Otvorena obnovljena svečana sala Tekelijanuma

Budimpešta - Predsednik Pokrajinske vlade Bojan Pajtić i episkop budimski Lukijan otvorili su u Budimpešti obnovljenu svečanu salu Tekelijanuma, čuvene zadužbine Save Tekelije.

Ovaj imućni i ugledni pravnik osnovao je 1838. godine Zadužbinu sa ciljem da se pomogne školovanje siromašnih srpskih đaka i studenata iz svih krajeva gde su živeli Srbi. Tekelijanum je vremenom postao glavno stecište intelektualnih snaga srpskog naroda, koje su doprinosile njegovom kulturnom i civilizacijskom napretku. Do 1878. tu je bilo i sedište Matice srpske, a kada je Matica preseljena u Novi Sad, upravu nad Tekelijanumom preuzela je Srpska pravoslavna crkva.

Mađarske vlasti su 1952. ugasile ovu srpsku instituciju, a zdanje je proglašeno vlasništvom države. Zgrada je tek devedesetih godina vraćena Eparhiji budimskoj, s kojom je Vlada Vojvodine 2005. godine potpisala Sporazum o saradnji u realizaciji programa obnove i korišćenja dela zgrade Zadužbine Save Tekelije.

Obnova je sprovedena u fazama, a pokrajinska vlada je do danas izdvojila oko 91 milion dinara za rekonstrukciju 655 metara kvadratnih. Kompletno su obnovljena četiri sprata.

(Foto: Vlada AP Vojvodine/Vladimir Jovanović)

Obraćajući se okupljenima na jučerašnjoj svečanosti otvaranja i osvećenja svečane sale Tekelijanuma, episkop Lukijan istakao je da su „i Srbi i Mađari poneli teške rane od ateizma i komunizma”.

– Jedna od najvećih rana bio je zakatančeni Tekelijanum. Ali, uspeli smo da obnovimo ovaj dvovekovni rasadnik kulture i duhovnosti, da odavde odlaze mladi na univerzitete i dalje usavršavanje, kao nekad pitomci Tekelijanuma – rekao je između ostalog vladika Lukijan.

Predsednik Vlade AP Vojvodine Bojan Pajtić izrazio je zadovoljstvo zbog završetka istorijskog poduhvata rekonstrukcije najveće srpske zadužbine posle Hilandara, koja je decenijama bila zapuštena.

– Tekelijanum je istovremeno najveća kulturno-prosvetna institucija srpskog naroda van prostora Balkana. Ona danas ponovo dobija svoju pravu ulogu i pravo mesto. Ovo zdanje je ujedno i spomenik prijateljstva i zajedničke istorije srpskog i mađarskog naroda – zaključio je Pajtić.