„Dom” malog vranca postao zaštićeno područje

Ni manje ptice, ni značajnijeg „stanovnika” novobeogradskih obala – mali vranac. Brojna populacija ove retke i ugrožene vrste iz porodice kormorana iz cele Evrope svoj dom našla je u našoj prestonici. Pre desetak dana zimovalište malog vranca na reci Savi odlukom Skupštine grada svrstano je u treću kategoriju kao zaštićeno područje lokalnog značaja.

– Stanište se proglašava zaštićenim područjem kao jedino zimovalište malog vranca u Beogradu radi očuvanja prirodnih uslova i pogodnosti lokaliteta na kojima se nastanjuje brojna populacija malog vranca i koje stanište svrstava u prioritete zaštite prirodnih vrednosti na području Evrope, kao i radi obezbeđenja trajne zabrane uznemiravanja i ugrožavanja malog vranca kao retke i ugrožene vrste ptice – navodi se u gradskoj odluci.

Mali vranci, inače, najveću brojnost dostižu u novembru i decembru, a najviše ih je bilo u decembru 2007. godine kada je pobrojano 6.728 jedinki. U odnosu na ukupnu evropsku populaciju kod nas, na veoma malom području u Beogradu zimuje više od 10 odsto svih evropskih jedinki ove vrste. Značajno je da broj malih vranaca nije drastično opao nakon početka izgradnje Mosta na Adi i što su uspeli da se prilagode povećanom zagađenju u gradu.

Stanište „Zimovalište malog vranca” nalazi se u okviru međunarodno značajnog područja za ptice (IBA) „Ušće Save u Dunav”, na obalama Save, u blizini toplane i brodogradilišta u Novom Beogradu. Sastoji se od tri odvojene celine (lokaliteta) i to:

– lokalitet I nalazi se na teritoriji opštine Novi Beograd na površini od 123.869 metara kvadratnih;

– lokalitet II nalazi se na Novom Beogradu, i to na delovima katastarskih parcela u površini od 22.918 metara kvadratnih;

– lokalitet III nalazi se na Novom Beogradu na površini od 78.623 metra kvadratna.

Ukupna površina zaštićenog područja iznosi 22,5410 hektara.

Na zaštićenom području ustanovljavaju se režimi zaštite drugog i trećeg stepena.

Mali vranac pripada porodici vranaca ili kormorana (Phalacrocoracidae) koja ukupno ima oko 40 vrsta. Nastanjuju kako morske tako i kopnene biotope. Hrane se uglavnom ribom i veoma dobro su prilagođeni ronjenju i plivanju.

U Srbiji žive dve vrste vranaca, to su veliki vranac Phalacrocorax carbo i mali vranac Microcarbo pygmaeus. Veliki vranac je velika ptica, od 70 do 120 centimetara, crne boje perja. Mali vranac je ptica srednje veličine – 50 centimetara, pretežno je crne boje sa braon tonovima na vratu i glavi. Vranci su kolonijalne ptice i gnezde se u grupama od nekoliko desetina pa do nekoliko stotina parova. Kolonije se uglavnom nalaze u barskim područjima na niskim vrbama i u trsci. Uglavnom se radi o mešovitim kolonijama u kojima se pored vranaca gnezde i različite vrste čaplji. Nisu izrazite selice tako da se tokom zime zadržavaju u Srbiji okupljeni u jata i zadržavaju se uz veće reke i vodene površine.