Nema penzionisanja arhijereja

Datum Svetog arhijerejskog Sabora Srpske pravoslavne crkve se rutinski objavljuje čim se službeno oformi i potpiše sinodska odluka o sazivanju Sabora, kaže u intervjuu za „Politiku”, vladika bački Irinej, portparol Sinoda i član ovog crkvenog tela, dodajući da je od informacija koje su se pojavile u javnosti o mogućim temama Sabora i penzionisanju nekih vladika tačan samo podatak o datumu Sabora koji je zakazan za 15. maj. „Sabor je po pravilu polovinom maja, s mogućim oscilacijama od po dva-tri dana”, ističe vladika Irinej.

Može li se već sada govoriti o tome koja će biti neka od pitanja kojima će se baviti najviše crkveno telo na predstojećem zasedanju?

Ne može – osim pitanja koja su svagda na dnevnom redu, poput crkvenog stanja i problema u Srbiji, u regionu i u rasejanju širom sveta, unapređivanja crkvene misije, prosvete, dobrotvorne delatnosti i drugih sličnih pitanja.

Da li će ozbiljnost položaja Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori zahtevati da se ovom temom bavi i Sabor?

Svakako. Nažalost, to je već godinama jedna od bolnih saborskih tema.

Srpska pravoslavna crkva podmladila je i „pojačala” svoje redove izborom trojice novih vladika na prethodnom zasedanju Svetog arhijerejskog Sabora. Da li se, međutim, razmišlja o penzionisanju nekih arhijereja?

Ne, ni u kom slučaju. Najavljivanje predstojećeg penzionisanja ovog ili onog arhijereja nema nikakvog uporišta u stvarnosti. U kanonskoj teoriji i praksi Pravoslavne crkve uopšte, naime, ne postoji kategorija penzionisanja arhijereja. Postoje samo mogućnost dobrovoljnog ličnog čina povlačenja iz aktivne službe i mogućnost gubitka prava na upravljanje eparhijom putem saborske presude, usled dokazane teške kanonske krivice. Izuzetak među pomesnim autokefalnim crkvama predstavlja Moskovska Patrijaršija, koja je, relativno nedavno, uvela starosnu penziju za svoje arhijereje. Znatno pre nje, penzionisanje episkopa je uvela Rimokatolička crkva, a u crkvama Reformacije ono je odavno uobičajena praksa. Zanimljivo je, međutim, da se propis o stavljanju u starosnu penziju u Rimokatoličkoj crkvi ne odnosi na papu rimskog, a u Ruskoj Pravoslavnoj crkvi se ne odnosi na patrijarha moskovskog. U Srpskoj pravoslavnoj crkvi moguće je, pa i poželjno, da se episkop koji je svestan svoga zdravstvenoga stanja ili poodmaklih godina sam povuče sa eparhije (primer: vladika Atanasije, nekadašnji episkop zahumsko-hercegovački). Ukoliko neki arhijerej ima razloga da to ne želi da prihvati, daje mu se ili vikarni episkop kao efektivni saradnik u pastirskoj odgovornosti ili episkop zamenik, po pravilu iz neke susedne eparhije (primer: trenutno je Episkop zahumsko-hercegovački Grigorije zamenik mitropolita dabro-bosanskog Nikolaja). Kada nijedna od ovih opcija nije moguća, a eparhija trpi štetu zbog očajnog zdravstvenog ili mentalnog stanja njenog predstojatelja, Sabor saziva konzilijum lekara, vrhunskih stručnjaka, i ukoliko isti zvanično potvrdi da episkop nije sposoban za vršenje svoje službe, Sabor ga proglašava umirovljenim, a eparhiju upražnjenom, i postavlja administratora ili pak odmah bira novog episkopa.

----------------------------------------------

Vladike bez komentara

U nezvaničnim informacijama povodom predstojećeg zasedanja Svetog arhijerejskog Sabora pojedini mediji objavili su da bi arhijereji mogli razmatrati i pitanje penzionisanja nekih vladika, konkretno episkopa mileševskog Filareta, vranjskog Pahomija i banatskog Nikanora. U Eparhiji mileševskoj rečeno nam je da se povodom tih napisa obratimo Sinodu ili vladiki bačkom Irineju, kao portparolu, a istovetan odgovor dobili smo u kratkom telefonskom razgovoru i od vladike Pahomija, dok nam je u Eparhiji banatskoj rečeno da vladika neće davati nikakve izjave o tome. Mediji su objavili i nezvaničnu informaciju da je vladika Filaret tražio podršku ministra Ivice Dačića da ne bude razrešen arhijerejskih dužnosti i da je zatražio sastanak s njim, ali u kabinetu ministra Dačića juče se nije moglo saznati da li je episkop mileševski zatražio da bude primljen kod ministra policije.