EU za sada ne razlikuje bosanski, crnogorski, srpski...

Od našeg specijalnog izveštača

Brisel – Polemike oko toga da li postoji autentičnost bosanskog jezika, kojim jezikom govore u Crnoj Gori ili da li postoje razlike između srpskog i hrvatskog jezika zasad su poprilično daleko od Evropske unije. U sedištu evropske birokratije na zvaničnom nivou zasad ne prepoznaju „razlike” među jezicima proisteklim iz srpskohrvatskog, odnosno hrvatskosrpskog jezika, ali se zato ubrzano pripremaju za ulazak hrvatskog jezika među trenutno 23 zvanična jezika EU.

Dok se u Srbiji lingvisti spore oko toga da li postoji suštinska razlika između srpskog i bosanskog jezika, neki se pitaju da li je moguće da se „balkanska svađa oko jezika” prenese u budućnosti i u Brisel budući da će Hrvatska za manje od pet meseci postati deo EU, a samim tim će imati i mogućnost da odlučuje o budućim zvaničnim jezicima EU. Na pitanje „Politike” da li je teoretski moguće da prilikom ulaska Srbije u EU Hrvatska blokira prihvatanje srpskog kao zvaničnog jezika EU, jedan od portparola Evropske komisije kaže samo da „svaka država koja postaje članica EU određuje koji će jezik biti njen zvanični jezik u institucijama unije”.

„Pre pristupanja EU, svaka država članica određuje koji jezik želi da koristi kao svoj zvanični jezik za potrebe EU. Odluku o ovom pitanju mora jednoglasno da donese Savet ministara EU, a sporazum postaje deo Akta o pristupanju EU”, objašnjava Denis Abot, portparol evropske komesarke za obrazovanje, kulturu, višejezičnost i omladinu.

Abot, međutim, nije komentarisao eventualnu mogućnost da Hrvatska (koja će u vreme pristupanja Srbije uveliko biti članica EU) blokira u Savetu ministara odluku o prihvatanju srpskog kao zvaničnog jezika EU, ali poznavaoci prilika u Briselu kažu da se nikad tako nešto nije dogodilo prilikom pristupanja neke zemlje.

Zasad niko u briselskoj administraciji ne razmatra niti da li postoje esencijalne razlike među jezicima koji se pričaju u Srbiji, Hrvatskoj, Crnoj Gori i Bosni i Hercegovini, niti da li će jednog dana kada ove zemlje pristupe EU biti doneta odluka da se zarad ekonomičnosti, kao u Haškom tribunalu, prevodi na „bosansko-hrvatsko-srpski” jezik. Prema rečima nadležnih u EU, sve zavisi od zemlje koja ulazi u članstvo, a do tada Brisel se jedino ubrzano priprema za ulazak hrvatskog jezika među zvanične jezike EU.

„Generalni direktorat zadužen za prevođenje zapošljava prevodioce sa zvaničnih jezika EU. Srpski, crnogorski i bosanski nisu među njima, a zasad nije ni hrvatski. Ukoliko je potreban prevodilac za neki od ovih jezika, Komisija angažuje honorarne prevodioce”, kaže Abot i dodaje da je, imajući u vidu hrvatsko pristupanje EU 1. jula 2013, „Komisija angažovala 36 hrvatskih prevodilaca i sedam pomoćnika koji se pripremaju za uključenje hrvatskog među zvanične jezike EU”.

U briselskim krugovima može se čuti da se hrvatskom članstvu u EU raduju pojedini administrativni službenici iz Slovenije, koji su nekad učili srpskohrvatski jezik, a sada uz sertifikat dobijen posle završenog besplatnog kursa hrvatskog jezika mogu da u svoj rezime napišu da znaju još jedan zvanični jezik EU i samim tim dobiju veću platu.

„Oko 50 komisijinih prevodilaca, koji pokrivaju različite jezike, imaju neko znanje hrvatskog. Komisija organizuje standardne kurseve jezika u Briselu i Luksemburgu kako bi pripremila aktuelno osoblje za trenutak kada hrvatski bude zvanični jezik EU. Kurs jezika u Hrvatskoj je pohađalo 28 prevodilaca, uglavnom onih koji prevode sa engleskog i francuskog”, kaže Abot i dodaje da u tome ko će proći kurs jezika i obuku za prevođenje, nacionalnost ne igra nikakvu ulogu, već je presudni faktor jezik na koji prevode.

Prema rečima jedne Italijanke koja je prevodilac u Evropskoj komisiji, ona je znanje bosanskog jezika stečeno u Sarajevu sada iskoristila da dobije sertifikat za prevođenje sa hrvatskog.

„Kako bih prevodila sa hrvatskog morala sam da prođem kurs. Prosto da ne bih govorila ’hiljada’ već ’tisuća’. To su one male razlike između jezika koji se govori u Bosni i onog koji se govori u Hrvatskoj”, kaže ona za „Politiku”, insistirajući na anonimnosti, budući da je prevodiocima zabranjeno da daju izjave za medije.

--------------------------------------------------------------------

Plate prevodilaca

Zvanična početna bruto plata za administrativne službenike EU u okviru platnog razreda AD5 iznosi 4.349 evra, dok simultani prevodioci i pravni eksperti sa znanjem prevođenja spadaju u platni razred AD7 sa početnom bruto mesečnom platom od 10.324 evra. Na sve te iznose moguće je dobiti i dodatak od 16 odsto, u slučaju preseljenja zbog posla. Inače, godišnji troškovi pisanog i usmenog prevođenja u okviru institucija EU iznoseoko milijardu evra, a iza tog ogromnog posla stoji „armija” od oko 3.000 prevodilaca.