Od našeg specijalnog izveštača
Lajpcig– Drugi dan velike izdavačko-književne smotre u Lajpcigu privukao je mnogo veći broj posetilaca, naročito mladih i učenika. Najveća gužva, po običaju, zabeležena je na plavoj sofi, gde je, posle Martina Valzera, gostovao Georg Klajn, dobitnik ovogodišnje nagrade Lajpciškog sajma knjiga za beletristiku. On je promovisao svoj nagrađeni „Roman našeg detinjstva”, poetičnu priču o podzemnom svetu zla, kombinovanu sa šarolikim duhom šezdesetih godina prošlog veka, u kojima se radnja i odvija tokom jednog leta. Ovaj roman o odrastanju, strahu i žudnji, o slobodi i pustolovini, jeste roman o deci, ali „samo za odrasle”. Osim Klajna, nagrađen je i Ulrih Raulf, za publicističko delo iz kulturne istorije „Posthumni život Stefana Georgea”, koje se bavi pitanjem zašto je nasleđe ovog velikog simbolističkog pesnika izbledelo u prvoj polovini dvadesetog veka.

Veliki broj slavista, balkanista i izdavača, specijalizovanih za plasman literature jugoistočne Evrope, prate zbivanja na štandovima predstavnika ovog regiona. U obližnjem kafeu „Evropa”, mestu za prezentaciju književnosti južnog i istočnog dela Evrope, koji je, ne samo imenom, sušta suprotnost onoj znamenitoj krležijanskoj „balkanskoj krčmi”, kolege po peru iz celog balkanskog regiona, Slovenije, Mađarske, imaju zajedničke nastupe po principu „izmešanih karata”, kako su organizatori predvideli. Nije retkost videti i pisce iz Srbije ili Hrvatske u publici, na štandovima i promocijama bosanskih pisaca, ili obrnuto. Izmenjuju se vesti, kontakti, vicevi… Druženja se nastavljaju na svim štandovima. Tako je, recimo, pesnik Dragoslav Dedović, koji nastupa sa bosanskom književnom ekipom, svoje stihove pronašao izložene na hrvatskom štandu, u antologiji nove srpske poezije upravo objavljenoj u Zagrebu u VBZ. Makedonski štand, međutim, dobar deo vremena zvrji prazan, (slično je i sa slovenačkim, doduše raskošnije opremljenim) a skromni štand južnog suseda Srbije podeljen je na dva dela – na jednom su samo knjige makedonskih autora, na drugom knjige albanskih autora iz BJRM. Među retkim inostranim gostima izvan Evrope, nalaze se Izraelski štand, Arabijski, Latinoamerički… „Vizer ferlag” izložio je na vidnom mestu prevode knjiga Radoslava Petkovića („Senke na zidu”) i poeziju Marije Knežević.

Laslo Vegel nastupao je u tandemu sa mađarskim kolegom Palom Zavadom, čitao je svoje eseje o „eksteritoriji” i „Pohvalu marginalnosti”. Na štandu „Tradukija” i oko njega, više dana cirkulišu primerci specijalnog izdanja „Betona”, sa odabranim prevodima ovog beogradskog podlistka, prevedenim na nemački. Njegovi urednici, Saša Ćirić i Saša Ilić, koji borave na ovom sajmu kao gosti domaćina iz Lajpciga, učestvovali su na tribinama o internet portalima u jugoistočnoj Evropi. Još jedno zajedničko čitanje imali su Vladimir Pištalo i Goran Samardžić koji, inače, nastupa kao deo bosanske delegacije. Bosna se, uz odabrane naslove, predstavila obimnim katalogom u vidu džepne knjige i brojnim promocijama.

Najveći deo književne delegacije Srbije jučerašnji dan proveo je u susretima sa najvećim nemačkim izdavačima. Te sastanke je organizovala Privredna komora Srbije, radi priprema za promociju Srbije kao počasnog gosta Sajma knjiga u Lajpcigu 2011.

U toku jučerašnjeg dana, književnik Vladimir Arsenijević, koji je prekjuče doputovao u Lajpcig da bi nastupao sa srpskim kolegama, podvrgnut je lakšoj hirurškoj intervenciji u lajpciškoj bolnici, posle koje je napustio bolnicu i vratio se u hotel.

Danas i sutra publici će se predstaviti i ostali pisci iz Srbije – najveća grupa u okviru „Balkanske noći” gde će odlomke čitati Vladislav Bajac, Goran Samardžić, Saša Ilić, Srđan Papić, Vule Žurić i Enes Halilović. Dok Mirjana Novaković, Bajac i Vladimir Pištalo nastupaju i na „internacionalnom forumu”.

V. Roganović