Tačka na „slučaj Artemije"

Srpska pravoslavna crkva je prvi put posle 47 godina ponovo razrešila dužnosti jednog eparhijskog arhijereja. Episkopu Dionisiju (Milivojeviću) je 1963. godine presudio Veliki crkveni sud, a vladika Artemije (Radosavljević) je razrešen upravljanja Eparhijom raško-prizrenskom i penzionisan ubedljivom većinom tajnim glasanjem na Svetom arhijerejskom saboru.

Glasine koje su se širile da je episkopat podeljen i u pat poziciji oko odgovornosti vladike Artemija za stanje SPC na Kosovu i Metohiji i da će donošenje konačne odluke biti odloženo za jesen pokazale su se kao neosnovane. Sabor kojim predsedava novi patrijarh Irinej je, ipak, pokazao odlučnost da stavi tačku na ovaj slučaj koji već pet godina ozbiljno potresa srpsku crkvu.

Sigurno da ima onih, ne samo među vladikama, kojima ovakav saborski ishod nije po volji. Jedni smatraju da je smena urađena po nečijem diktatu sa strane, drugi zameraju da nije u potpunosti ispoštovana procedura prilikom utvrđivanja kanonske odgovornosti. Ali, sve te primedbe padaju u vodu posle tajnog glasanja. Od 36 vladika u saboru koji imaju pravo glasa njih 21 je prihvatilo navode optužnice Svetog sinoda i glasalo za Artemijevo razrešenje. Vladike na čelu sa novim patrijarhom su se pokazale jedinstvenije nego što se mislilo.

Iako nije poznat sadržaj 30 strana duge optužnice koju je Sinod sastavio protiv Artemija, činjenica je da je sada već bivši episkop raško-prizrenski od donošenja Memoranduma o obnovi svetinja na KiM 2005. godine izbegavao da sprovodi odluke sabora SPC. Poslednjih godina Artemije je pokušavao da ojača svoju poziciju tako što je u javnosti gradio imidž jedinog istinskog borca za Kosmet. U SPC su mu to zamerali, kao i sve češće mešanje u politiku davanjem izjava koje nisu spojive sa dostojanstvom episkopa. Zato je bilo i ranije osnova da se povede kanonski postupak protiv Artemija. Ali, vanredne prilike u SPC zbog bolesti blaženopočivšeg patrijarha Pavla to nisu omogućavale.

U međuvremenu je počelo da se odmotava klupko finansijskih malverzacija oko pronevere 350.000 evra namenjenih rekonstrukciji manastira na KiM. Da li je i Artemije u sve to umešan znaće se kada se okonča sudski proces. Za sada se istraga vodi protiv njegovog ličnog sekretara Simona (Vilovskog), uhapšenog u Grčkoj, i protiv Predraga Subotičkog, vlasnika građevinskog preduzeća „Rade Neimar” koji se takođe nalazi u pritvoru.

Desetak dana pošto je po odluci Sinoda 14. februara suspendovan, vladika Artemije je u Gračanici izjavio da prihvata ovakvu odluku iako se sa njom ne slaže. Artemije je tada jasno poručio da mu je najvažnije očuvanje jedinstva SPC i da nije spreman da cepa „hiton svetosavske crkve”. Tek završeni proletnji sabor je pokazao da od prizivanog raskola – nema ništa.

Da bi crkveni vrh umirio vernike ali i uskomešano monaštvo na KiM bilo bi dobro da se ponovo čuje Artemijev glas. Da li prihvata odluku sabora, bez obzira da li se sa njom i slaže.