Albreht Direr i njegovi savremenici

Izložba grafika „Albreht Direr i njegovi savremenici – Trijumfalna povorka cara Maksimilijana Prvog” Istočnoslovačkog muzeja iz Košica predstavljena je u Konaku kneginje Ljubice.

Posetioci nisu mogli da sakriju oduševljenje što radovi jednog od najvećih umetnika renesanse – Direra ulaze u kulturnu mapu grada, pa su pola sata pre zvaničnog otvaranja postavke došli u dvorište Konaka, koje je ubrzo postalo tesno da primi mnogobrojne poštovaoce umetnosti. Zidovi galerije obogaćeni su osim grafičkim ostvarenjima Direra, i radovima njegovih učenika i savremenika kao što su Hajnrih Aldegrefer, Albreht Aldorfer, Markantoni Raimondi i drugi.

Pažnju publike privukle su grafike koje je čuveni umetnik uradio pre svoje 30. godine – „Nosorog”, „Otkrovenje”, „Život Bogorodičin”, „Stradanja Hristova”, kao i jedna od tri najslavnije grafike u istoriji – „Vitez, smrt i đavo”. U bogatoj kolekciji je 138 grafičkih listova, podeljenih u dve celine. Prva je sačinjena od 20 Direrovih dela i 74 grafička ostvarenja njegovih savremenika. Drugi deo predstavlja 44 grafička lista čuvene kompozicije „Trijumfalna povorka cara Maksimilijana Prvog”. 

Autor izložbe Ivan Havlice pažljivim odabirom radova koji se čuvaju u kolekciji Istočnoslovačkog muzeja, oživeo je duh vremena i prikazao odnos između umetnosti i društvene stvarnosti epohe.

Postavku je otvorila Saša Brajović, profesor na Odeljenju za istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta. Ona je kazala da je Direr suština renesansnog ideala, univerzalnog čoveka i umetnika.

Dodala je da je ovaj veliki nemački umetnik bio posvećen razumu i iskustvu, kao i da je bio duboko pobožan i odan tradicionalnim pitanjima odnosa Boga i čoveka, smisla i svrhe umetnosti i umetnika.

– To dvojstvo je suština renesansne kulture i suština samog Direra. To je ono što se vidi na njegovim autoportretima – podsetila je Saša Brajović i istakla da je on bio veoma važan u procesu preobraženja umetnika od zanatlije do kreatora.

– Svi grafičari od njegovog doba do danas priznaju mu da je on preobrazio grafiku i u tehničkom smislu. To se vidi i na drvorezima za koje skoro da ne možemo reći da su drvorezi koliko su bogati i puni – istakla je profesorka. Ona je napomenula da je grafika za Direra prestala da bude ilustracija i postala iskaz. 

Govoreći o značaju postavke, gradonačelnik Siniša Mali kazao je da ona predstavlja kulturni događaj godine, što se vidi i po broju posetilaca.   

– Smatram da će turisti koji u prestonicu budu dolazili u naredna dva meseca koliko traje izložba verovatno doći da pogledaju ovu postavku koja promoviše grad – kazao je gradonačelnik.

Direktor Istočnoslovačkog muzeja iz Košica Robert Polak izrazio je zadovoljstvo zbog saradnje sa Beogradom i dodao da je sa direktorkom Muzeja grada Tatjanom Korićanac potpisao protokol o saradnji dve institucije. On je kazao da se raduje 28. oktobru 2016, kada će u muzeju u Košicama gostovati izložba Muzeja grada Beograda o nobelovcu Ivi Andriću.

Albreht Direr (1471–1528), slikar, grafičar, crtač i teoretičar, pomerio je granice umetnosti s početka 16. veka, a stao je rame uz rame sa Mikelanđelom, Leonardom i Rafaelom.