Srpska književnost i Veliki rat

U Biblioteci grada predstavljena je izložba „Srpska književnost i Veliki rat”. Postavku je otvorio predsednik Srbije Tomislav Nikolić, poručivši da hladna istorijska statistika nema moć da današnjim generacijama približi svu veličinu žrtve i stradalništva srpskog naroda u Prvom svetskom ratu.

On je podsetio da Srbi svoju prošlost nose u srcu i genima nasleđenu od kostiju predaka.

– Ako bismo dozvolili da naša deca danas, 20 godina otkako je preminuo poslednji Srbin učesnik Velikog rata, „solunac”, kako smo ih od milošte i sa poštovanjem zvali, o toj srpskoj epopeji uče samo iz istorije, počinili bismo težak greh – kazao je predsednik Srbije istakavši da je upravo zato ova izložba važna za potpuni doživljaj jednog istorijskog razdoblja. – Razumevanje rata, spoznaja herojstva i žrtve, uzdizanje na pijedestal junaštva i čojstva srpske vojske i stanovništva, naš ljudski odnos prema Velikom ratu ispravno se može izgraditi i opstati najpre kroz emotivni doživljaj. Tu priču nama i potomcima pričaju pisci koje je na ovom mestu okupila Biblioteka grada – kazao je Nikolić.

Pisci su ti koji su, prema Nikolićevim rečima, svojim delom otrgli od statistike i zaborava učešće Srbije u slamanju moćnih, onih koji počinju rat kad god naprave novo ubojito oružje.

Predsednika i zvanice pozdravila je direktorka Gradske biblioteke Jasmina Ninkov. Izložbu je pratila muzika koja se slušala u vreme Velikog rata – „Marš na Drinu”, „Tobdžijsko kolo”, „Tamo daleko”...

Autori izložbe su Olga Krasić-Marjanović i Marjan Marinković. Postavka je osmišljena sa ciljem da prikaže karakteristike srpske književnosti u periodu od 1914. do 1918. godine i predstavi naše najznačajnije stvaraoce čiji je život obeležen ratom, odnosno njihova dela koja se njime tematski bave.

Izložba ima tri celine. Tu je 17 plakata u digitalnoj štampi na kojima su predstavljeni srpski pisci koji su kao savremenici pisali o Velikom ratu, a neki od njih su bili vojnici na frontu ili civili koji su prelazili Albaniju.

To su Stanislav Vinaver, Sima Pandurović,Branislav Nušić, Ivo Andrić, Isidora Sekulić Milutin Uskoković, Bora Stanković, Vladislav Petković Dis, Milutin Bojić, Todor Manojlović, Rastko Petrović, Dragiša Vasić, Stanislav Krakov, Stevan Jakovljević, Rade Drainac, Miloš Crnjanski i Dušan Vasiljev.

Na plakatima je prikazana njihova ratna biografija, izvodi iz dela objavljenih tokom rata u periodici i izvodi iz knjiga s ratnom tematikom objavljenih posle rata.

Na dva plakata predstavljeni su manje poznati pesnici i nepoznati autori koji su pisali poeziju, crtice i pripovetke na straži ili između dve bitke.

Druga celina nudi pregled srpske književnosti u periodičnim publikacijama koje su izlazile u Srbiji, Hrvatskoj, Grčkoj i Francuskoj za vreme rata. Većina autora zastupljenih u tim novinama i časopisima učestvovala je u ratu prelazeći Albaniju i zaustavljajući se na Krfu, koji je tada bio glavno književno središte.

Prikazani su i originalni primerci periodike iz Prvog svetskog rata, iz fondova Biblioteke i Srpskog bibliofilskog društva.

Treću izložbenu celinu čine originalni primerci retkih knjiga objavljenih u toku i neposredno pre i posle Velikog rata. Kolekcija od 42 raritetne monografske publikacije podeljena je, prema mestu štampanja, na izdanja iz Srbije, Soluna, Bizerte, Ženeve, Engleske i Amerike.