Kad zlo postane norma i vrlina

Sve nijanse mraka postoje u šokantnom argentinskom filmu „Klan“ („El Clan“) Pabla Trapera, dobitnika „Srebrnog lava“ za najbolju režiju 72. Venecije, koji se posle Festa našao i na redovnom bioskopskom repertoaru.

Trapero rekonstruiše istinite događaje i istinite ličnosti koje su i posle pada vojne hunte Horhe Rafaela Videla (1983), u Argentini nastavljale prljave poslove – otimice i pogubljenja ljudi. Sada iz sasvim drugačijih motiva. Politiku je zamenio novac.

Reč je zapravo o porodici Pućo kojoj se u Argentini sudilo za zlodela, otmice i ucene. Na čelu zločinačkog klana bio je Arhimedes Pućo, Videlov poslušnik i čovek zadužen za prljave poslove. Patološki otac porodice koji je manipulisao ženom i svoje petoro dece, uvlačeći ih u vrtlog zločina i čineći ih svojim saučesnicima. Vrhunski manipulator i nad sinom Alehandrom, ragbi zvezdom i članom nacionalnog ragbi tima, koji je sa ocem učestvovao čak i u otmicama svojih klupskih drugova...

I da nije u pitanju istinita priča iz mračnih dana argentinske novije istorije, Traperov film je lekcija koja snažno udara u lica gledalaca. Lekcija o tome kako stare navike teško umiru, kako je visoka i tragična cena neupitne odanosti, ali i o tome kako se može dogoditi da zlo ne postane samo norma, već i vrlina.

Mnogočlana porodica Pućo pod dominantnom kontrolom Arhimedesa (Giljermo Frančela) živi sa privilegijama na koje je navikla u vreme fašističkog režima, ali i sa žrtvama kidnapovanja (bogati muškarci i žene) koje smešta i muči pod sopstvenim krovom, uz prećutnu zaštitu policije. Trapero o njima pripoveda ne zauzimajući ničiju stranu što film čini objektivnim i zbog toga još više zastrašujućim. Reditelj šalje i jasan signal da ovakve „porodične tradicije“ nikada ne umiru i da se porodične vrednosti poklapaju sa stavovima društva i obrnuto.

Dramaturški, film je čak inertan, iako Trapero oblikuje kružnu strukturu koja u početku deluje intrigantno. Ima povremeno i klišea, koji su tu kako bi se zadovoljilo i severnoameričko gledalište. Ali, osim veoma snažne priče, vrlina „Klana“ je u tome što Trapero igra na kartu realističnosti i to čini estetski ubedljivo i uz pomoć direktora fotografije, ali i samih glumaca.

Ipak, u ovom porodičnom trileru glavno sidro je glumac Giljermo Frančela. Njegov demonski perfomans Arhimedesa Puća jedan je od onih koji mogu ući u anale savremenog filma...