Šekspir – u tri boje

Posle plesnih ostvarenja „Otelo” i „Božanstvena komedija”, odabir Šekspirovih „Soneta” za polazište tri samostalne koreografske vizije ukazuje na istrajavanje Bitef dens kompanije u nastojanju da se problematizuju i stvaralački promisle neki od mogućih pristupa koreografskom transponovanju velikih dela svetske literature.

Ono za šta bismo u potpunosti mogli da kažemo da daje pečat ostvarenju Dunje Jocić i njenoj scenskoj artikulaciji ovog pesničkog dela, postavljenoj daleko od svakog ilustrativnog pristupa, jeste vrlo prostudiran i dosledan koreografski koncept koji je, kao takav, autorkinoj ideji pribavio čvrsto strukturno uobličenje. Opšti koreografski manir, kao i načini sprovođenja scenskog postupka, pomno osmišljenog u svakom svom segmentu (vidan je dosluh autorkine opšte zamisli s rešenjima dizajna svetla Nikole Zavišića), učinili su ovaj rad Jocićeve reprezentativnim predstavnikom roterdamske škole „koreografskog mišljenja”. Njen energični, čvrsto vođeni i posve autentični umetnički izraz, koga dodatno krasi onaj „nerv” istinskog koreografskog dara, nadahnuo je tehnički precizno, ujednačeno i kompaktno izvođenje Milice Pisić, Strahinje Lackovića, Nikole Tomaševića, Miloša Isailovića i posebno upečatljive Nevene Jovanović.

Istoj književnoj građi Dalija Aćin-Thelander pristupila je sa stanovišta ispitivanja problema ljudske seksualnosti. Način na koji je autorka, kroz izvođenje Ane Ignjatović-Zagorac, usmerila svoje scensko viđenje ove teorijski i te kako zastupljene i umetnički potentne teme pokazao je da se pomanjkanje jasne koreografske koncepcije teško može nadomestiti programskim referisanjem na „velike” teme i velike pisce niti scenskom postupku pun legitimitet može pribaviti išta što leži izvan njega samog. Nastojanje da se, po svaku cenu, istraje u hermetičnom izrazu koji je već nagoveštavan u dosadašnjim radovima ove autorke ne bi predstavljalo mogući izvor nedoumica da se iza njega dalo naslutiti ozbiljnije i produbljenije idejno i scensko-koreografsko promišljanje zadatog problema. Time bi mnoga, uistinu zanimljiva i obećavajuća koreografska rešenja, ali već odavno uočena u radu slavnog Vima Vandekejbusa, bila izdignuta iznad ovog zatečenog nivoa nedovoljno elaboriranih,pukih koreografskih i scenskih predloga. Tako je odličan i inicijalno izuzetno efektno postavljen kontrast između minimalističkog koreografskog izraza i barokne nabujalosti muzike Henrija Persla ostao nerazrađen, prepušten scenskom i koreografskom tretmanu koji je, čini se, isuviše olako odustao od dubljeg traganja.

U odnosu na prethodna dva autora, Leo Mujić je svoje koreografsko viđenje ovog, prema nekim teoretičarima, najintimnijeg Šekspirovog dela, značajnije prožeo lirskim tonom. Uz Bahovu muziku, pomenutim igračima (Lacković, Isailović, Tomašević), ovde su se priključili Ašhen Ataljanc i Dejan Kolarov. Budući da se Mujićev izraz nalazi direktno na liniji priznatog i decenijama prisutnog koreografskog stila, zastupljenog u najznačajnijim evropskim koreografskim centrima, od autora se očekivalo da svoj izraz u većoj meri podvrgne stvaralačkim postupcima oneobičenja, snažnijeg autorskog pečata. Ovako, teško da delo može pretendovati na to da savremenom gledaocu pruži mnogo više od ugodnog osećaja prijatnosti. To je i razlog što se, i pored činjenice da se radi o krajnje korektno sazdanom ostvarenju, ipak nismo mogli oteti utisku izvesne doze prozaičnosti celokupnog autorovog koncepta, koja je, na momente, pobuđivala ravnodušnost. Pa ipak, Mujićev rad je podstakao i vidno inspirisao sve protagoniste, koji su se nametnuli svojom izuzetno posvećenom i osmišljenom interpretacijom. Posebno ističemo nastup Miloša Isailovića, koji je nenametljivo, krajnje suptilno odabranim igračkim sredstvima, skrenuo punu pažnju na neobičnu posebnost svog igračkog dara.

Milena Jauković