Proračunato služenje jačem

Čvrst i prilagodljiv nacionalni rad, upornost i strpljenje, stvarne i mitologizovane žrtve, jasno proračunato služenje jačem i etnička dobit iz svega toga, uspostavili su etnokratiju i sistem njene vlasti na svim teritorijama na kojima danas žive Albanci.

Sudije, policajci, političari, opštinski činovnici, trgovci, carinici u Ulcinju, Kosovskoj Mitrovici, Preševu, Skoplju ili Grčkoj, na prvom mestu su Albanci, a onda ostali. Zato je etnokratija najvažnija zajednička odrednica albanskog institucionalnog života na Balkanu, a u njenom okviru, bez obzira na granice i prepreke, danas postoji velika Albanija. Kako je sve to počelo, uoči Berlinskog kongresa 1878. godine?

„Ostavite crkve i džamije, albanstvo je vera Albanaca”, napisao je pesnik Paško Vasa i, u osnovi s ostalim intelektualcima, postavio temelje ujedinjenja i jednoobraznosti albanske nacije. Ovaj etnički Cincarin i njegovi stihovi stoje na početku procesa koji se može nazvati stvaranjem velike Albanije na Balkanu. Od tada do danas, ova ideja morala je da se razračuna s unutrašnjim protivrečnostima, slovenskim i grčkim etničkim elementom i da se izbori s univerzalizmom katoličke crkve i nadnacionalnim karakterom islama.

Sve ove procese pratile su tvrdnje o velikoj Albaniji kao čvrstom svealbanskom programu, kao i one suprotne – da je reč o projekcijama srpskih tajnih službi i paranoji srpskih nacionalista.

U osnovi, sukobi unutar nacije, ratovi sa susedima i život u različitim sistemima, stvorili su kod Albanaca dualizam zasnovan na istinskoj lojalnosti ideji i snu o stvaranju velokoalbanske nacionalne države i lažnoj lojalnosti državnim sistemima u kojima su se nalazili u različitim istorijskim periodima, uključujući i samu matičnu državu Albaniju.

Makedonska policija posle prošlonedeljnog napada OVK na karaulu Gošnice Foto Beta 

Izgleda da taj dualizam, unutar jednoplemene zajednice, nije doveo do preispitivanja odnosa prema drugima i da je zadržao svoj plemenski karakter, koji u osnovi sadrži pobunu protiv sistema i institucija.

Kosovo kao albanski Pijemont sa hipertrofiranim (preuveličanim) žrtvama, u periodu posle bombardovanja SR Jugoslavije 1999. godine, preuzelo je na sebe ideju ujedinjenja svih Albanaca, aktivno učestvovalo u ratu u Makedoniji, otvaranju fronta na jugu centralne Srbije i formiranju Oslobodilačke vojske Crne Gore, držeći tako patriotske lekcije svim Albancima u regionu, uključujući i matičnu državu Albaniju. Ovi sukobi nisu doveli do pripajanja tih teritorija Kosovu ili Albaniji, ali su bili nagrađeni sporazumima i popuštanjima koji su institucionalno zaokružili zatvorene albanske zajednice, odvojene od država u kojima sada žive.

Tako je 2012. svečanost obeležavanja sto godina od osnivanja države Albanije pokazala da je ideološki, kulturološki, idejno i teritorijalno na Balkanu formirana velika Albanija, a tri centralne proslave, u Prištini, Tirani i Skoplju, govorile su, zapravo, da je reč o albanskim glavnim gradovima. Posmatrač sa strane mogao bi da zaključi da oni samo primaju plate u tim državama, a žive u nekom drugom, svom paralelnom sistemu i prostoru. Tako je u dužem periodu nastajao prostor etničke ili velike Albanije, unificiran i do te mere prohodan, da kritična masa, primera radi – glasača koji imaju nekoliko ličnih karata, ukoliko je to potrebno, može učestvovati u različitim izbornim procesima ili, kao što je to bio slučaj na crnogorskom referendumu, u velikoj meri, odrediti njegov ishod.

Gotovo deceniju kasnije, lice predsednika Crne Gore Filipa Vujanovića na nedavnoj svečanosti u Ulcinju govorilo je, sve vreme, da on prisustvuje parastosu, a zamuckivanje i potpuna nemoć da objasni kako su Hašim Tači i Edi Rama postali počasni građani njegovog najjužnijeg grada pokazali su da je on tu, zapravo, stranac. Bio je na parastosu sopstvene državnosti. Ulcinj, koji nije slučajno odabran, bio je zgodna prilika da se i Srbiji poruči gde joj je mesto i da Edi Rama kaže da će „dve zemlje (Kosovo i Albanija) biti prinuđene da se ujedine na klasičan način”.

Igra u kojoj najliberalniji albanski predsednik vlade u njenoj istoriji postaje jastreb ujedinjenja, a Tači, čovek s krvlju na rukama, postaje faktor mira, stabilnosti i pomirljivi pregovarač, govori o tome da ulazimo u fazu državne legalizacije albanske etnokratske zajednice na Balkanu.

Ostale su joj kao prepreka, iz vizure većine Albanaca, krhke i nepostojeće granice.

„Ne sviđa nam se Ohridski sporazum, želimo svoju državu”, rekli su oni koji su, prošlog utorka, zauzeli karaulu na makedonskoj strani granice i predstavili se javnosti kao Oslobodilačka vojska Kosova.

Velika Albanija je, u osnovi, spas za sadašnje institucionalno i ekonomski propale sisteme u kojima žive Albanci, a na prvom mestu, ona je spas za kosovsku političko-mafijašku elitu koja će sačuvati svoju moć ostvarujući „vekovni san nacionalnog ujedinjenja” i grabeći za sebe privilegije dok stanovništvo bezglavo beži na zapad.

Narcizam malih razlika slovenskih država, uključujući i Grčku, kao i zapadna podrška tim razdvajanjima, nerazumevanje procesa unutar albanskog društva i zatvaranje očiju pred uspostavljenjem etnokratije, doveli su do toga da Albanci drže u rukama regionalnu stabilnost. To je jedan od razloga što uživaju gotovo neograničenu američku podršku; drugi je nesvakidašnja ljubav Amerike i jednog većinski islamskog naroda, pa onda ide zapadna računica da, ako se pomaže albanski nacionalizam, on će kontrolisati islamske ekstremiste, koji, uprkos svemu, popunjavaju redove terorističkih organizacija. Sa respektom se uzima strah od razorne albanske etničke sile koja se može okrenuti protiv zapada, onda i nepoverenje u Srbe ponižene i sabijene u ćorsokak, koji se mogu odmah okrenuti Rusima, a ne treba odbaciti ni ekonomski interes i eksploataciju rudnih resursa, danas, sirotinjskog Kosova.

Živojin Rakočević