Čija je najstarija zgrada

Užice – Čija je najstarija javna zgrada u Užicu, napravljena još 1859. godine, u kojoj je poslednjih decenija smeštena vojna komanda ovog kraja? Država kaže da je to imovina vojske, dakle državna. Opština užička, pak, smatra da je ona pravi gazda. Sudski spor već mesecima o tome traje, pravosnažna presuda još nije doneta.
Ovo golemo zdanje, od 1.039 kvadrata raspoloživog prostora, nalazi se na veoma dobrom mestu u centru grada. U zgradi veliki broj kancelarija koje vojska odavno koristi. Bila je tu nekad Komanda Užičkog korpusa, mesto odakle je njen čelnik, obično general po činu, sa saradnicima rukovodio ovom vojnom oblasti. U poslednje vreme, u doba vojnih transformacija, na ovom zdanju stoje dve table: "Komanda vojnog odseka" i "Komanda garnizona".

zgrada je podignuta pre bezmalo vek i po, najduže od svih javnih objekata se ovde održala. Još su u vreme ustavobranitelja započeli njenu gradnju, završivši je posle osam godina. U nju se tada smestila glavna užička civilna vlast: okružno načelstvo i okružni sud. Za srpski živalj male čaršije ovakva građevina značila je krupan napredak. Istoričari su kasnije o tom zdanju zapisali: "Godine 1859, dakle pre odlaska Turaka, užičko okružno načelstvo dobilo je svoju zgradu. Koristiće je administracija i vlast načelstva. Izgradnjom nove zgrade načelstva (sadašnje zgrade opštine Užice, i to 1927. godine) u tu staru zgradu će se useliti vojska".

I tako su civilna i vojna vlast, gotovo po pola, podelili godine boravka u ovom zdanju. Prvi katastarski premer obavljen je 1934, i tada su zgrada i zemljište upisani kao svojina Drinske banovine. Posle rata, 1948. godine, revizijom katastra, ovu nepokretnost upisuju kao svojinu Gradskog i Narodnog odbora Titovo Užice. Ali, od 1953. do 1957, kao korisnik upisuje se Državni sekretarijat za poslove narodne odbrane.

U tom zamešateljstvu prolaze decenije, pa dolazi i doba državne zajednice SCG. U to vreme opština i Republika Srbija, zbog vlasništva nad tim objektom, zajedno podnose tužbu protiv državne zajednice, a kad se SCG raspala, tužba je naravno povučena. Onda je to "sudsko" zajedništvo opštine i republike, osamostaljenjem Srbije, pretvoreno u međusobni sudski spor oko sudbine najstarijeg užičkog zdanja. O tome za naš list govori opštinski javni pravobranilac u Užicu Obrad Jeremić:

– Tužili smo Republiku Srbiju, tražeći da se objekat vrati opštini. Zapravo, da se utvrdi pravo opštini da bude korisnik te državne svojine, budući da će, kad bude donet zakon o vraćanju svojine nad nepokretnostima opštinama, ona od korisnika postati vlasnik. U protivnom, vojska može objekat da otuđi, da proda privatniku, iako je reč o zdanju posebne arhitektonske i istorijske vrednosti, koje treba zaštititi. Zato će ovo pravobranilaštvo, bez obzira na rezultat spora, pripremiti predlog za opštinsku odluku kojom će se od vlade Srbije tražiti da zgradu proglasi spomenikom kulture.

Od minule jeseni, pred sudom se vodi spor oko toga ko je vlasnik, a opština Užice do sada nije imala naročitog uspeha u tom procesu. Naime, prvostepeni sud je odbacio tužbeni zahtev opštine, navodeći da je Ministarstvo odbrane u dugom vremenskom periodu koristilo ovaj objekat, te da opština Užice nije dokazala osnov za sticanje prava korišćenja. Potom, opštinski pravobranilac je na tu presudu uložio žalbu užičkom Okružnom sudu i tu još nije doneta odluka.