Kao nikada pre – čak četiri srpska filma u Berlinu

Filmom „Veliki majstor” („The Grandmaster”) hongkonškog reditelja Vonga Kar Vaija, ujedno i predsednika ovogodišnjeg žirija glavnog takmičarskog programa, u četvrtak veče (7. februar) svečano počinje 63. Berlinski festival.

Ovo će ujedno biti i svetska premijera raskošne epske kostimirane drame o životu legendarnog kung-fu majstora Ipa Mana, mentora Brusa Lija i osnivača ving čun kung-fu stila, čija je radnja smeštena u buran period kineske istorije (1930), a u kojem glavne uloge tumače Toni Leung i kineska diva Žang Žiji.

Vong Kar Vai će zajedno sa ostalim članovima žirija u čijem su sastavu i reditelji: Suzan Bir (danska), Andreas Drezen (Nemačka), Elen Kuras (SAD), Širin Nešat (Iran) i Atina Rejčel Cangari (Grčka), kao i slavni američki glumac Tim Robins, razmatrati vrednosti 19 filmova koji se takmiče za „Zlatnog medveda”. Među njima su, između ostalih, i filmovi: „Dug i srećan život” Borisa Hlebnikova (Rusija), „U ime” Malgorške Šumovske (Poljska), „Kamil Klodel 1915” Bruna Dimona (Francuska), „Zlato” Tomasa Arslana (Nemačka), „Neophodna smrt Čarlija Kantrimena” Frederika Bonda (SAD), „Ničija ćerka” Honga Sangšua (Južna Koreja), „Ničija poza” Kalin Petera Necera (Rumunija), „Raj: Nada” Urliha Zajdla (Austrija, poslednji film iz takozvane rajske trilogije), „Obećana zemlja” Gasa Van Senta (SAD), „Sporedni efekti” Stivena Soderberga (SAD), ali i najnoviji film iranskog reditelja Džafara Panahija „Spuštena zavesa”, koji je radio u saradnji sa Kambozijom Partovi.

– Mladi talenti i ugledni filmski umetnici predstaviće filmove u kojima su realnost i fikcija zbunjujuće slični. Svetska nezavisna kinematografija doživljava preporod, brz i uzburkan, život je težak i nepravedan, ali i dalje mnogo zabavan – objasnio je svoju selekciju u kojoj ponovo ima puno debitanata, direktor festivala Diter Koslik.

U njegovom glavnom takmičarskom programu ni ove godine nema srpskog filma. Prazno mesto u Koslikovom planeru, u rubrici film jugoistočne Evrope, zauzeo je ove godine bosanskohercegovački reditelj Danis Tanović sa filmom „Epizoda u životu berača željeza”, dokumentarističkom dramom o romskim skupljačima otpada, u kojoj glavne uloge tumače naturščici Senada Alimović i Nazif Mujić.

Međutim, što se srpske kinematografije tiče, 63. Berlinale biće i te kako zapamćeno. Kao nikada pre na ovom uglednom festivalu, Srbija je predstavljena sa čak četiri svoja filmska dela, sa potpisima pet naših mlađih autora, od kojih su čak tri žene.

U glavnom takmičarskom programu kratkih filmova, u selekciji od 27 filmova iz 20 zemalja sveta, za nagradu „Zlatni medved” takmiči se Ivana Todorović (1979) sa svojim dokumentarcem „Ja, kad sam bila klinac, bila sam klinka” (proizvodnja: DKSG), filmom o ljubavi, sreći i želji za pripadanjem, pričom o transrodnoj osobi, o prodavačici ljubavi Goci koja beogradskim ulicama hoda obučena kao muškarac. Ovo je još jedan socijalno angažovani film, u svetu višestruko nagrađivane beogradske dokumentaristkinje koja živi na relaciji Beograd–Njujork, čiji su filmovi korišćeni kao deo kampanje u borbi protiv nasilja mladih u Njujorku, ali i u sklopu nastave građanskog vaspitanja u Srbiji i na univerzitetima širom sveta.

U uglednom berlinskom „Forumu”, posle dobrog prijema na američkom Sandensu, evropsku premijeru imaće film „Krugovi” Srdana Golubovića (1972), savremena trostruka priča o jednom herojskom delu i njegovim pozitivnim posledicama, čija se radnja kružno odvija u Trebinju, Beogradu i Haleu (Nemačka). Golubovićev film postavlja pitanje da li je herojsko delo uzaludna žrtva ili je, kao kamen bačen na površinu vode koji proizvodi krugove koji se šire kroz vreme i prostor, podsticaj za činjenje novih dobrih dela. „Krugovi” (proizvodnja „Baš Čelik”) je film samo polazno inspirisan herojskim, iznad svega humanim činom tragično preminulog Trebinjca Srđana Aleksića, sve ostalo je plod fikcije filmskih scenarista Srđana Koljevića i Meline Pote Koljević. Osim reditelja Golubovića, njegove supruge i producentkinje Jelene Mitrović i scenarističkog para, film će na premijeri u Berlinu predstavljati i brojna glumačka ekipa predvođena Aleksandrom Berčekom, Nikolom Rakočevićem, Leonom Lučevim, Nebojšom Glogovcem i Hristinom Popović.

Takođe u „Forumu”, u sekciji koja nosi naziv „Prošireno”, uz filmove među kojima je i „Mame” ovogodišnje dobitnice berlinske „Zlatne kamere”, glumice i rediteljke Izabele Roselini, biće prikazan dugometražni dokumentarni film „Jugoslavija, kako je ideologija pomerala kolektivno telo” Marte Popivode (1982) beogradske rediteljke, poznate i veoma angažovane video-umetnice i kulturne radnice. Njen film, bogati istraživački esej, pogled je iz veoma lične perspektive na istoriju socijalističke Jugoslavije do njenog dramatičnog kraja, njene transformacije u nekoliko novih demokratskih država, ali i transformacije od socijalizma do neoliberalnog kapitalizma.

U još jednom paralelnom programu Berlinala, u „Generaciji 14+”, u selekciji kratkih filmova biće viđen i čudesan, ironični i antiutopijski kvazidokumentarac, kratki animirani film „Zečija zemlja”, u originalu „Rabbitland”, autora Ane Nedeljković (1978) i Nikole Majdaka juniora (1972). Iza ovog angažovanog „crtaća”, u kojem se autori namerno koriste bezopasnim svetom krpenih lutki i plastelinskih figurica, kako bi predstavili brutalnu sliku savremenog društva i preispitali slobodu izbora i identitet pojedinca i mase, kao producent takođe stoji kuća „Baš Čelik” Srdana Golubovića.

Tokom festivala, opet vidno mesto na Evropskom filmskom marketu imaće i štand Filmskog centra Srbije...