Muzejski eskponati na markama

Tradicionalno izdanje prigodnih maraka „Muzejski eksponati”, koje se decenijama sa uspehom objavljuje, ove godine sadrži tri marke, nominalnih vrednosti 23, 35 i 70 dinara. Motivi su ikone Svetog Dimitrija, bakrorez iz manastira Studenice i bakrorez Svetih apostola Petra i Pavla.

U tiražu od 25.000, izdanje je štampano tehnikom višebojne ofset štampe u Zavodu za izradu novčanica, a grafički ga je obradila Anamari Banjac, kreator maraka „Pošte Srbije”. Izdanje, koje je u tabačićima od po deset, prati i jedan prigodan koverat.

Na marki nominalne 70 dinara prikazana je ikona Svetog Dimitrija koju je naslikao, između 1735. i 1740. godine, monah, jerođakon, slikar i grafičar Hristofor Žefarović, najsvestraniji srpski umetnik prve polovine 18. veka, koji se potpisivao kao „ilirisko-rasijanski obščij zograf”.

Sveti Dimitrije, patron Soluna i Sremske Mitrovice, zaštitnik ruske oblasti Sibir, naslikan je na propetom vatrenom konju, kako probada bugarskog cara Kalojana, koji pada na travnatu podlogu. Ikona je pronađena u zvoniku Crkve Sveta tri jerarha u Novom Sadu (Almaška crkva). Vredan je primerak poznovizantijske-levantinske umetnosti, a danas se izdvaja kao delo po kojem je Galerija Matice srpske postala prepoznatljiva u javnosti.

Marka nominale 35 dinara prikazuje bakrorez manastira Studenice iz 1740. godine. Nastao je u godini u kojoj je Studenica navršavala 550 godina postojanja. O poručiocu bakroreza, Nikolaju Antoniju Prodanoviću, osim imena upisanog ispod prikaza, nema drugih podataka kao ni o autoru peštanskom grafičaru Gotfridu Dirstu. Oskudnost podataka, međutim, ne umanjuje značaj grafike, jer je Studenica prvi srednjovekovni spomenik koji se pojavio kao glavni motiv u srpskoj grafičkoj umetnosti.

I marka najmanje nominale 23 dinara prikazuje bojeni bakrorez Svetog Petra i Pavla, nastao 1815. godine. Grafičkim listom bakroreza dominira pravougaono polje sa svetiteljima između kojih je pročelje belocrkvanskog hrama. Delo je nepoznatog autora i urađeno prema crtežu Pavela Đurkovića ili Arsenija Jakšića. Pravoslavni žitelji prosperitetnog gradića na granici tadašnje austrijske imperije bakrorezom su želeli da istaknu uklopljenost u tadašnje političke i društvene okolnosti Habzburške monarhije, ali i da zaštite svoje konfesionalno i nacionalno jedinstvo.