Gas stiže u 400.000 kuća

Ubrzana gasifikacija biće kapitalni posao Srbije u narednoj godini, potvrdio je u razgovoru za "Politiku" Milutin Prodanović, pomoćnik ministra energetike za gas. Od novca dobijenog iz Nacionalnog investicionog plana u gasifikaciju Srbije biće uloženo 21,4 miliona dinara. Najveći deo, od oko 11 miliona dinara, biće iskorišćen za završetak gradnje podzemnog skladišta gasa u Banatskom Dvoru, u koje do kraja treba uložiti 57 miliona dinara.

– Gradnja prve faze podzemnog skladišta je u toku, tako da bi već naredne grejne sezone Srbija mogla da računa na rezerve gasa koje će ovde biti deponovane. Završetkom celog posla dugoročno će moći da se računa na dovoljne količine gasa u "špicevima", odnosno kada 10 miliona kubika dnevno, koliko stiže preko Mađarske, ne može da pokrije sve potrebe – ističe Prodanović.

Odobreni su projekti razvodnih gasovoda od Kovačice do Odžaka i distributivnih gasnih mreža u Ruskom Krsturu, Sivcu i Tordi, kao i projekti plinovoda Batočina–Cvetojevac, Kruševac–Trstenik–Vrnjačka Banja, distributivna gasovodna mreža u Kosjeriću, kao i pravac Požega–Arilje.

Novac dobijen iz NIP-a, prema rečima Prodanovića, biće iskorišćen za najznačajnije projekte koji su preduslov za širu akciju gasifikacije Srbije. Gas će doći i do domaćinstava u Kragujevcu, Kraljevu, Užicu, Gornjem Milanovcu i Čačku. Među prioritetima je i gradnja centralnog, šumadijsko-moravskog prstena Vrnjačka Banja ka Kruševcu.

Sačuvati Nacionalni park

Planirana je i izgradnja gasovodne mreže od Vrbnice do Aleksandrovca prema Brusu i Kopaoniku, što će pomoći da kotlarnice koje sada ovaj planinski centar greju na mazut, čvrsta goriva i ulje za loženje zamene gasom čime će se sačuvati ekologija Nacionalnog parka "Kopaonik".

Isto se predviđa i za turistički planinski centar "Zlatibor", i to tako što će gas proći pravcem Užice–Čajetina, što će takođe omogućiti zamenu mazuta gasom.

U prvim danima 2007. godine "Jugorosgas" i "Srbijagas" krenuće u gradnju magistralnog gasovoda Niš–Dimitrovgrad. Ministarstvo energetike je sa bugarskom vladom potpisalo 1. aprila 2005. godine Sporazum o spajanju gasovodnih sistema Srbije i Bugarske, što doprinosi ubrzanijoj realizaciji ovog projekta, ali i alternativnom snabdevanju. Dakle, gas će ubuduće stizati ne samo sa severa nego i sa jugoistoka, ističe Prodanović.

– Reč je o najvažnijoj kapitalnoj investiciji čijom bi realizacijom vrednom oko 60 miliona dolara bio obezbeđen drugi pravac napajanja, budući da se gasovod povezuje sa bugarskim. Osim sigurnosti u snabdevanju privrede i domaćinstava, gradnja ovog gasovoda bi dovela do smanjenja tranzitnih troškova i omogućila sistematsku gasifikaciju područja centralne Srbije – objašnjava Milutin Prodanović.

Neophodno je dalje širenje gasovoda prema Republici Srpskoj (pravcem prema Bijeljini), Rumuniji (kod Mokrina) i Hrvatskoj (pravcem prema Osijeku). Za realizaciju ovih regionalnih projekata na teritoriji Republike Srbije potrebno je uložiti oko 10 miliona dolara.

Strategijom do 2015. godine predviđeno je da je potrebno uložiti i oko 370 miliona dolara u revitalizaciju postojećih distributivnih mreža, povezivanje svih većih gradova i naseljenih mesta na regionalne gasovode i izgradnju novih distributivnih mreža. Razvoj distributivne mreže imaće prednost u naseljenim mestima u kojima ne postoji razvijen sistem daljinskog grejanja, a koja su u blizini magistralnog ili regionalnog gasovoda, na obodima velikih gradova, kao i u prigradskim naseljima. U sektor prirodnog gasa do 2015. godine treba ukupno investirati oko 680 miliona dolara.

Tokom 2006. godine na distributivnu mrežu je priključeno oko 6.500 novih domaćinstava, od čega je oko 6.000 u Srbiji i ostatak u Vojvodini, gde je proteklih decenija više od 150.000 domaćinstava uvelo gas. Cilj je da se do 2015. godine na gasovod priključi više od 400.000 domaćinstava.

Od Turske do severne Italije

Donacije češke vlade od oko 500.000 evra pomoći će da se do 2009. godine završi gasifikacija Banje Koviljače i Lešnice, odnosno lozničke opštine. U protekle dve godine, u ovom kraju  izgrađeno je 33 kilometra gasovodne mreže, a očekuje se da bude izgrađeno ukupno 200 kilometara.

Tokom 2006. godine samo je u Jagodini izgrađeno 70 kilometara gasovoda, što je omogućilo priključak za više od 1.000 domaćinstva Ćuprije, Kruševca i Paraćina.

Gas kao najjeftiniji energent postaje sve privlačniji i za Somborce, kako za privredu, tako i za domaćinstva. Planirana je izgradnja oko 90 kilometara gasovodne mreže što će omogućiti priključak za oko 4.500 domaćinstava. Izgradnjom 10 razvodnih gasovoda u centralnoj i zapadnoj Srbiji gas će postati dostupan za još oko 100.000 domaćinstava.

Nadu da će u svoja domaćinstva moći da uvedu gas i tako ne ostanu crna tačka na gasnoj mapi Srbije, Valjevcima daje jedino Nacionalni akcioni plan gasifikacije, koji predviđa izgradnju plinovoda Beograd–Valjevo u dužinu od 78 kilometara što će koštati oko 17 miliona evra.

Do sredine 2007. godine trebalo bi da bude završena tehnička dokumentacija, da bi u septembru počela gradnja koja će trajati i celu 2008. godinu. Istovremeno je u planu i priprema sekundarne mreže koja će koštati oko devet miliona evra i koja bi trebalo da pokrije potrebe oko 15.000 novih potrošača gasa.

Najveći značaj za gasifikaciju Srbije svakako ima nedavno potpisani memorandum o gradnji naftovoda od Turske do severne Italije koji će u dužini od 400 kilometara prolaziti kroz Srbiju, a gradiće ga ruski "Gasprom".