Otpadne vode teku Dunavom

Procenjeno je da se u Srbiji godišnje izliva 72.000 tone azota i 7.000 tona fosfora, što predstavlja 13 odsto od ukupnog zagađenja ove reke azotom i 14 odsto od ukupnog njenog zagađenja fosforom. Srbija je na trećem mestu po količini azota i na drugom mestu po količini fosfora koja se uliva u vode Dunava iz svih 13 zemalja dunavskog basena.Međunarodni tim stručnjaka će od polovine avgusta do kraja septembra istraživati kvalitet vode i stepen zagađenja na 95 lokacija duž celog toka reke Dunav i njegovih pritoka, Drave, Tise, Velike Morave…

Analiziraće se voda, sedimenti, mulj, alge i školjke. Ova naučna ekspedicija, najveća do sada, biće praćena međunarodnom saradnjom jedanaest podunavskih zemalja u cilju zaštite i unapređenja vodnih resursa reke koja je jedinstvena na svetu po broju zemalja koje dele njen sliv. Međunarodni tim će se sastojati od 17 naučnika iz Nemačke, Austrije, Češke, Slovačke, Mađarske, Srbije i Rumunije, naučnika iz Danske kao i nacionalnih eksperata. Ekspedicija će koristiti tri broda, po jedan iz Srbije, Mađarske i Evropske unije. Učesnik ovog projekta je Ministarstvo za poljoprivredu, šumarstvo i vodoprivredu Republike Srbije.

Kako je kazao Branislav Božović, iz Sekretarijata za zaštitu životne sredine, Beograd je jedini grad u Evropi u kom još nije započeta izgradnja postrojenja za preradu otpadnih voda. Trenutno otpadne vode grada kroz nekoliko desetina ispusta idu direktno u Dunav i Savu.

I u većini ostalih zemalja dunavskog sliva nedovoljnim tretmanom gradskih i otpadnih voda, kao i kroz poljoprivrednu proizvodnju, stvaraju se velike količine nutricijenata i otrova koji putem kanala ili reka direktno dospevaju u Dunav.

Nikola Marjanović, direktor Direkcije za vode Srbije, upozorava da je to alarmantno budući da se više od 100 miliona ljudi koji žive u dunavskom slivu vodom za piće snabdeva upravo iz pomenutih vodnih resursa. On kaže da neprečišćene industrijske otpadne i kanalizacione vode veoma doprinose zagađenju reka.

Zbog toga je prošle godine predstavljen projekat smanjenja zagađenja Dunava iz industrije u Srbiji. Projekat će se sprovoditi na području opština Šabac, Požarevac, Vrbas i Novi Sad. Cilj ovog projekta je širenje i promovisanje održive proizvodnje i dobre poljoprivredne prakse kojom se ne ugrožava životna sredina na području dunavskog basena. Predviđeno vreme sprovođenja projekta je četiri godine, a u tom periodu osnovne aktivnosti projekta odnosiće se na više komponenti: kvalitetnija životna sredina, harmonizacija nacionalnog zakonodavstva sa standardima Evropske unije, edukacija srpskih farmera kao i podizanje opšteg nivoa svesti o značaju i očuvanju voda i životne sredine.

Projekat sprovodi Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede koje učestvuju u finansiranju iz sredstava donacije Svetske banke i Međunarodnog fonda za zaštitu životne sredine. Za njegovo sprovođenje je obezbeđeno devet miliona dolara. Ostali donatori su Švedska agencija za razvoj, u iznosu od četiri miliona dolara, i Evropska agencija za rekonstrukciju.

Neposredni cilj ovog projekta je smanjenje zagađenja vode Dunava i njegovih pritoka nutrijentima sa stočnih farmi, posebno sa farmi svinja i goveda, kao i smanjenje količine nutrijenata koji se izlivaju iz klanične industrije. Nutrijenti prvenstveno potiču iz izmeta goveda svinja i živine koji se u narodu popularno nazivaju stajnjak i osoka, a čine ih azotna i fosforna jedinjenja koja kada dospevaju u prekomernim količinama u vode izazivaju preterani razvoj algi. To  ima za posledicu da voda u tim tokovima postaje zagađena, neprijatnog mirisa, neupotrebljiva za kupanje i piće.

U cilju zaštite Dunava krajem juna biće organizovana akcija čišćenja Velikog ratnog ostrva od čvrstog otpada. Sekretarijat za zaštitu životne sredine Beograda priprema projekat za odmuljivanje kanala Galijaš – važnog, jer je reč o mrestilištu riba ugroženom usled nanosa mulja od poplava iz prethodnih godina.