Dragan Matić (1962) srpski je vojnik koji je, pojedinačno gledano, učinio najviše u direktnim dejstvima protiv NATO-a 1999. godine. Ovaj penzionisani zastavnik prve klase, operator ručnog praćenja i operator sistema u Trećem divizionu 250. raketne brigade PVO, jedini je učestvovao u obaranju američkih aviona „F-117A” („nevidljivi”) i „F-16”. Ove dve letelice jedine su se srušile u Srbiji i zapadna alijansa zvanično samo njih priznaje kao gubitke tokom operacije „Saveznička snaga” vođenje protiv tadašnje SR Jugoslavije od 24. marta do 10. juna 1999. godine. Matić je kao poslednji u timu raketaša, uslovno rečeno, držao „krstić” na oba aviona dok nisu pogođeni raketama „neva”.

– Kada se govori o dejstvima raketnih jedinica PVO, mora se imati na umu da je to pre svega timski rad. U tom lancu, kada je reč o našim „nevama”, učestvuju rukovalac gađanja, pomoćnik rukovaoca gađanja, oficir za vođenje raketa, dvojica operatora ručnog praćenja i starešina raketne baterije. Od neprocenjivog značaja je i operator osmatračkog radara koji dostavlja informaciju o uočenom cilju, važan je svaki vojnik angažovan na uređenju vatrenog položaja i povezivanju tehnike. Tačno je da sam jedini koji je bio u sastavu borbenih posluga koje su oborile „F-117A” i „F-16”, ali obaranje tih aviona je isključivo rezultat nepogrešivog timskog rada. Da je zakazao bilo ko u lancu na čijem sam kraju bio, avioni ne bi bili pogođeni – objašnjava Dragan Matić.

Ovaj veteran PVO, koji danas živi u Beogradu, rođen je u Nišu. Kao tinejdžer opredelio se za vojni poziv pa je završio srednju vazduhoplovnu školu u Rajlovcu, posle koje je, 1981. godine, počeo da radi kao podoficir u Batajnici, i to baš na „nevama” koje su u to vreme bile strogo čuvana tajna JNA. Matić od 1983. do 1997. godine radi u bazi PVO u Zucama, na Avali. Učestvovao je u bojevim gađanjima na poligonima u Puli i 1986. godine u tadašnjem SSSR-u. U Treći divizion PVO 250. raketne brigade, smešten u Jakovu kod Beograda, dolazi 1997. godine.

U to vreme počinju sukobi na Kosovu i Metohiji, već u jesen 1998. godine postojala je realna opasnost od vazdušnih udara avijacije NATO-a. Jedinice PVO tadašnje Vojske Jugoslavije počinju pripreme za rat.

– Razmatrana su iskustva iz savremenih sukoba, mada su se svi nadali da do bombardovanja neće doći. Kasarnu u Jakovu napustili smo 24. marta 1999. godine oko 18.30 časova, oko 20.15 časova tri krstareće rakete tipa „tomahavk” pogodile su naše skladište u Jakovu dok su avio-bombe pale na lažni radar koji smo ostavili na napuštenom položaju – kaže Matić.

Divizion je zauzeo položaj kod Šimanovaca odakle je u večernjim satima 27. marta 1999. godine obavio istorijsko gađanje – obaranje „nevidljivog” „F-117A”, što je ostao jedini gubitak aviona tog tipa u borbenim akcijama. Srušio se u Buđanovcima.

– Avion je otkriven radarom „P-18” na daljini od oko 50 kilometara. Gađali smo ga kada je prišao na 16–17 kilometara. Taj avion nije baš nevidljiv za radare kako je to američka propaganda predstavljala, zapravo ima znatno smanjen radarski odraz. Za dobro uvežbane i hladnokrvne „raketaše” on je cilj koji može da se pogodi – objašnjava Matić.

Ovaj divizion pogodio je i „F-16” koji se srušio kod Nakućana, u široj okolini Šapca. Bio je to „liderski” avion američke jedinice, čiji se rep sa nacrtanim orlom danas nalazi u Muzeju vazduhoplovstva. Pilot, kao i njegov kolega iz „F-117A”, iskočio je padobranom i evakuisali su ga američki timovi za spasavanje.

– Bili smo na položaju kod sremskog sela Karlovčić. „F-16” je otkriven na daljini od 16 a gađan je na 12 kilometara, na visini od 6.000 metara. Pilot je, kao i posade drugih aviona koji su pogođeni, pokušao da se dokopa vazdušnog prostora BiH ali nije uspeo – seća se Matić.

Milan Galović

----------------------------------------------------------

Svedočenje o pogotku bombardera „B-2”

Pripadnici Trećeg diviziona tvrde da su 20. maja 1999. godine pogodili „nevidljivi” strateški bombarder „B-2”. Materijalni dokazi ne postoje jer avion nije pao u Srbiji, ali zašto sumnjati u reči onih koji su oborili dva (priznata) aviona.

– Bili smo na položaju kod Bečmena, oko ponoći – tačnije 00.12 časova, na daljini od 17 kilometara i visini od 7.000 metara otkriven je avion koji se približavao sa juga. Lansirane su obe rakete i vođene su do cilja koji je pogođen na daljini od oko 13 kilometara, otprilike iznad Zvečke kod Obrenovca. Prethodno smo ga radarom otkrili odozdo, jasno sam video trouglastu siluetu koja odgovara izgledu „B-2”. U vreme JNA, dok sam radio u Zucama, toliko puta sam na radaru gledao „Kvantasov” putnički „boing 747” koji je poletao iz Beograda. Odraz koji sam video te noći bio je znatno veći od odraza „džambo-džeta” – kaže Matić koji je uveren da će protokom vremena mnoge misterije agresije NATO-a biti rasvetljene, uključujući i broj pogođenih aviona nad tadašnjom SR Jugoslavijom, koji je svakako veći od dve letelice čiji je gubitak „priznat”.