Predsednički izbori u senci neonacizma

Nedelja uoči izbora novog, jedanaestog posleratnog predsednika Savezne Republike Nemačke protiče u znaku borbe protiv (neo)nacizma. Na političkom i na policijskom nivou.

Odlukom stranke Levice da imenuje Beatu Klarsfeld kao rivala Joahimu Gauku, predsedničkom kandidatu pet stranaka – vladajuće demohrišćansko-liberalne koalicije i opozicionih socijaldemokrata i Zelenih – podstaknute su rasprave, da li je u Nemačkoj decenijama u najmanju ruku ometan obračun države sa Hitlerovim sledbenicima i naslednicima.

Posle Simona Vizentala, Beate Klarsfeld važi za najpoznatijeg nemačkog „lovca” na staronaciste i pripadnike neonacističke scene. Iako je kandidat Levice, Klarsfeldova je inače desničar budući da živi u Francuskoj gde podržava Nikolu Sarkozija.

Dok političari vode rasprave, policija – hapsi. U praskozorje minulog utorka, odredi specijalne policije sproveli su racije u četiri pokrajine – u Rajnland-Falcu, u Severnoj Rajni i Vestfaliji, u Baden-Virtembergu i u Tiringiji. Povod je bila potera za trideset i trojicom aktivista neonacističke organizacije „Akcioni biro Srednja Rajna”. Kako je u međuvremenu saopšteno, uhapšeno je 46 osoba, a reč je, mahom, o neonacistima čija su imena godinama na poternicama, ali koje je policija „izgubila” iz vidokruga – usled, kaže se, preopterećenja drugim zadacima. Saopšteno je da je „Akcioni biro Srednja Rajna” najradikalnija među desetak srodnih grupacija ekstremne desnice.

Tako je, prvi put, predočeno da teroristička trojka iz istočnonemačkog grada Cvikaua i njeni pomagači nisu bili jedina aktivna militantna organizacija ekstremne desnice u zemlji. Opovrgnuta su i dosadašnja objašnjenja da neonacizam dolazi iz bivšeg DDR-a – kao odraz komunističke diktature: racije, naime, sprovedene su u tri zapadnonemačke i u jednoj pokrajini istočne Nemačke.

Rasprava o širenju neonacizma i policijske racije, ipak, neće doprineti eventualnom uspehu predsedničkog kandidata Klarsfeldove. Pet stranaka vlade i opozicije glasaće ubedljivom većinom za Joahima Gauka. Njegov izbor pred Saveznom skupštinom – sazivom saveznih i pokrajinskih poslanika koji glasanjem odlučuje o imenovanju novog predsednika – ne dovodi se u pitanje. Izvesno je, međutim, ni Levica ni njen kandidat nisu imali nameru da dobiju izbore. Naum im je bio da pokažu kako se od svršetka Drugog svetskog rata sistematski zataškavao problem (neo)nacizma.

Analizom nemačkih odnosa, pre ponovnog ujedinjenja, moglo bi se doći do zaključka da su pristalice nacionalsocijalističkih ideologija pošteđene zaslužene kazne – i u Zapadnoj Nemačkoj i u DDR-u.

U prilog tome idu detalji iz političke biografije Beate Klarsfeld. Njenim zalaganjem se saznalo da su ozloglašeni nacisti pošteđeni kazne – poput Kurta Liške, odgovornog za deportaciju 76.000 Jevreja iz Francuske, „paradnih” esesovaca Alojza Brunera, Klausa Barbija, Ernsta Elersa, Kurta Ašea... Klarsfeldova je 1968. godine upoznala Nemačku sa činjenicom da je tadašnji kancelar Kurt Georg Kizinger bio – istaknuti član Hitlerove stranke NSDAP.

Svet je suočen i sa licemerjem socijalističkog režima Istočne Nemačke, kada je Klarsfeld optužena da je plaćenik Istočnog Berlina. Po nalogu Jedinstvene socijalističke partije (SED), DDR je finansirao takozvani istraživački rad Klarsfeldove u Zapadnoj Nemačkoj. Istovremeno, međutim, hapšeni su istočni Nemci, ako bi ukazali da se u redovima tadašnje vlasti nalaze bivši nacisti.

U trenutku kada Savezna skupština izglasa novog šefa države, i neposredno potom, u Nemačkoj će izvesno biti nekolicina (neo)nacista manje na slobodi. Poimanje Nemaca, kao takvo, ostaće predmet nagađanja. Pouzdani parametri ocenjivanja – empirijski podaci iz analiza sprovedenih po nalogu države – ukazuju da je svaki peti Nemac sklon prihvatanju nacionalsocijalističkih ideja. Nezvanično se ističe da je broj pristalica ove ideologije osetno veći.

Miloš Kazimirović

-----------------------------------------------------------

Nemački mig carevini

Uoči izbora novog predsednika, javnosti se obratio praunuk poslednjeg nemačkog cara Vilhelma Drugog. Princ Filip Kiril fon Projsen smatra da je kucnuo čas da Nemci razmisle o restauraciji monarhije. Obrazlažući, kako je rekao lični stav, pruski princ je istakao da bi budući monarh bio u prilici da slobodnije utiče na političare: „Carevi se ne smenjuju izglasavanjem nepoverenja, ne primoravaju na ostavku pretnjom ukidanja imuniteta...”

U aluziji na povod nedavne ostavke predsednika Kristijana Vulfa, princ je dodao: „Carevi ne primaju poklone, ni poklončiće, koji bi podstakli sumnju da je reč o mitu.”

S obzirom na to da je princ evangelistički pastor, šaljivdžije su već najavile „duel crkvenjaka” za prvu fotelju države. Trezveniji komentatori su istakli da šali nema mesta – lobija monarhista u Nemačkoj navodno jača, a krivica se pripisuje zakonskoj regulativi koja dozvoljava korišćenje plemićkih titula i povlastica, naravno i pratećoj propagandi u medijima.