U susret praznicima

           Nova godina simbolizuje obnavljanje života i slavljenje regeneracije. Milioni ruku koje grle, u ovoj noći pletu mrežu ljubavi i radosti oko planete. Novogodišnja parada, najatraktivniji simbol Nove godine, na Tibetu traje četiri dana, Grci nose figurice jabuka, ovaca i zvezda, a u Tajlandu, maršira se uz zvuke gonga. Na Bahamima, u paradi učestvuje na hiljade kostimiranih ljudi. Japanska tradicija nalaže praštanje svih nesporazuma, kako bi se u Novu godinu ušlo potpuno „čisto“. Poslednjeg dana u decembru, zvona budističkih hramova zazvone sto osam puta, kako bi oterala sto osam ljudskih slabosti, a nakon toga se svi smeju, tako terajući zle duhove.

          Proslavljanje Nove godine, jedan je od najstarijih običaja. Po nekim kazivanjima, prvi su počeli da ga praktikuju Kinezi, po drugim, to su bili stari Germani ili Rimljani. Stari Germani su slavljenjem obeležavali smenu godišnjih doba. Kako zima u njihovim zemljama počinje sredinom novembra, kada se okončava žetva, okupljali su se i veselili zbog obavljenog posla i predstojećeg odmora. Nakon osvajanja Evrope, Rimljani su pomerili početak proslavljanja na prvi januar. Novu godinu su slavili kao simbol početka novog života i novih nada za budućnost. U ovom obliku, običaj i njegovo značenje postoji i danas. Rusi su do X veka slavili Novu godinu 1. marta, kao dolazak proleća. Svetkovali su u čast Sunca, a njihovi obredi su imali magijsko značenje. Poznavaoci mitologije kažu da Nova godina simbolizuje regeneraciju kosmosa, obećanje novog rasta, čežnju za obnovom i počinjanje iznova.

          Astronomska godina je period za koji Zemlja obiđe putanju oko Sunca i traje približno 365 dana. Na ovoj osnovi, sačinjeni su mnogi kalendari : kineski, jevrejski, muhamedanski, ruski, sijamski, etiopski, iranski, julijanski i gregorijanski. U našoj zemlji, Pravoslavna crkva verske praznike i danas računa po julijanskom kalendaru, koji zaostaje 13 dana za novim, gregorijanskim.

          Kao što je slučaj i sa većinom stvari koje nas prate tokom života, i sa Novom godinom je povezan niz verovanja i običaja koji bi trebalo da obezbede da ona bude bolja, uspešnija i srećnija od prethodne. Neki veruju da događaji koji se dese prvog dana nove godine imaju uticaj na zbivanja tokom cele nastupajuće godine. U prošlosti je čestitanje na početku imalo značaj sigurne čarobne snage, a nije bilo samo puki odraz uljudnosti. Prema paganskim verovanjima, na dvanaesti zvuk ponoćnog zvona, valjalo je skočiti sa stola ili stolice, što je donosilo sreću u budućnosti. Pucanjem i pucketanjem bičem, terali su se zli duhovi (danas se to čini bacanjem petardi). Stari Sloveni su obožavali vatru kojoj su pridavali natprirodne moći. Ukrašavali su trešnjeva stabla i palili sveće u čast bogova plodnosti. Vatrom su isterivali zle duhove, odvraćali nesreće od doma i prizivali dobre sile.

          Ukrašavanje doma je običaj novijeg datuma. Otkrili su ga Španci u XVI veku kod Asteka koji su ukrašavali kraljevske palate. Kićenje borova ima značenje slično kićenju zelenike kod starih Rimljana. Svetlucavi ukrasi, prizivali su sunce da ponovo zasija. Sveća je obavezan ukras, a značenje koje joj se pridaje zavisi od boje: crvena donosi sreću, žuta novac, plava je povoljna za trgovinu, zelena za poboljšanje intelektualnih aktivnosti i zdravlja. Novogodišnje sveće, prema starim verovanjima, treba paliti prvom upaljenom svećom.

          Najluđa noć se proslavlja na svim kontinentima u svetu, ali na različite načine. Iako drugačiji i raznovrsni vidovi slavlja, proslave imaju isti cilj: da donesu radost i ispune večitu nadu da će baš ta nova godina biti mnogo bolja i srećnija od prethodne.

P. K.