Zapad ne želi radikalizaciju albanskog pitanja

Stavovi Nemačke, koja je zajedno sa Italijom i Rusijom među tri najvažnija ekonomska partnera Srbije, u određivanju politike EU i pitanju širenja evropske integracije, često imaju presudnu težinu. Uz to, u Nemačkoj živi nekoliko stotina hiljada ljudi poreklom iz Srbije čije su doznake izuzetno važne za ekonomiju njihovog zavičaja, ocenjuje za „Politiku” aktuelne odnose Beograda i Berlina Dušan Reljić, saradnik berlinskog Nemačkog instituta za međunarodne odnose i bezbednost.

U novije vreme rastu nemačka ulaganja u privredu Srbije, pre svega u industrijsku proizvodnju. Znatan deo tih proizvoda se izvozi na treća tržišta. Više nego sa bilo kojim drugim spoljnoekonomskim partnerom, Srbija se kroz integraciju s nemačkom privredom uključuje u svetske ekonomske tokove, napominje Reljić.

Spremnost Nemačke da pruži priličnu bespovratnu finansijsku pomoć Srbiji, proističe ne samo iz aktuelnog političkog interesa da se stabilizuje jugoistok Evrope, već i iz posebne odgovornosti koju Nemačka do danas oseća zbog svoje uloge u svetskim ratovima prošlog veka i prema zemljama i narodima koji su tada najviše stradali.

Zašto se onda Angeli Merkel, utisak je, žuri da zaokruži nezavisnost Kosova, ako će Srbija po svim procenama ući u EU tek za deset godina, a Kosovo za 20 ili više?

Zapadni činioci procenjuju da bi dalje odlaganje kakve-takve normalizacije odnosa između Beograda i Prištine pogodovalo izbijanju novih sukoba na jugoistoku Evrope. SAD i 22 od 27 članica EU, priznale su Kosovo kao novu državu nad kojom su do daljnjeg uspostavile protektorat.

Nemački kontingent u Kforu je sada najbrojniji sa maltene 1.500 vojnika. Novu radikalizaciju „albanskog pitanja”, kao što je bilo 1999. na Kosovu i 2001. u Makedoniji, zapad želi svakako da izbegne. Imajući u vidu značaj koji Srbija pridaje ulasku u EU, Berlin deli procenu Vašingtona da je razdoblje pre nego što počnu pregovori o pristupanju Srbije uniji, onaj trenutak kada je Beograd verovatno najviše prinuđen na ustupke u odnosu na Kosovo i druga sporna pitanja u regionu.

S obzirom na tvrd stav u Berlinu koji su iskazali vladajući demohrišćani Angele Merkel, da li bi za srpsku kandidaturu bila bolja socijaldemokratska vlada SPD-a, nego sadašnja CDU-a?

Spoljnopolitički interesi stabilnih država ne menjaju se istom brzinom kojom prolaze izborni ciklusi. Predstavnici pojedinih partija, kada se izbore za vlast, ponekad neguju različit stil u političkoj komunikaciji, ali retko kada se njihova politika stvarno razilazi sa pristupom prethodnika. To je primetno i oko kosovskog pitanja: tu postoji zajednički imenitelj zapadne politike koga su uglavnom odredile SAD. Samo one članice EU, koje imaju sopstvene probleme sa secesionizmom, znači izražen sopstveni interes, oko Kosova ne slede u celini zajedničke zapadne odrednice. I to se ne menja bez obzira na to da li su na vlasti liberalnije ili konzervativnije snage. Postoji ubeđenje da je uvećanje broja članica među glavnim uzrocima slabljenja unutrašnjeg političkog jedinstva EU. Takvom raspoloženju političke partije su prinuđene da se prilagođavaju ukoliko žele da sačuvaju izglede na uspeh na izborima.