Majstori režije

Već prvi dani 36. Festa kazuju da ovogodišnji glavni programi nude prave filmske poslastice sa potpisima velikih majstora filmske režije. Počelo je „Ulžanom” Folkera Šlendorfa u kojem je potraga za spoznajom ljudske duše, kroz mitsko, magijsko i misteriozno, smeštena u nepregledna prostranstva stepa i pustinja prelepo slikane (direktor fotografije Tom Ferman) tajanstvene i neotkrivene centralne Azije (Kazahstan), a nastavilo se izazovnom naftnom epopejom „Biće krvi” Tomasa Pola Andersona (dva „Srebrna medveda” u Berlinu i osam nominacija za Oskara), rediteljski majstorski izvedenim delom o pohlepi i moralnoj degradaciji sa maestralnim Danijelom Dejom Luisem u glavnoj ulozi.

Jučerašnji Festov dan (subota) ponudio je prvo vizuelno savršen istorijsko-biografski spektakl „Noćna straža” britanskog slikara i reditelja Pitera Grineveja, u kojem on životopiše veliku umetnost, ličnu sudbinu i sam lik proslavljenog holandskog slikara Rembranta. Naravno, otkriva i tajnu nastanka slike Noćna straža, inače Rembrantovog nerado prihvaćenog grupnog portreta Milicijskog društva amsterdamskih musketara. Kroz teatarsku postavku priče, Grinevej razotkriva slikara u svetu novca, prestiža, seksa, zavere i uslova slikanja, služeći se vizuelnim anegdotama i veoma uzbudljivom igrom svetlosti i senke. Vizuelni efekti, kompozicije kadrova i umetnička fotografija, blistavi su elementi ovog, inače, predugog i previše statičnog filma.

Ljubitelji žanrovskog filma i stvaralačkog opusa američke braće Koen, mogli su da budu zadovoljni i njihovim poslednjim delom „Nema zemlje za starce” nastalim prema istoimenom bestseleru Kormaka Mekartija, sa Džošom Brolinom, Havijerom Bardemom, Tomijem Li Džonsom i Vudijem Harlesonom u glavnim ulogama. Posle serijala komedija, Koenovi se u ovom filmu vraćaju svojoj ranoj – tamnoj strani i nude simultano razgolićavanje američke kriminalističke drame, proširujući interesovanje za biblijske teme i krvavu svakodnevicu što osvanjuje u novinskim naslovima. Poigravajući se na ivici apsurda i teške ironije, uz upotrebu predoziranog crno-gorkog humora i krvavih scena, Koenovima, nažalost, već na sredini filma konci ispadaju iz ruku, i početna, primamljiva ideja na kraju poprima utisak velikog besmisla.

Festova publika juče je mogla da vidi i film velikog ruskog reditelja i glumca Nikite Mihalkova. Film „12” direktno je inspirisan delom „Dvanaest gnevnih ljudi” Sidnija Lumeta, ali se Mihalkovljeva priča o dvanaest porotnika koji treba da donesu jednoglasnu odluku o (ne)krivici mladića Čečena, događa u Rusiji naših dana. Priča je, dakle, ruska, sa 12 likova i 12 životnih istina, psihološki snažna i uzbudljiva drama o duši i srcu običnog, malog ruskog čoveka u velikom, burnom nemoralnom razdoblju tranzicije u Rusiji. Istovremeno, ovo je i jedan od najlepših filmova u poslednjih nekoliko godina sa pogledom na ratove u Čečeniji. Film sa dvanaest briljantnih ruskih glumaca neverovatne kreativne energije (Sergej Makovetski, Sergej Garmaš, Mihail Efremov, Juri Stojanov, Valentin Gaft... i Nikita Mihalkov u diskretnoj, misterioznoj, a važnoj ulozi), sa funkcionalnom i uzbudljivom muzikom Edvarda Artemijeva.

Današnji, treći Festov dan, nudi prvo najnoviji Šabrolov film „Dvostruka ljubav”, u kojem se ovaj legendarni i neumorni francuski reditelj, sebi svojstveno, ponovo poigrava sa psihološkim finesama i cinizmom, pakujući priču o probuđenim osećanjima između mlade novinarke i znatno starijeg i oženjenog pisca u pravu hičkokovsku atmosferu.

U udarnom terminu (19.30, „Sava centar”), prikazuje se venecijanski pobednik, film „Požuda, oprez” tajvansko-američkog reditelja Anga Lija, špijunski triler rađen u stilu „Kazablanke”, koji govori o kineskom otporu japanskoj okupaciji 1942. godine. Li je ponovo u sferama seksa, nasilja i mračnih strana ljudske duše, svog glavnog tematskog interesovanja. Špijuni i rat, ljubavne intrige, seks i strast, čini film „Požuda, oprez” i erotskim trilerom u kojem glumački briljiraju Toni Leung i Tang Vei...

U terminu od 22 sata, u velikoj dvorani „Sava centra” prikazuje se još jedan od ovogodišnjih velikih favorita za Oskara. „Rat Čarlija Vilsona” Majka Nikolsa bio bi krajnje duhovit i zabavan film o neobičnom junaku koji je svoje ciljeve postizao preko ženskog kreveta, da tema o kojoj progovara nije veoma ozbiljna. Reč je zapravo o istinitim događajima i istinitim ličnostima u jednom velikom i teškom ratu, onom koji je Sovjetski Savez vodio u Avganistanu protiv mudžahedina koji su, gle čuda, iz rata izašli kao pobednici. Nikolsov film otkriva i kako je to bilo moguće, vešto dovodeći u vezu događaje od pre više od dve decenije sa današnjim ratovanjem Amerikanaca u Avganistanu, zemlji čijim su stanovnicima pomagali da pobede Sovjete ulažući u njihovo naoružanje milijarde dolara. U ulozi Čarlija Vilsona, nekadašnjeg nestašnog američkog kongresmena koji je „ispod žita” i izveo ovu čuvenu avganistansku priču je izvrsni Tom Henks, a partneri u filmu Filip Sejmor Hofman i Džulija Roberts.