Za jednog učenika dvanaest nastavnika

Kraljevo – Da nije reč o demografskoj situaciji, jedanaestogodišnji Lazar Cvetković i zaseoka Dubova, koje pripada većem seoskom naselju Gokčanici, imao bi, što se obrazovanja tiče, tretman kao da je iz kraljevske kuće. Njega, jedinog učenika petog razreda uči 12 nastavnika. On do škole, u pomenutoj Gokčanici, putuje nepuna dva a nastavnici iz Ušća, Raške i Kraljeva, od devet do 60 kilometara. Lazar je odličan đak, primer je drugarima iz drugih razreda, a njih je još u drugom, trećem i četvrtom razredu četvoro, u šestom pet, u osmom pet. Nema nijednog učenika u sedmom, a od ove godine ni u prvom. Nažalost, prvaka neće biti ni naredne godine.

Tako se polako gasi najstarija škola u Ibarskoj dolini. I, tu ispred škole priča nam Dobrivoje Milašinović, šef mesne kancelarije kojeg svi znaju po nadimku Trifke, u njegovo vreme ovde je bilo i te kakve dečije graje, jer je sredinom sedamdesetih škola sa tri izdvojena odeljenja imala oko 600, a početkom osamdesetih oko tri stotine učenika. On nas još podseća da je stara školska zgrada, kojoj je sada krov urušen i ne zna se da li će uopšte biti popravljen, sagrađena još 1867. godine. Tu su se školovala deca iz brojnih sela duž Ibarske doline, od Polumira do Raške, a na delu neoštećenog zida stoji tabla sa natpisom da su ovde prva slova i znanje stekli kasnije ugledni univerzitetski profesori dr Milivoje Minović lingvista, dr Desimir Obrenović specijalista u oblasti finansija i dr Miloje Minović u oblasti elektrotehnike.

Drugu, novu školsku zgradu pred početak ove školske godine „glancaju” pomoćni radnici Dragica Banković i Ljubinko Banković. No, u pet učionica i kabinetu za informatiku biće isti broj dece kao i nastavnika u zbornici.

– Najpre je kriva država, jer kad se štedelo prvo se selu ukidalo. Ovde, primera radi, ima sto kilometara seoskih puteva, a mi smo ove godine, za popravku ukupno dobili 250.000 dinara. Kad smo pre pet godina stradali od poplave, opština nam je odobrila 750.000 dinara, ali ni dinar nam nije uplaćen, kad se smanjivala administracija najpre je kurir Lazar Stanojčić iz ove mesne kancelarije otpušten. I, selo i sada ima oko 750 žitelja, ali su sve stariji, jer čim im dete za školu stigne roditelji se sele u Kraljevo. Deca se dole školuju, a roditelji ovde povremeno dolaze i rade na imanjima, u zabranima. Vidite ima njih 15 iz Gokčanice koji rade u rudniku u Ušću, udaljenom devet kilometara, ali su kuće napustili ili samo najstarije u porodicama ostavili i odselili se u Kraljevo. Sada, svakodnevno, po pedeset kilometara odozdo putuju na posao, a rudnik im plaća prevoz. Neki podsticaj, neke mere država mora da preduzme – kaže Milašinović, dodajući da je prošle godine ovde bilo jedno venčanje, a ove još nijedno.

U kancelariji matične škole „Milun Ivanović” u Ušću na Ibru zatičemo Danu Đoković, direktorku, koja nam upotpunjuje ovu neveselu demografsku sliku podacima da je za četiri godine na ovom području pedesetoro dece manje, da jedno dete pohađa osnovnu školu u zaseoku Borovo a da su bez ijednog učinka u pomenutom periodu ostala i ukinuta isturena odeljenja osnovnih škola u Predolama, Tepečima i Popovoj Reci. Inače, ona je, kao učiteljica radila u seoskim školama u Borovu, Bzoviku, Tepečima, Đakovu, Polumiru...

– Sve su to škole gde se smanjivao broj đaka, a kad ostanete sa jednim učenikom, ne zna se kome je teže. Tu nema grupne nastave, vi ste mu partner u svemu, pa i u fudbalu na časovima fizičkog vaspitanja. Moramo zaboraviti na strah od egzistencije i početi da rađamo decu –kaže direktorka Đoković.

U opštinskoj upravi u Kraljevu, od načelnika republičkog odeljenja za prosvetu Žarka Milosavljevića doznajemo:

– Na području Kraljeva, Raške i Vrnjačke Banje nema prigradskog i seoskog naselja gde će ove školske godine prvaka biti više nego lane, odnosno prvi razred je upisalo 1.804 đaka, što je 73 manje nego prošle godine. Pored pomenutog Borova, koje je na kraljevačkom području, još u tri škole, samo na teritoriji opštine Raške, uči po jedan đak. A, zbog toga što od ove jeseni nema nijednog prvaka potpuno će prestati sa radom istureno školsko odeljenje u Propljenici, selu ispod planine Čemerno, udaljenom četrdesetak kilometara od Kraljeva.