Uplata 15 dinara, provizija 35

Kada je Beograđanin R. Dž. uplatio 15 dinara opštom uplatnicom, nije ni očekivao da će mu biti naplaćena provizija veća od iznosa uplate – 35 dinara. Iako je, zapravo, reč o jednoj od najmanjih provizija, budući da na šalterima pojedinih banaka ona iznosi i više od 60 dinara, našeg čitaoca je zanimalo zbog čega je to tako.

– Uplatio sam naknadu za izdavanje zdravstvene knjižice RFZO-u, i to opštom uplatnicom. Mali je iznos, ali je provizija više nego dvostruko veća od iznosa uplate. Zašto je to tako i ko određuje visinu provizija? – pitao nas je ovaj čitalac.

Banke i Pošta same određuju visinu provizija i one zavise od mnogo toga. Provizije u Pošti godinama su jedne od najnižih u Srbiji i upravo je u Pošti najviše računa za komunalije za koje se ona uopšte i ne naplaćuje. U bankama, sa druge strane, visina provizija zavisi od toga da li je neko klijent banke ili nije, dok je plaćanje računa preko sve popularnijeg e-bankinga (plaćanje preko interneta) ili trajnog naloga bez provizije za klijente.

U zavisnosti od ovih faktora, raspon provizija prilikom plaćanja računa ili uplata preko opštih uplatnica u Srbiji varira, od 30 ili 35 dinara pa do više od 60. A kako ističu u finansijskom portalu „Kamatica”, osim toga da li je neko klijent banke, na visinu provizije utiče i to o kojoj sumi je reč, koja je svrha uplate, pa čak i u koje doba dana se račun plaća.

– Banke naplaćuju različite provizije za iste usluge u zavisnosti od statusa klijenta, vremena realizacije naloga u toku dana, kao i svrhe transakcije. Tako može da se desi da u zavisnosti od svega toga, na primer, telefonski račun od 500 dinara u banci platimo čak 650 dinara – navode u „Kamatici”.

Kako kažu, provizije se naplaćuju po nekoliko principa:

– minimalna, koja označava najnižu moguću proviziju koju u toku poslovnog dana klijent može da plati za realizovanje nekog platnog naloga

– standardna, koja označava standardnu proviziju koju bi prosečan (bez posebnog statusa) klijent platio za realizaciju platnog naloga u 11 časova (iskazano u procentima)

– maksimalna koja označava maksimalni mogući iznos provizije koji bi klijent mogao platiti banci u toku poslovnog dana zbog brzine realizacije (ukoliko je nalog ispostavljen kasnije u toku poslovnog dana)

Kako u praksi funkcioniše ovaj princip naplate provizija i šta znači to kada banka kaže da je provizija, na primer, 40 dinara, odnosno jedan odsto? Ukoliko, recimo, račun za telefon iznosi 500 dinara, iznos računa se prvo množi sa procentom. Po procentualnom rasponu provizija od jedan odsto bi bila pet dinara. Međutim, ta provizija je manja od minimalne, pa će banka ipak umesto toga naplatiti svojih 40 dinara.

– Ali, ako ste napravili malo veći račun za mobilni telefon i on iznosi 6.500 dinara, pri plaćanju računa ćete u zavisnosti od banke u kojoj plaćate platiti 32,5 dinara (0,5 odsto vrednosti), kod drugih 65 dinara (jedan odsto od vrednosti), a kod pojedinih minimalnu proviziju od, na primer, 60 dinara – objasnili su u „Kamatici”.

Koliko tačno iznose provizije, pitali smo „Poštu Srbije” i pojedine banke:

Pošta

Naknada za uplate opštom uplatnicom do 4.500 dinara je 45 dinara, za uplate preko 4.500 do 500.000 dinara je jedan odsto od iznosa, a za uplate preko 500.000 dinara maksimalna naknada je 5.000 dinara.

Provizija za uplate po originalnim računima „Telekoma”, „Telenora”, VIP-a, „Elektrosrbije” i „Jugoistoka” je 35 dinara za uplate do 3.500 dinara, za uplate preko 3.500 do 500.000 dinara je jedan odsto od iznosa, a za iznose preko 500.000 dinara je 5.000 dinara.

Za plaćanje računa Elektrodistribucije Beograd, Infostana Beograd, Elektrovojvodine, PTT KDS-a i PTT Neta, „Pošta Srbije” ne naplaćuje proviziju od građana.

Banka Inteza

Prilikom uplata na šalterima banke korisnici „inteza hit” i „inteza magnifika” tekućih računa plaćaju proviziju u iznosu od 30 dinara za uplate do 50.000 dinara odnosno 0,3 odsto od visine iznosa, a maksimalno 2.000 dinara za uplate preko 50.000 dinara. Takođe, provizija na uplate na šalteru za ostale klijente banke i druge građane iznosi jedan odsto od visine računa, minimalno 60 dinara, a maksimalno 5.000 dinara. Banka Inteza oslobađa provizija uplate koje se vrše u humanitarne svrhe. Nudimo besplatnu uslugu trajnog naloga uz koju brigu o izmirivanju računa preuzima banka, a transakcije su oslobođene plaćanja provizije. Svi klijenti Banke Inteza imaju priliku da putem infoterminala u odabranim ekspoziturama izmire svoje račune bez uvećanja za bankarsku naknadu.

Komercijalna banka

Komercijalna banka za plaćanje računa za struju i infostan ne naplaćuje provizije. Bankarska provizija za ostale račune je 0,5 odsto od iznosa računa, a minimum 35 dinara. Provizije su iste za klijente banke i one koji to nisu. Bankarska provizija za plaćanje računa je nepromenjena nekoliko poslednjih godina. Za plaćanje računa preko sistema e-banking provizija se ne naplaćuje.

Sosijete ženeral banka:

U Sosijete ženeral banci uplate na račun humanitarnih organizacija oslobođene su troškova. Interni dinarski transferi se takođe ne naplaćuju. Eksterni transferi (uključeni troškovi kliringa NBS) za klijente banke naplaćuju se na sledeći način:

- Naknada banke iznosi 0,5 odsto od iznosa transfera (minimalno 40  dinara).

- Za iznose od 600.000 do 1.000.000 dinara maksimum naknade je 3.000.

- Za iznose preko 1.000.000 dinara maksimum naknade je 5.000 dinara.

Eksterni transferi (uključeni troškovi kliringa NBS) za fizička lica koja plaćanja ne vrše preko tekućeg računa i za fizička lica koja nisu klijenti banke, naplaćuju se na sledeći način: jedan odsto od iznosa transfera (minimum 70 dinara, maksimalno 5.000 dinara).

Rajfajzen banka

Interne transakcije (plaćanja/prenosi u okviru banke):

- plaćanja/prenosi između dva računa istog klijenta – bez naknade

- plaćanje/prenosi između klijenta i banke – bez naknade

- plaćanje/prenosi između učesnika u platnom prometu – 0,5 odsto, minimum 40, maksimalno 8.000 dinara.

- uplate od građana koji nisu klijenti banke – jedan odsto, najmanje 80, najviše 8.000 dinara

- hitni nalozi – 120 dinara.

- Eksterne transakcije (plaćanja/prenosi van banke):

- plaćanja/prenosi između učesnika u platnom prometu – jedan odsto, minimum 80, maksimalno 8.000 dinara

- uplate građana koji nisu klijenti banke – 1,5 odsto, najmanje 100, najviše 8.000 dinara

- hitni nalozi – 120 dinara.

Sve uplate na račune koji su otvoreni u humanitarne svrhe bez naknade su. Plaćanja preko trajnih naloga i elektronskog bankarstva bez naknade su.