo) Beograd je juče oko 13 časova bio 44. na listi najzagađenijih gradova sveta portala „Er vižual”. Domaći sajt „Beoeko” Gradskog zavoda za javno zdravlje u to vreme pokazivao je da je vazduh dobar, dok ga je aplikacija „Sepa” Agencije za zaštitu životne sredine u različitim delovima grada ocenjivala kao „odličan” i „dobar”.

Dublje dišite dok još možete. Jer, sa početkom grejne sezone, dobro je poznato Beograđanima, skočiće vrednosti zagađujućih materija, a pluća će nam, kao i svake zime, začaditi.

– Zagađenje vazduha je najveća pretnja po zdravu životnu sredinu. Globalno, 7.000.000 ljudi prevremeno umre svake godine. U toku 2021. zdravstveni troškovi u vezi sa zagađenjem vazduha iznosili su 8,1 triliona dolara, ili 6,1odsto globalnog BDP-a. Zagađenje vazduha nesrazmerno utiče na najugroženije i marginalizovane zajednice, one sa najmanje resursa da se zaštite. Više pogađa decu i starije osobe, dok zagađenje vazduha u domaćinstvima najviše pogađa žene i decu – upozorile su juče, povodom ovog međunarodnog praznika, Ujedinjene nacije u Srbiji.

Ova organizacija istakla je da zagađenje vazduha u Srbiji ima više uzroka, a među njima su proizvodnja energije pomoću fosilnih goriva, neefikasni uređaji i mreže za grejanje, transport, poljoprivredna praksa, sagorevanje otpada na nekontrolisanim deponijama...

– Zagađenje putuje bez granica. Zagađivač vazduha može da pređe veći deo kontinenta u roku od tri do četiri dana. Zato bi zagađenje moralo da se rešava kao regionalno i prekogranično pitanje, kroz koalicije i saradnju između država, regiona i gradova. Dok zimsko zagađenje vazduha u Beogradu ponekad brzo nestane sa zimskim vetrom, zagađivači nastavljaju da putuju u druga područja i utiču na druge zajednice, useve i biodiverzitet – ističu Ujedinjene nacije u Srbiji i dodaju da je za kvalitetniji vazduh neophodan multisektorski pristup i istovremeno bavljenje različitim zagađivačima.

Ova organizacija pozvala je juče zakonodavna i regulatorna tela da usvoje i sprovode sve neophodne zakone i planove u ovoj oblasti, a gradove da se, između ostalog, bave zagađenjem kao kritičnim prioritetom. Preduzeća bi, dodaju, trebalo da investiraju u energetsku efikasnost, infrastrukturu čistih proizvodnih alata i transportne sisteme.

Sedmi septembar je, inače, za Svetski dan čistog vazduha (za vedro nebo), proglasila Generalna skupština Ujedinjenih nacija, i to zbog sve većeg interesovanja međunarodne zajednice za čist vazduh, kao i da bi ukazala na potrebu da se više radi na poboljšanju kvaliteta vazduha kako bi se zaštitilo zdravlje ljudi.