Neumorni poeta i učitelj

Vršac – Pesnik, novinar i književni prevodilac Petru Krdu (1952.), dugogodišnji predsednik i urednik Književne opštine Vršac, preminuo je iznenada u subotu, u 59. godini. Komemoracija u sedištu ove retke institucije u nas započela je zvukom gonga, kojim ovde, tradicionalno, počinju književni susreti posvećeni nekom novom naslovu, stvaraocu ili dodeli Evropske nagrade za poeziju, čiji je utemeljivač Krdu, a koja je za sedamnaest godina postala prestižna i van granica Srbije.

Potom je emitovan njegov poslednji intervju, koji je dao Mari Đekić, novinarki Radio Vršca, povodom Svetskog dana knjige (23. aprila). Toga dana je, u centru Vršca, ostvarena još jedna Krduova ideja: sazdana je kapija od knjiga, kroz koju se prolazilo do izloženih 415 naslova, objavljenih za nepune četiri decenije trajanja KOV-a.

Mansarda u zgradi „Bahus”, koja je KOV-u već gotovo osam godina „privremeni smeštaj”, bila je premala za sve koji su želeli da se oproste od predanog i prilježnog stvaraoca i organizatora, doslednog zagovarača demetropolizacije kulture. Tvrdio je da KOV-u, našem malom-velikom izdavaču, „pripada mesto u jednom od koncetričnih krugova u srpskoj kulturi”. I njegovi bliski prijatelji divili su se bezgraničnoj energiji ovog stvaraoca i učitelja mladih, koji je živeo da bi stvarao, i radu sve podređivao.

Književnik Dejan Tadić je podsetio na česte trenutke kada KOV nije imao novca da plati večeru gostujućem književniku, pa je Krdu gosta ugostio u svojoj kući. Delom plate, koju je primao kao urednik Radio Novog Sada, „pokrivao” je troškove KOV-a.

Ugledni vršački profesor istorije, Petru Flora, seća se da je svog đaka „kažnjavao za nedisciplinu” tako što mu je privremeno oduzimao knjige koje je krišom čitao na njegovim časovima u ovdašnjoj gimnaziji, „a poslednjih godina mnogo sam naučio od mog prijatelja Krdua”.

Dr Draško Ređep je poručio da je „Petru Krdu od Vršca, znamenitog istorijskog grada, stvorio modernu evropsku prestonicu poezije”.

„Vrata KOV-a je širom otvorio ne samo vetrovima, nego i svim strujama savremene književnosti i filozofije. On je Šimborsku, Matića i Vesnu Parun objavljivao naporedo sa najmlađim, još nepoznatim imenima”.

Boro Drašković je u telegramu saučešća naglasio da je Krdu „nepogrešivo prepoznavao buduće nobelovce, a da su njegovim odlaskom Vršac i Vrščani postali siromašniji”.

Ljubav prema poeziji i književnosti Krdu je širio i sa neobičnih mesta, organizujući pesničke večeri u hotelskoj sobi, avionu, na brodu, u vozu, na Vršačkom bregu, u liftu, zatvorskoj sobi, parku, na ulici, pijaci...

Saučešća su stigla iz zemlje i inostranstva: Beograda, Novog Sada, Banjaluke, Njujorka, Bukurešta, Pariza..., a iz Moskve su došla dva mejla: od književnice Jelene Čižove, koja je nedavno u Vršcu predstavila „Vreme žena”, i od Ljubinke Milinčić koja ga je prevela sa ruskog.

KOV-u su saučešće izrazili: Rajko Đurić, Gaga Rosić, Vasa Pavković, Tanja Kragujević, Maja Herman Sekulić, Ranko Risojević, Sava Anđelković, Zdravko Kecman, Biserka Rajčić, Nikola Bertolino, Jovan Zivlak, Olivera Đorđević...

Zahvaljujući njegovoj retkoj energiji i upornosti, pri Narodnom pozorištu „Sterija” u Vršcu, pre osam godina, rođena je Scena profesionalnog pozorišta na rumunskom jeziku. Na čelu umetničkog saveta, Krdu je brinuo o repertoaru, u okviru kojeg je premijerno prikazano, čak, 15 predstava.

Na komemoraciji se moglo čuti da će lokalna vlast „uskoro ostvariti” Krduovu želju, da KOV dobije bolje uslove za rad.

Sahrana Petru Krdua obavljena je juče na vršačkom groblju.

Jovica Danilović