Saveznici kao protivnici

Od našeg stalnog dopisnika
Vašington, 15. jula – Ko god je pomislio da u Iraku, posle svega što ga je snašlo, ne može biti bitnijih iznenađenja do uspostavljanja sada nedosežnog mira – prevario se. Upravo je obelodanjeno da glavninu stranih gerilaca na tom ratištu čine državljani – Saudijske Arabije, koja važi za jednog od ključnih saveznika SAD na Bliskom istoku.

Prema današnjem izveštaju "Los Anđeles tajmsa", koji se poziva na izjave američkih zvaničnika, među "eksportovanim" diverzantima koji "u Iraku napadaju vojnike SAD, lokalne građane i regularne trupe", čak je 45 procenata Saudijaca, tri puta više nego Sirijaca, 15 odsto, koju Vašington službeno smatra jednim od svojih najvećih protivnika u tom regionu. Još oko 15 odsto je "upadača" iz Libana, 10 odsto iz severne Afrike...

Ovo je prvi put, predočava kalifornijski list, da SAD otvoreno ukazuju na veliku ulogu Saudijaca u borbenim aktivnostima iračkih sunita, protiv tamošnjih, novih vlasti – suprotstavljenog, šiitskog, islamskog krila. Građani "petrolejske kraljevine", dodaje se, mahom dolaze kao "bombaši samoubice" i izvode napade tog tipa – u kojima je, kako se navodi, za poslednjih pola godine ubijeno ili ranjeno 4.000 Iračana – više nego pripadnici drugih nacionalnosti. Po tim verzijama, na primer, među bombašima samoubicama je samo 10 odsto Iračana.

Podseća se, ujedno, na zapletenost američko-saudijskih strateških veza. Dvor u Rijadu je, kažu, osamdesetih finansirao mudžahedine koje su naoružavali Amerikanci, za borbu protiv ondašnjih sovjetskih invazionista u Avganistanu. Među njima je bio i Osama bin Laden koji se potom okrenuo i protiv sopstvene monarhije i protiv SAD, gde je njegova Al Kaida optužena kao organizator i izvršilac atentata 11. septembra 2001. godine, otetim putničkim avionima, na Njujork i Vašington. Petnaest od 19 učesnika u tom udaru, koji je odneo oko 3.000 života, bili su Saudijci.

Današnje otkriće o Saudijcima kao najbrojnijim stranim gerilcima i bombašima samoubicama u Iraku, kao da potvrđuje važnost izreke "Bože, sačuvaj me od prijatelja, od neprijatelja ću se čuvati sam". Jer, ispostavlja se da jednu od glavnih opasnosti po Amerikance u Iraku predstavljaju "uljezi" iz partnerske im države.

Rijad kaže da preduzima "sve potrebne mere" za suzbijanje takve svoje ilegale. Bagdad pak sugeriše da Saudijci ne čine dovoljno u tom pogledu pa i da, verovatno, podstiču aktivnosti kojima bi se suprotstavili pretpostavljenoj podršci Teherana "bratskim šiitima" u Iraku.

Ovako ili onako, tek – kriza se širi. Vašington i dalje za to najviše optužuje Iran i Siriju, ali je karakteristično da ima sve više problema sa sadašnjim i svojevremenim saveznicima. Svrgnuti i pogubljeni Sadam Husein im je bio partner u suzbijanju uticaja "šiitske teokratije" Irana, dok se Bin Laden, nekadašnji saborac protiv Sovjeta, izmetnuo u neprijatelja broj jedan čije je utočište, misli se, u Pakistanu koji važi za jednog od glavnih partnera SAD u "globalnom ratu protiv terorizma". Uz sve to,  većina ovdašnjih zakonodavaca koji su svojevremeno glasali za ratni pohod na Irak, sada traže da se glavnina američkih trupa povuče s tog "besperspektivnog" fronta do sledećeg 1. aprila…