Kome smeta drugi strani jezik

Uoči kraja školske 2015/2016. godine, kao što je inače praksa, u (ne)stručnim krugovima se već ozbiljno šuška o delimičnom, odnosno potpunom ukidanju drugog stranog jezika u osnovnim školama, a na predlog (kakvog li apsurda!) Zavoda za unapređivanje obrazovanja.

Posle dešavanja 2000. godine Ministarstvo prosvete konačno je otpočelo praksu da se pre donošenja neke važne odluke konsultuje s drugim zemljama, da razmeni iskustva i detaljno prouči tuđe programe. Takva praksa je ovoga puta, očigledno, izostala. Da nije, znali bi da u državi poput Holandije učenici u školama, koje se i ne mogu baš nazvati elitnim, uče, na primer, holandski, engleski, nemački i francuski. Slično je čak i u Americi.

Upravo takav stav prema učenju stranog jezika u mnogim zemljama doveo je do toga da poliglotizam nije više fenomen, čudo ili božji dar, već nešto što se podrazumeva.

Učenici brzo prepoznaju nastavnika poliglotu; najpre zato što prepoznaju bogatstvo i širinu duha koje su mu donela putovanja, druge kulture, razmene mišljenja, knjige na stranim jezicima, originalne verzije filmova itd.

Engleski jezik se na mnogim stručnim skupovima već odavno ne naziva stranim. Strani jezici su, pre svih, nemački, francuski i ruski. U našoj zemlji, po upisu u srednju školu, drugi strani jezik nastavljaju da uče samo gimnazijalci i učenici retkih srednjih stručnih škola. To praktično znači da se za većinu mladih ljudi lanac učenja prekida posle početnog kursa. Šteta za đake je ogromna, a ponašanje države nedomaćinsko. Učenje drugog stranog jezika u Srbiji tako ostaje ars gratia artis – učenje radi učenja.

Godine 2009. upućenima se učinilo da duvaju neki novi vetrovi. Bila je to godina kada je u Poslovnu školu u Beogradu vraćen drugi strani jezik. Kao obavezan, naravno. Prirodno je da se jedan zaposleni u banci, osiguravajućoj kompaniji ili bilo kojoj državnoj ustanovi služi s bar dva strana jezika. O budućim carinskim službenicima da i ne govorimo.

Mnogi kvalifikovani i pozvani s pravom su pomislili da ministarstvo počinje da nadoknađuje višedecenijski propust u srednjem stručnom obrazovanju u Srbiji, a to je uvođenje obaveznog drugog stranog jezika u sve srednje stručne škole: pravno-birotehničku, ekonomsku, medicinsku, zubotehničku, građevinsku, arhitektonsku i dr.

Oni neskromni su čak s ushićenjem pomislili da će se postaviti i pitanje trećeg stranog jezika.

Ostaviti tinejdžeru odluku o učenju stranih jezika jeste, u najmanju ruku, prizemno ako se ima u vidu da su deca nižeg uzrasta sklona infleksiji (spontanom prilagođavanju govornog aparata), podražavanju i „pretapanju, prelivanju i preobražavanju”, kako veli ministar Obradović – Dositej.

„Črez dugo vreme taj meki vosak (čitaj đak) bude tvrd kao gvožđe, onda se hoće mnogo truda za pretopiti ga i preliti.”

Ukidanje stranih jezika svakako može otežati, ali ne i osujetiti armiju mladih, obrazovanih i radnih ljudi da odu iz ove naše lepe zemlje. Naprotiv, jedna ovako nepristojna ponuda Zavoda razumljiva je i opravdana jedino u slučaju da je reč o strateškom planu države da se trajno uruše državne škole i širom se otvore vrata privatnim. Naime, novac ne smrdi (Pecunia non olet).

Dipl. filolog