Pakistanski „put ka spasenju"

Trećeg dana invazije na uporišta talibana i Al Kaide u Južnom Vaziristanu, pakistanske vojne snage uspele su da uspostave pet privremenih vojnih baza u planinskom području oko granice sa Avganistanom, koje važi za sedište oko 10.000 ekstremista. Prema vojnim podacima, ubijeno je oko 80 pobunjenika i sedam pakistanskih vojnika, dok se procenjuje da je iz ove oblasti u kojoj živi pola miliona ljudi već 100.000 civila pobeglo u strahu od borbi. Strane novinske agencije navode da zasad nije moguće proveriti tvrdnje pakistanske vojske kod nezavisnih izvora.

Posle višenedeljnih vazdušnih i artiljerijskih napada na položaje u Južnom Vaziristanu, pokrenuta je ova kopnena ofanziva pod nazivom „Put ka spasenju” u kojoj učestvuje oko 28.000 pakistanskih vojnika, i to naspram, kako se procenjuje, oko 10.000 tvrdokornih talibana, uključujući i oko 1.000 boraca iz Uzbekistana i pojedinih pripadnika Al Kaide.

Vlada u Istanbulu je još u junu najavljivala ovu kopnenu invaziju na plemenske oblasti gde je uglavnom uporište plemena Mehsud, odakle se regrutuje najveći broj pripadnika talibanskog pokreta u Pakistanu. Ta grupa je najodgovornija za seriju terorističkih napada u kojima je u poslednje dve godine stradalo oko 2.300 ljudi, pri čemu kontrolišu teritoriju od oko 3.300 kvadratnih kilometara gde je stanovništvo većinski bilo lojalno lokalnom lideru Baitulahu Mehsudu, kojeg su američke snage ubile u raketnom napadu u avgustu.

Iako formalno SAD ne učestvuju u borbama na pakistanskoj teritoriji, operacija u Južnom Vaziristanu usledila je posle više zahteva Vašingtona da Islamabad preduzme mere protiv islamskih pobunjenika koje stoje iza terorističkih napada u toj zemlji, ali i iza planova napada Al Kaide i drugih ekstremističkih grupa na Zapadu.

Ipak, analitičari smatraju da pakistanska invazija neće uticati na smanjenje terorističkih napada na američke trupe u Avganistanu, jer nijedna od tri terorističke grupe, koje su im glavne pretnje, nisu raspoređenje u Južnom Vaziristanu. Prema proceni komandanta snaga NATO-a u Avganistanu američkog generala Stenlija Mekristala, najveća pretnja za njih stiže od talibana koji su lojalni vrhovnom vođi Muli Omaru, za kojeg se pretpostavlja da se nalazi u gradu Kveta u pakistanskoj provinciji Baludžistan. Međutim, SAD poprilično negoduju što Islamabad ne pokazuje veliku volju da proširi akcije i ka gradu Kveta.

Druga pretnja američkim snagama je mreža Džalaludina Hakanija i njegovog sina Siradžudina, koji se, prema izveštajima, nalaze u Severnom Vaziristanu i pre svega žele da uspostave kontrolu nad svojim „tradicionalnim uporištem” u avganistanskim provincijama Koust, Paktija i Paktika. Prema proceni generala Mekristala, treća pretnja je od grupe Hizb-i-islami Gulbudin, koja sprovodi akcije znatno severnije od Južnog Vaziristana, a predvodi je Gulbudin Hikmetjar.

Na osnovu ovakvih procena, jasno je da invazija na Južni Vaziristan nije toliko presudna za američke interese u Avganistanu, već na to da se Islamabad obračuna sa pretnjama koje postoje prema ciljevima u Pakistanu. Da su SAD i te kako zainteresovane dokazuje i jučerašnji sastanak generala Dejvida Petreusa, komandanta američke Centralne komande, sa pakistanskim premijerom Jusufom Razom Gilanijem u kojem je istakao da SAD „shvataju žrtvovanje Pakistana u ratu sa terorizmom”.

Za potpuno eliminisanje ekstremista, prema svemu sudeći, bilo bi neophodno sprovesti ogromnu vojnu akciju sa obe strane granice između Avganistana i Pakistana, koja je duga čak 2.600 kilometara. Ukoliko to u startu nije zapravo pokušaj da se dobije već izgubljena bitka.