Porez na poklon i nasleđe

Porez na nasleđe i poklon plaća se na pravo svojine, pravo plodouživanja, pravo upotrebe i stanovanja, tajm-šering, pravo korišćenja građevinskog zemljišta, koje naslednici nasleđuju, odnosno poklonoprimci prime na poklon. Osnovica poreza na nasleđe je tržišna vrednost nasleđene imovine, umanjena za iznos dugova, troškova i drugih tereta koje je obveznik dužan da plati ili na drugi način izmiri iz nasleđene imovine, na dan nastanka poreske obaveze, a to je dan pravosnažnosti rešenja o nasleđivanju.

Plaćanja ovog poreza oslobođeni su naslednik prvog naslednog reda (deca i bračni drug) i roditelj ostavioca. Naslednik koji je zemljoradnik ne plaća porez ni kada je u drugom naslednom redu ako prima imovinu koja mu služi za obavljanje poljoprivredne delatnosti, pod uslovom da je sa ostaviocem neprekidno živeo u domaćinstvu najmanje jednu godinu pre njegove smrti. Oslobođen je i naslednik drugog naslednog reda koji nasleđuje stan u kome je sa ostaviocem neprekidno živeo u zajedničkom domaćinstvu najmanje godinu dana pre smrti ostavioca. Ista oslobođenja važe i za poklonoprimca. Poreska obaveza poklonoprimca nastaje danom zaključenja ugovora o poklonu. Osnovica poreza na poklon je tržišna vrednost imovine primljene na poklon, na dan nastanka poreske obaveze, a utvrđuje je nadležni poreski organ rešenjem.

Stope poreza na nasleđe i poklon su progresivne, tj. zavise od vrednosti imovine. Ako je tržišna vrednost imovine do 300.000 dinara, lica koja nisu oslobođena poreza na nasleđe i poklon plaćaju porez po stopi od tri posto; ako je vrednost veća, plaća se fiksni iznos od 9.000 dinara uvećan za pet odsto na iznos iznad 300.000 dinara.

Porez na nasleđe treba razlikovati od sudske takse koja se plaća u sudu prilikom donošenja rešenja o nasleđivanju. Obveznik poreza na nasleđe i poklon dužan je da podnese poresku prijavu u roku od 10 dana od dana nastanka poreske obaveze nadležnoj poreskoj upravi u opštini na čijoj teritoriji se nalazi nepokretnost koju poreski obveznik nasleđuje ili prima na poklon, a posle izvršenog plaćanja dobija se klauzula o plaćenom porezu.

Međutim, kako kod nas retko ko poštuje ove rokove, ističemo da poreska obaveza ne zastareva i u slučaju da se poreska prijava ne podnese blagovremeno smatra se da poreska obaveza nastaje danom saznanja nadležnog poreskog organa za poklon ili nasleđe. Uglavnom to biva u momentu kada se nasleđena ili poklonjena imovina prodaje, ili kod uknjižbe, a tada je obično poreska osnovica veća nego u momentu donošenja rešenja o nasleđivanju ili ugovora o poklonu, a moguća je i kazna za prekršaj.

Uz poresku prijavu dostavlja se rešenje o nasleđivanju ili ugovor o poklonu, dokumentacija o osnovu sticanja od strane ostavioca ili poklonodavca, kao i dokaz o srodstvu.