Sezona u znaku glumaca-reditelja

Ako se po jutru dan poznaje, aktuelna pozorišna sezona, prema prvim najavama, proteći će u znaku predstava koje potpisuju glumci-reditelji. Na sceni Zvezdara teatra krajem oktobra premijerno je izvedena drama „Malaksija” Miloša Radovića u režiji glumca Branimira Brstine, koji ujedno tumači i jednog od glavnih junaka. Gotovo u isto vreme u Muzeju Vojvodine u Novom Sadu svoj rediteljski prvenac predstavila je dramska umetnica Lidija Stevanović „Nastasja Filipovna” rađen po romanu „Idiot” F. M. Dostojevskog.

To nije sve. Na sceni Teatra u podrumu Ateljea 212 Petar Božović uveliko režira komad „Kraj partije” S. Beketa u kojoj će se pojaviti i u glumačkoj podeli, pored Borisa Komnenića, Renate Ulmanski i Vlastimira Velisavljevića. Premijera se očekuje početkom decembra.

Branimir Brstina je pre nekoliko sezona, da podsetimo, na sceni Ateljea 212 režirao treću zvaničnu verziju kultnog dela Dušana Kovačevića „Radovan Treći” odigravši i naslovnu ulogu. I dok Brstina već duže vreme odbija da komunicira sa novinarima, glumica Lidija Stevanović rado se odazvala molbi da komentariše potrebu da se posle tri decenije vernosti glumi oproba u rediteljskom poslu:

– Iza mene je ogromno glumačko iskustvo. Šta mi glumci radimo nego i režiramo svoje uloge uz konsultacije sa rediteljima. Sada sam uzela komad, pozvala svoje kolege i celu predstavu sama izrežirala. Mislim da je to pozitivno, da ne moramo da zavisimo ni od koga, da ne budemo u čekaonicama i iščekujemo da nas reditelji pozovu. Imam nameru da svoju „Nastasju Filipovnu” igram po muzejima Vojvodine i Srbije jer nam taj autentični enterijer odgovara. Želela sam da izađem iz okvira klasičnog pozorišta kutije, da napravim razmenu umetnosti, odnosno spojim slikarstvo i glumu. Razlika između režije i glume je u tome što reditelj ima oko i moć da poveže glumu. Glumac stvara karakter, a reditelj povezuje karaktere u raznim situacijama i okolnostima. Glumac je, ipak, uvek slobodan, jer u okviru onoga što mu nude komad i reditelj, može da nađe prostor za svoj izraz, kaže Lidija Stevanović.(/slika2)

U poslednjih nekoliko sezona, može se primetiti, sve veći broj glumaca se okreće režiji. Tokom protekle sezone, recimo, dramska umetnica Milena Pavlović uporedo je radila na dva pozorišna koloseka: na sceni Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu adaptirala je i režirala komad „Tajni život Virdžinije Vulf”, dok je u svom matičnom Beogradskom dramskom pozorištu pripremala ulogu u predstavi „Rekvijem”. Pomenuta umetnica je pored velikog broja ostvarenih uloga, do sada kao reditelj potpisala čak devet predstava. Milena Pavlović diplomirala je glumu na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu, ali je o rediteljskom zanatu slušala priče još od ranog detinjstva, od svoga oca, režisera Živojina Pavlovića.

U kontekstu priče o glumcima-rediteljima, moramo da pomenemo i svestranu Goricu Popović, koja pored glume: slika, peva, kreira, režira... Još kao srednjoškolka u Kragujevcu je režirala prvu predstavu „Budilnik” Vladimira Bulatovića Viba. Odlučila je, ipak, da upiše glumu. Tokom glumačke karijere režirala je više predstava, među kojima: „Iju, poplava”, Jedva steče zeta”, „Izvol’te sličicu”...

– Kako sam kao glumica prešla izvesnu kilometražu, poželela sam da nešto i režiram. Uvek bih pomislila da neki tekst treba da se uradi, da se vidi na sceni nešto posebno, novo, drugačije. Zato sam i poželela da se bavim režijom. To je neka stvar koja kod mene nije trajna, jer se upuštam u različite umetničke poduhvate, kada osetim potrebu da nešto novo uradim. Zapravo, ne čekam da me posao nađe, već ga sama nalazim – kaže Gorica Popović.(/slika3)

Goran Šušljik, pored glumačkog izazova, takođe često voli da napravi rediteljski iskorak. Rediteljsko iskustvo, kaže, pomaže mu kao glumcu, jer može da vidi šta to propušta na sceni. Do sada je režirao četiri predstave: „Višnje u čokoladi”, „Dva viteza iz Verone”, „Šuman – pesnik zvuka” i „Sablja Dimiskija”.

I Nebojša Dugalić pored spektra originalnih scenskih junaka koji je ostvario tokom karijere, u poslednje vreme posvetio se režiji. Njegova predstava „Putujuće pozorište Šopalović” po delu Lj. Simovića u produkciji Kraljevačkog pozorišta beleži lepe rezultate.

–Zapravo, nikada nisam unapred sebe zamišljao u nekoj konkretnoj ulozi. Tako nisam razmišljao ni o režiji. To je nešto što se rodilo samo po sebi, iz nekog procesa sazrevanja na sceni. Režija je nešto što je drugačija scenska i jezička mogućnost koja pruža širi spektar izražajnosti. Jednostavno jezikom režije moguće je više reći nego jezikom glume – zaključuje Dugalić.

B. G. Trebješanin