Vek od rođenja Milorada Bate Mihailovića

Pančevo –  Od Pančeva i 8. februara 1923. godine, do 2011. i Pariza u kom je preminuo u 89. godini, vremenska linija dočekuje posetioce izložbe postavljene povodom veka od rođenja slikara Milorada Bate Mihailovića. U Galeriji koja nosi njegovo ime Kulturnog centra Pančevo, predstavljena su dela iz kolekcije beogradske Galerije RIMA, nastala tokom pedesetih godina prošlog veka, koja značajno odražavaju transformaciju umetnikovog likovnog jezika tokom šeste decenije rada. Radovi iz kolekcije „Kompozicije”, 27 umetničkih dela i dokumentarni film, kolaž kadrova Mihailovićevog stvaralačkog opusa, vode posetioce počevši od radova umereno geometrizovanih formi do malih i srednjih formata na papiru, od kojih se pojedini zadržavaju u polju umerene asocijativnosti, dok je na ostalim forma potpuno lirski disperzovana.

Potonji radovi jasno će, napominje Sofija Ž. Milenković, anticipirati budući, ujedno i najvažniji segment Mihailovićevog slikarskog opusa, nastao pod okriljem apstraktnog pejzaža. Mihailovićevom, u osnovi ekspresionističkom slikarskom temperamentu, unutar konteksta obnovljene nove pariske škole, najviše će pogodovati upravo ova, umerena varijanta nefigurativnog slikarstva, o čemu svedoče i „Kompozicije” prikazane u pančevačkoj galeriji. „Oduvek sam imao specijalni senzibilitet za prostor, što mi je i danas glavna preokupacija. Zatim svetlost, a щto naslućuje neko osećanje pejzaža”, govorio je Mihailović u godinama, kada s likovnih elaboracija na papiru malog formata, svoje duboko lične doživljaje predela prenosi na monumentalna platna.

„Umetnik-sanjar na taj način daje pravo značenje ekspresijama vezanim za svet što se nudi našem oku. Duhovna treperenja, a potom i zrenja, čini se da se odvijaju tek zasebno, na slikama, u uskovitlanim događajima-prizorima, dok su u umetnikovom biću prethodno bivala skučena, pritisnuta spoljašnjom neizmernošću. Prostranstva obuhvaćena umetnikovom imaginacijom, prvobitno uvek samosvojno doživljena, posmatrača pozivaju na stvaranje prohodnosti za novi prodor jezika, putem neslućenih poetskih dubina umetnika-tvorca, kakav je uistinu bio Mihailović”, napominje između ostalog, Sofija Ž. Milenković iz Galerije RIMA.

Umetničko putovanje Milorada Bate Mihailovića, počinje studijama na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu, koje stešnjen socrealističkim ideološkim ustrojstvom napušta 1947, godine. Četiri godine kasnije, osniva grupu „Jedanaestorica” i priređuje svoju prvu samostalnu izložbu u Galeriji ULUS-a, a 1952. odlazi u Pariz, gde već naredne godine samostalno izlaže u Galerie Marseille. Sledi saradnja sa Galerie Rive Gauche, a presudna za potvrđivanje Mihailovića u savremenom pariškom kontekstu,  navodi Sofija Ž. Milenković, bila je višegodišnja saradnja sa Galerie Ariel i galeristom Žanom Polokom, koji ga je uvrstio među istaknute pripadnike savremenih tendencija tamošnje umetničke scene.

Između 1962. i 1966. godine, u četiri navrata boravi u Njujorku, a doživljaje izražava u nekim od svojih najznačajnijih radova, da bi povratak jugoslovenskoj umetničkoj sceni načeo samostalnim nastupom u Salonu Moderne galerije, kada izlaže radove iz „pariskog perioda”. U decenijama koje su usledile, Mihailović učestvuje na reprezentativnim kolektivnim izložbama, da bi 1984. godine, pored Zorana Mušića, bio jedini umetnik s jugoslovenskih prostora, uvršćen među značajne protagoniste pariske i evropske umetnosti pedesetih godina 20. veka u knjizi „Les Annees 50”, autora Žerara Ksurigera. Za člana Srpske akademije nauka i umetnosti van radnog sastava izabran je 1985, a 1989. drugi put samostalno izlaže u Galeriji SANU, povodom čega dobija Oktobarsku nagradu Grada Beograda.

Dela Milorada Bate Mihailovića nalaze se u Muzeju savremene umetnosti u Beogradu, Galeriji likovne umetnosti, Muzeju  savremene umjetnosti u Rijeci, Muzeju savremene umetnosti u Skoplju, u privatnim zbirkama i društvenim institucijama u zemlji i inostranstvu.