Mladića traže od Beča do Čečenije

Ratko Mladić, optužen pred Haškim tribunalom za genocid, u bekstvu je već 15 godina. Spekulacije i informacije o tome gde je sve viđen, gde se krio i ko mu je pomagao nebrojene su, a teško se mogu nabrojati i sve potrage koje su širom Srbije i čitavog regiona bezuspešno organizovane za njim.

Do 2001. godine, general Vojske Republike Srpske viđan je na utakmicama, venčanjima i sahranama u Beogradu. Žitelji Ulice Blagoja Parovića, gde se nalazi Mladićeva kuća pričali su da Mladić često džogira u Košutnjaku istom trim stazom na kojoj je otet Ivan Stambolić. Američka štampa pisala je da je u martu 2001. godine Mladić viđen na utakmici fudbalskih reprezentacija Jugoslavije i Kine u Beogradu. Mladić je, navodno, na utakmicu došao sa osam telohranitelja. Sarajevski „Dnevni avaz”, pisao je da Mladić od polovine 2001. godine sa armijom telohranitelja živi u Valjevu, u vojnoj zgradi sa 12 stanova.

Izvori iz Vlade Srbije tvrdili su da se Mladić 2002. godine, krio na severu Crne Gore, u selima iznad Nikšića. General je viđen u ranim jutarnjim satima 24. marta 2002. godine na Topčiderskom groblju, gde je davao pomen svojoj kćerki. Hrvatska obaveštajna služba tvrdila je da je tokom 2002. godine najmanje tri puta tačno locirala kretanje Ratka Mladića u Republici Srpskoj, o čemu je svaki put obaveštavala Sfor, koji je iz nepoznatih razloga propustio da ga uhapsi.

Kada je sredinom 2002. godine tužilaštvo Haškog tribunala od nadležnih u Beogradu zatražilo da uhapse generala Mladića, zvanično mu je povučeno obezbeđenje i oduzete propusnice za ulazak u vojne objekte. Prema nekim verzijama, posle toga Mladić je uspeo svojim kanalima da se prebaci u Čečeniju. Odatle je nastavio za Irak.

U pokušaj lociranja Mladića 2003. godine uključila se i Američka centralna obaveštajna agencija, čija su trojica agenata radila zajedno sa pripadnicima BIA. Izvedeno je na desetine akcija na raznim lokacijama u Beogradu i na drugim mestima u Srbiji.

U aprilu 2004. godine Žandarmerija je tražila Mladića u valjevskom kraju. U leto te godine, Mladić je imao utočište u vojnom kompleksu u blizini grada Han Pijesak u istočnoj BIH. Sumnje da je skrovište nalazio u kasarnama pokazale su se osnovanim, kada su oktobra 2004. godine u krugu kasarne na Topčideru nađena tela dvojice gardista. Po zvaničnom nalazu gardisti su se posvađali i pucali jedan u drugog, dok je prema drugoj verziji obojicu mladića ubila treća osoba zato što su u kasarni videli Mladića.

U aprilu 2005. godine, u pokušaju hapšenja Mladića na Zlatiboru, učestvovali su čak i agenti britanske tajne službe MI-6. U oktobru iste godine, policija je pretražila planinsko odmaralište Divčibare, selo Krčmar i Vragorčanica, gde se nalazi vikendica porodice Mladić, kao i jednu napuštenu kasarnu. Podaci govore da je Mladić posle Topčidera utočište našao u novobeogradskim blokovima. Jedna od najopsežnijih akcija sprovedena je u to vreme i kod vojnog magacina u Bubanj potoku, jer je dobijena informacija da se bivši komandant vojske bosanskih Srba skriva u jednoj kućici u šumi. Akcije su organizovane i u Sremu, kao i u Pančevu.

Gotovo svi svetski i domaći mediji objavili su u februaru 2006. godine vest da je Ratko Mladić uhapšen. Informacija je ubrzo demantovana, da bi se krajem 2010. godine ispostavilo da je tada zapravo propuštena velika prilika da Mladić stvarno padne u šake policiji. Uhapšena je grupa Mladićevih jataka, a među njima i kasnije preminuli oficir Vojske RS Jovo Đogo, kao i pilot Stanko Ristić. Mladić je 2006. godine bezuspešno tražen u Valjevu i okolini.

U oktobru 2007. godine, pretresana je kasarna u Beloj Crkvi, ali Vojska Srbije ni tada nije nikoga uhapsila. Tragalo se bez uspeha i u vojnom objektu u Deligradskoj ulici u Beogradu, kao i na planini Cer kod Šapca.

Naredne, 2008. godine, pretresana je porodična kuća Mladićevog sina, Darka Mladića, u Ulici Blagoja Parovića na Banovom brdu. Akcija je sprovedena i u aranđelovačkom naselju Kolonija, kao i u porodičnoj kući i pogonima fabrike „Vujić-Valjevo”, u vlasništvu braće Vujić. Mladić je tražen čak i na Palama, u kući Radovana Karadžića, bivšeg predsednika Republike Srpske.

Za Mladićem se u Republici Srpskoj tragalo i u februaru 2009. godine. Tragalo se u Istočnom Sarajevu, ali i u Han Pijesku, u Bijeljini. Bezuspešne su bile i akcije u Novom Sadu i Beogradu, ali je zaplenjena veća količina kompakt diskova i dokumentacije. Državni zvaničnici su tada rekli da javnost ubuduće neće obaveštavati o akcijama potere.

U novembru 2010. godine, policija je tražila Ratka Mladića u Beču i greškom uhapsila čoveka koji liči na njega. Velika akcija organizovana je prošlog novembra u Beogradu i Aranđelovcu, kada je izvršen pretres etnosela Bajka na Bukulji, kod Aranđelovca, kao i istoimenog restorana u beogradskom izletištu Košutnjak i jednog stambenog objekta u Beogradu.

Dorotea Čarnić