Podela eparhija i monah Artemije

Najviše crkveno telo Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve na zasedanju, koje počinje sutra, najverovatnije će se baviti arondacijom – podelom eparhija, kao i izborom novih vladika, što bi, prema saznanjima „Politike”, trebalo da budu glavne teme ovogodišnjeg prolećnog zasedanja.

Arhiepiskopija beogradsko-karlovačka i Eparhija raško-prizrenska najverovatnije će biti podeljene, dok bi Niška eparhija, upražnjena posle izbora vladike niškog za patrijarha, i novoosnovana Kruševačka eparhija, kojom trenutno administrira vladika šumadijski Jovan, trebalo da dobiju nove episkope. O podeli Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke, kojom upravlja patrijarh, postoji i saborska odluka, a kako saznajemo ona će najverovatnije biti podeljena na dve eparhije: voždovačko-vinčansku i novobeogradsko-zemunsku. Eparhija raško-prizrenska mogla bi biti podeljena na dva dela, s tim što bi novoformirana raška eparhija obuhvatila sever Kosmeta, Rašku oblast i deo Crne Gore, a kao sedište nezvanično se pominje mesto Raška.

U crkvenim krugovima navodno se razmatra i da Eparhija srednjoevropska dobije nove granice, odnosno da teritorije Nemačke, Austrije i Švajcarske čine posebne eparhije, kao i da se na teritoriji SAD i Latinske Amerike osnuju dve nove eparhije, a kao mogući novi arhijereji na američkom kontinentu pominju se vladika australijsko-novozelandski Irinej i vikarni episkop hvostanski Atanasije. Izvesnije je, međutim, da će ovogodišnje zasedanje biti posvećeno samo arondaciji na teritoriji Srbije.

Dve teme najavio je u intervjuima medijima i sam poglavar SPC, patrijarh Irinej: raspravljanje o monahu Artemiju, koji je posle raščinjenja nastavio da služi liturgije, rukopolaže i predstavlja se kao episkop raško-prizrenski, kao i razmatranje pitanja dolaska pape Benedikta Šesnaestog u Srbiju. Sagovornici „Politike” bliski crkvenim krugovima kažu da nije nemoguće da će pitanje papine posete biti odloženo za naredno zasedanje Sabora, kao i da kod većine episkopa postoji otpor prema ovoj poseti, dok dobar deo episkopata smatra da bi pre posete Srbiji, poglavar Rimokatoličke crkve trebalo da poseti logor Jasenovac. Ozbiljnu prepreku predstavlja i proces proglašenja kardinala Alojzija Stepinca za sveca. Što se tiče monaha Artemija, on bi mogao biti i isključen iz crkvene zajednice, budući da do sada nije odgovorio na pozive iz vrha SPC da se pokaje i vrati u okrilje Crkve.

Sabor bi trebalo da imenuje i nove članove Svetog arhijerejskog sinoda, umesto onih kojima je istekao mandat. Nezvanično, mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije neće više biti član ovog crkvenog tela, najverovatnije da će iz „crkvene vlade” izaći i vladika dalmatinski Fotije, dok bi na njihovo mesto mogli doći episkop budimljansko-nikšićki Joanikije i vladika šumadijski Jovan ili episkop timočki Justin. Moguća tema mogla bi biti i penzionisanje mitropolita dabrobosanskog Nikolaja, koji je, navodno, podneo zahtev da bude umirovljen, što je Mitropolija dabrobosanska demantovala.

Dnevni red Sabora zvanično će biti utvrđen tek kada zasedanje najvišeg crkvenog tela počne, odnosno kada ga arhijereji izglasaju. Prolećno zasedanje Sabora uvek traje nešto duže od jesenjeg, a obavezni deo zasedanja je i podnošenje izveštaja eparhijskih arhijereja, kao i izveštaj o radovima na Hramu Svetog Save u Beogradu.

Jelena Čalija

-----------------------------------------------------------

Kandidati za vladike novih eparhija

Podelom dosadašnjih eparhija otvara se veliki broj mesta za nove episkope, a nezvanično se razmatra da za vladike budu izabrani i iguman manastira Studenica Tihon i jerođakon David (Perović). Najčešće se, međutim, u nezvaničnim krugovima ističe da bi nove eparhije na upravljanje trebalo da dobiju neki od vikarnih episkopa. Tako se nezvanično pominje da bi vladika jegarski Porfirije mogao biti kandidat za jednu od „beogradskih” eparhija, vikarni episkop dioklijski Jovan za nišku ili kruševačku, vladika Atanasije (Rakita) za rašku, vikarni episkop moravički Antonije za kruševačku. Kao moguće „beogradske” vladike u crkvenim krugovima navode i vladike zahumsko-hercegovačkog Grigorija i braničevskog Ignjatija, koji se pominje i kao mogući kandidat za vladiku niškog. Na tron kruševačke eparhije mogao bi doći i studenički iguman Tihon, dok bi jerođakon David (Perović) mogao biti imenovan za vikarnog episkopa. Ukoliko bi na tron neke od novoformiranih eparhija u Beogradu došao episkop Grigorije, na tronu Eparhije zahumsko-hercegovačke, nezvanično bi ga nasledili iguman manastira Žitomislić Danilo ili tvrdoški iguman Sava.