Novi policijski bonton

Policajac u civilu prilikom kontakta sa građanima mora, po službenoj dužnosti, da pokaže službenu značku i legitimaciju, dok je uniformisani policajac koji na uniformi ima značku, legitimaciju dužan da pokaže samo po zahtevu građanina. Pripadnici MUP-a Srbije dužni su da se ponašaju uljudno, ne smeju da obavljaju policijske poslove pod uticajem alkohola ili omamljujućih sredstava koja utiču na njegove psihofizičke sposobnosti.

Sve ovo propisano je Pravilnikom o načinu obavljanja policijskih poslova koji je nedavno stupio na snagu. Ovaj dokument potpisao je ministar unutrašnjih poslova Dragan Jočić i u njemu je naveden niz uputstava o načinu ponašanja i delovanja policijskih službenika.

Pored odredbi koje se odnose na opšte vaspitanje i odnos prema poslu, u pravilniku je naveden niz detalja koje mora da zna svaki policajac, a dobro bi bilo i građanin kome se može desiti da mu čuvar reda zatraži – telefon ili automobil. Policajac pre upotrebe "najbližeg dostupnog tuđeg prevoznog sredstva ili sredstava veze", u slučajevima pod uslovima i na način utvrđen Zakonom o policiji, mora "držaocu tih sredstava da saopšti razloge za upotrebu, izuzev ako to u datim okolnostima nije moguće".

O upotrebi automobila ili telefona policajac izdaje potvrdu koja sadrži podatke o upotrebljenom sredstvu i vremenu upotrebe. Za saobraćajno sredstvo unose se i podaci o broju pređenih kilometara, razlogu upotrebe i eventualnoj šteti prouzrokovanoj upotrebom. Po izdavanju potvrde policajac će poučiti osobu da kao vlasnik prevoznog sredstva, odnosno telefona ima pravo na naknadu troškova i eventualne štete prouzrokovane upotrebom stredstava. Prevozna sredstva i sredstva veze Vojske Srbije, kao i diplomatsko-konzularnih predstavništava nije moguće upotrebiti bez prethodnog pribavljanja saglasnosti Vojske, odnosno diplomatskih predstavništava.

– Neposredni starešina dužan je da pre početka službe policajce upozna sa službenim zadacima i da proveri da li su psihofizički sposobni za obavljanje dužnosti, propisno odeveni i opremljeni ispravnim formacijskim oružjem i opremom. Ako ti propisi nisu ispoštovani, starešina mora da zabrani prijem službe, odnosno onemogući "dalje vršenje službe" – kaže se u pravilniku.

Ovim pravilnikom su propisane i takozvane mere ciljne potrage, za koje su pojedini bivši pripadnici policije govorili da su ukinute. Mere ciljne potrage odnose se, pre svega, na osobe koje se nalaze na poternicama. Mere primenjuje kriminalistička policija.

– Primenu mere ciljne potrage direktoru policije predlaže načelnik kriminalističke policije. Predlog se sačinjava u pismenom obliku i sadrži podatke o osobi koja se traži, krivičnom delu koje je počinio, raspisanoj međunarodnoj poternici, načinu primene mere, obimu i trajanju mera, kao i navode o osnovanosti razloga za primenu – propisuje novi pravilnik policije.

Istim pravilnikom bliže se propisuje i snimanje policije na javnim mestima. O snimanju odlučuje načelnik područne policijske uprave. Odluka o snimanju javnog mesta ili skupa, kao i o snimanju postupanja policije na tom mestu, pre početka se javno saopštava "na pogodan način" a u praksi to je najčešće saopštenje objavljeno u medijima ili na sajtu MUP-a Srbije.