Preti li novi zakon klubovima?

Nedavno je Izvršni komitet Međunarodnog olimpijskog komiteta suspendovao Olimpijski komitet Gane zbog nastojanja vlasti u Akri da nametnu svog kandidata za predsednika. Već godinu dana zbog sličnih razloga pod suspenzijom je i Olimpijski komitet Kuvajta i to su legitimne odluke ove globalne sportske organizacije jer je Olimpijskom poveljom predviđeno da su nacionalni olimpijski komiteti, pored ostalog, dužni da zaštite svoju autonomiju i da se odupru pritiscima bilo koje vrste. Na prvom mestu su politički pritisci.

Ovih dana u našoj javnosti najavljuje se mogućnost suspenzije naših najtrofejnijih fudbalskih klubova, pa čak i Fudbalskog saveza Srbije, ako delegati Narodne skupštine usvoje aktuelnu verziju Predloga Zakona o sportu, koji je u decembru usvojila Vlada Srbije.

Prema tim mišljenjima, povod da Evropskafudbalskafederacija (Uefa) suspenduje Crvenu zvezdu, koja se najčešće pominje, Partizan ili neki drugi fudbalski klub nađen je u članu 190 Predloga Zakona o sportu, koji glasi

„Radi zaštite javnog interesa u oblasti sporta, sportske organizacije u kojima je društveni, odnosno državni kapital većinski mogu biti, polazeći od njihovog društvenog značaja, tradicije i popularnosti, određene:

1)    odlukom Vlade – za sportske organizacije od republičkog značaja;

2)    odlukom nadležnog organa autonomne pokrajine – za sportske organizacije od pokrajinskog značaja;

3)    odlukom nadležnog organa jedinice lokalne samouprave – za sportske organizacije od lokalnog značaja”...

Sporan je predstavnik državnog kapitala

Dalje se, navodi da „Vlada određuje predstavnike društvenog, odnosno državnog kapitala u sportskim organizacijama iz stava 1”, kao i da ove sportske organizacije „ne mogu donositi odluke i zaključivati ugovore bez prethodne saglasnosti predstavnika društvenog, odnosno državnog kapitala iz stava 4. ovog člana, osim odluka i ugovora manjeg značaja. Predstavnici društvenog, odnosno državnog kapitala iz stava 4. ovog člana odbiće da daju saglasnost ako bi se donošenjem odluke ili zaključenjem ugovora ugrozio ili bi mogao biti ugrožen javni interes u oblasti sporta”.

Iz klubova koji su s ponosom isticali da su među najpoznatijim i najuspešnijim srpskim brendovima, sada se odriču statusa sportske organizacije od posebnog republičkog značaja, a ne bi trebalo biti vidovit da bi se shvatilo da je dobar deo ukupne brige zbog gubitka samostalnosti vezan za neku buduću privatizaciju koja po Predlogu Zakona o sportu ne može da se obavi bez saglasnosti predstavnika državnog kapitala i u krajnjoj instanci bez Ministarstva omladine i sporta i Vlade Srbije. Iskustva iz dosadašnjih privatizacija kazuju da ni prethodne ni ova vlada ne mogu da se nazovu nepogrešivim, međutim to nije suština „pobune” i tvrdnje da su ove odredbe u suprotnosti sa fudbalskim propisima.

Oko toga lomiće se koplja narednih meseci. U tome će, kao što i sami ističu, učestvovati i fudbalski radnici i pravnici koji još nisu ni videli aktuelni Predlog Zakona o sportu, ali pogledajmo šta o samostalnosti sportskih organizacija kažu statuti Fudbalskog saveza Srbije i Uefe. Među njima nema suštinske razlike, jer statut FSS se potpuno oslanja na statut evropske fudbalske organizacije, koji (nije potrebno proveravati) proističe iz Statuta Međunarodne fudbalske federacije (Fifa).

Prvi član Statuta Fudbalskog saveza Srbije definiše našu fudbalsku organizaciju kao „nezavisnu, neprofitnu organizaciju koja se može udruživati u skladu sa sportskim zakonodavstvom Republike Srbije”. U drugom članu (stav 3) kaže se: „On je nepolitička i neprofitna organizacija zasnovana na principima integriteta i sportskog duha u skladu sa principima fer-pleja”. Dalje, u članu 15 Statuta FSS definišu se fudbalski klubovi (amaterski ili profesionalni) kao „osnovno i pravno lice koje organizuje i učestvuje u fudbalskom takmičenju”…

Ni u stavu 5 ovog člana ne pominje se nevladin karakter osnovne fudbalske organizacije odnosno kluba: „Organizacija i funkcionisanje fudbalskih klubova regulisani su njegovim statutom i pravilnicima i odlukama, koji moraju biti u skladu sa zakonodavstvom Srbije i statutima, pravilnicima, odredbama i odlukama koje donose savezi, FSS, UEFA i FIFA”.

Dakle, klupski pravilnici moraju da budu usklađeni sa domaćim zakonodavstvom. To znači da bi po donošenju novog Zakona o sportu, ovakvog, ili promenjenog, klubovi pre evidentiranja odnosno registracije kod nadležnog državnog organa morali da prilagode svoja akta odredbama novog zakona.

Uefa brani saveze, a ne klubove od mešanja politike

Da li zbog toga, odnosno imenovanja predstavnika državnog/društvenog kapitala u upravu nekog kluba od „republičkog značaja” i ponašanja po predloženom zakonu, Uefa može da suspenduje klub i izbaci ga iz takmičenja? Da li konsekvence može da snosi i Fudbalski savez Srbije (iz FSS se još niko nije oglasio na ovu temu)? 

Odgovor je negativan, bar prema Statutu Uefe, koji se nalazi na njenom sajtu i kojeg je 28. maja 2007. potpisao Mišel Platini, tadašnji i današnji predsednik.

Statut Uefe se bavi nacionalnim fudbalskim savezima evropskih zemalja a ne klubovima i imenovanju predstavnika države u klupske upravne odbore. Uefa, međutim, predviđa kazne za mešanje države u rad nacionalnih fudbalskih saveza.

Izvršni komitet Uefe, prema Statutu, može da suspenduje nacionalni fudbalski savez ako državni organi utiču na njegove poslove:

A) ako se više ne može smatrati potpuno odgovornim za organizaciju fudbala na svojoj teritoriji;

B) ako ne može da obavlja statutom predviđene zadatke na odgovarajući način;  

C) ako neometano odvijanje takmičenjapod njegovom jurisdikcijom više nije garantovano;

D) ako više ne postoji slobodan izbor njegovih izvršnih organa.

U tim slučajevima suspenzija Izvršnog komiteta Uefe odmah stupa na snagu...

Živko Baljkas